I SA/Wa 1770/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. K. i M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T. K. i M. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku w sprawie ustalenia odszkodowania postanawia: odmówić przyznania T. K. i M. K. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. T. K. i M. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2009 r., nr [...]. W toku postępowania skarżący przesłali do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu T. K. i M. K. podali, że razem z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje J. K. - żona M. K. Źródłem utrzymania rodziny są wynagrodzenia ze stosunku pracy M. K. –[...] zł i J. K. –[...] zł oraz świadczenie emerytalne T. K. – [...] zł, co łącznie stanowi kwotę [...] zł miesięcznie. Jako posiadany majątek wnioskodawcy wymienili dom o powierzchni użytkowej [...] m² oraz działkę o powierzchni [...] m². Ponadto w uzasadnieniu wniosku T. K. i M. K. zaznaczyli, że są osobami schorowanymi, znaczną część uzyskiwanego dochodu przeznaczają na zakup lekarstw i leczenie. Skarżący dodali, że poważnymi obciążeniami finansowymi dla rodziny są opłaty związane z utrzymaniem (światło, gaz, woda, wywóz śmieci). Wskazali również, że J. K. nabyła nieodpłatnie od Skarbu Państwa akcje spółki [...] S.A. – [...] każda o wartości nominalnej 1 zł, które nie mogą być przedmiotem obrotu przed 1 lipca 2010 r. Na żądanie referendarza sądowego wnioskodawcy nadesłali również szereg dokumentów potwierdzających podnoszone we wniosku okoliczności dotyczące ich sytuacji majątkowej, w tym wyciąg z posiadanego przez J. K. i M. K. rachunku bankowego, z którego wynikało, że na dzień 1 grudnia 2009 r. znajdowały się na nim środki pieniężne w wysokości [...] zł. Uwzględniając powyższe referendarz sądowy postanowieniem z 29 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1770/09 odmówił T. K. i M. K. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Od powyższego postanowienia T. K. i M. K. wnieśli sprzeciw. Wskazali w nim, że kwota w nadesłanym do Sądu wyciągu bankowym jest wyjątkowo taka duża, ponieważ J. K. w dniu 27 listopada 2009 r., otrzymała wynagrodzenie w tej właśnie wysokości. Na wynagrodzenie to składała się pensja w kwocie [...] zł, barbórka w wysokości [...] zł, jubileusz za 30 lecie pracy w wysokości [...] zł oraz nagroda i premia uznaniowa w wysokości [...] zł. Wnioskodawcy oświadczyli, że takie wysokie nagrody i premie nie są przyznawane zawsze, a jedynie pod koniec roku. T. K. i M. K. wskazali również, że kwota wynikająca z zapisu na rachunku bankowym została wydatkowana, bowiem w dniu 8 grudnia 2009 r. skarżący dokonali zakupu i montażu pieca co wiązało się z wydatkiem w wysokości [...] zł, jak również w dniu 6 stycznia 2009 r. dokonali przelewu na kwotę [...] zł tytułem opłaty za kolejny semestr studiów J. K. Wnioskodawcy dodali, że nauka wiąże się z zakupem podręczników. Zwrócili się o przychylne rozparzenie wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Prawo pomocy zgodnie z art. 245 § 1, § 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 ustawy). Z powyższego wynika zatem, że jedynym kryterium oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy jest sytuacja materialna wnioskodawców, zaś wszelkie inne okoliczności podnoszone przez strony lub wynikające z akt sprawy mają znaczenie jedynie wówczas, gdy dotyczą lub mają wpływ na ocenę sytuacji majątkowej ubiegających się o przyznanie prawa pomocy. Zaznaczyć również należy, że ciężar udowodnienia, iż spełnione zostały przesłanki do przyznania prawa pomocy spoczywa na ubiegających się o taką pomoc. Oceniając całokształt okoliczności w sprawie uznać należało, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku T. K. i M. K. Z istoty regulacji dotyczącej przyznania prawa pomocy wynika, że powinno się ją kierować w pierwszej kolejności do osób, które w sposób oczywisty nie są w stanie samodzielnie opłacić czy to kosztów sądowych czy kosztów ustanowienia w sprawie profesjonalnego pełnomocnika. Tymczasem badając sytuację majątkową skarżących nie można ponad wszelką wątpliwość stwierdzić, że nie są oni w stanie samodzielnie opłacić zarówno kosztów sądowych jak i kosztów ustanowienia w sprawie adwokata. Jak wynika z dokumentów załączonych do formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący i pozostająca z nim i jego żoną we wspólnym gospodarstwie domowym matka co miesiąc uzyskują łączny dochód w wysokości ponad [...] zł. W ocenie Sądu z kwoty tej nawet po uwzględnieniu wydatków związanych z codziennym utrzymaniem i zakupem żywności wnioskodawcy są w stanie opłacić zarówno koszty sądowe jak i koszty ustanowienia w sprawie profesjonalnego pełnomocnika. Zgodzić należy się z T. K. i M. K., że do dnia rozpoznania wniosku przez referendarza sądowego ponieśli znaczne wydatki związane z zakupem pieca (kwota [...] zł) oraz związane z uregulowaniem opłat za studia (kwota [...] zł) jednak jak sami przyznali środki na ten cel pochodziły z nadzwyczajnych źródeł to jest dodatkowych nagród, premii i nagrody jubileuszowej wypłaconej J. K. Nie można również nie zauważyć, że do dnia złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący opłacali koszty sądowe. Uiścili bowiem wpis od skargi (k- 25), oraz opłatę od wniesionego zażalenia (k- 47). Okoliczność ta potwierdza jedynie, że wbrew żądaniu przyznania im prawa pomocy i mimo wykazania wydatków mogą wygospodarować środki niezbędne na opłacenie kosztów sądowych. Reasumując stwierdzić należało, że skoro wnioskodawcy mają zapewnione potrzeby bytowe, co miesiąc są im wypłacane emerytura oraz wynagrodzenia z tytułu pracy w łącznej kwocie około [...] zł, nie mogą być uznani za osoby ubogie i dlatego brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd postanowił jak w sentencji.