I SA/Wa 1770/18

WyrokWSA w Warszawie2019-01-30

Skład orzekający: Joanna Skiba, Dariusz Pirogowicz, Emilia Lewandowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezydent W. dopuścił się niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 lipca 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 333/13, a jeśli tak, to jakie konsekwencje prawne należy z tego wyciągnąć?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Prezydent W. dopuścił się niewykonania wyroku z dnia 31 lipca 2013 r., co uzasadnia wymierzenie grzywny, stwierdzenie rażącego naruszenia prawa oraz przyznanie skarżącym sumy pieniężnej jako zadośćuczynienia za zwłokę. Długotrwała bezczynność organu, mimo wcześniejszych wyroków i grzywien, świadczy o rażącym naruszeniu prawa.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku WSA z 2013 r., który zobowiązywał go do rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie za nieruchomość. Pomimo kolejnych wyroków wymierzających grzywny i stwierdzających rażące naruszenie prawa, Prezydent nadal nie wydał rozstrzygnięcia. Skarżący domagali się wymierzenia kolejnej grzywny, przyznania sumy pieniężnej jako rekompensaty za zwłokę oraz zwrotu kosztów. Prezydent W. wniósł o oddalenie skargi, wskazując na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi W. grzywnę, stwierdził, że bezczynność Prezydenta W. w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznał skarżącym sumę pieniężną od Prezydenta W. oraz zasądził od Prezydenta W. solidarnie na rzecz skarżących kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Protokolant Referent stażysta Anna Kaczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2019 r. ze skargi P. C., M. J., W. C., J. C., A. R., K. K., A. S. i D. [...] Spółka Jawna z siedzibą w G. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 lipca 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 333/13 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości [...] ([...]) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. w wykonaniu wyroku miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje P. C., M. J., W. C., J. C., A. R., K. K., A. S. i D. [...] Spółka Jawna z siedzibą w G. od Prezydenta W. sumę pieniężną w kwotach po [...] ([...]) złotych, na rzecz każdego z nich; 4. zasądza od Prezydenta W. solidarnie na rzecz P. C., M. J., W. C., J. C., A. R., K. K., A. S. i D. [...] Spółka Jawna z siedzibą w G. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. P. C., M. J., W. C., J.C., A. R., K. K., A. S. i D. z siedzibą w G. pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 lipca 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 333/13, mocą którego Sąd uwzględnił skargę na bezczynność Prezydenta W. i zobowiązał Prezydenta do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] sierpnia 2012 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy al. [...], hip. [...], działka nr [...], wydzielona do hip. [...] - w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Skarżący wnieśli o wymierzenie Prezydentowi W. grzywny na podstawie art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) – dalej jako P.p.s.a., o przyznanie na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej rekompensującej zwłokę organu oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślili, że wniosek o przyznanie odszkodowania złożony został w 2012 r. i mimo kolejnych wyroków wymierzających grzywnę (z 2014 r., 2016 r. i 2017 r.) Prezydent W. nadal nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Skarżący wnieśli o wymierzenie grzywny w kwocie, która skutecznie nakłoni organ do potraktowania wyroku z 2013 r. z należytym szacunkiem i jego niezwłocznego wykonania. Przyznanie sumy pieniężnej zapewni im natomiast rekompensatę za okres zwłoki w sprawie wypłaty odszkodowania oraz uczyni dalszą zwłokę nieopłacalną dla organu. Skarżący zaznaczyli ponadto, że pismem z dnia 21 maja 2018 r. ponownie wezwano organ do wykonania wyroku. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie podkreślając, że do zakończenia postępowania konieczne jest uzupełnienie materiału dowodowego celem ustalenia przesłanek z art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Organ zaznaczył, że skarżący zostali poinformowani, że w przypadku pozytywnego zweryfikowania tych przesłanek zlecone zostanie rzeczoznawcy majątkowemu sporządzenie operatu szacunkowego określającego wartość odszkodowania – w terminie do 31 grudnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Stosownie do treści art. 154 P.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W myśl art. 154 § 2 P.p.s.a Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z powołanego art. 154 § 1 P.p.s.a. wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 P.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie obie przesłanki zostały spełnione. W aktach sprawy znajduje się pismo skarżących z dnia 21 maja 2018 r., którym wezwano Prezydenta W. do wykonania wyroku z dnia 31 lipca 2013 r. Kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Jak wynika z analizy akt odpis prawomocnego wyroku z dnia 31 lipca 2013 r. - zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku w przedmiocie przyznania odszkodowania w terminie jednego miesiąca - wraz z uzasadnieniem oraz akta administracyjne sprawy doręczone zostały organowi w dniu 12 listopada 2013 r. Termin załatwienia sprawy upłynął zatem w dniu 12 grudnia 2013 r. Mimo to Prezydent W. nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym orzeczeniem. W wyniku zaś wniesionych skarg kolejnymi wyrokami z dnia 14 listopada 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 3145/14, z dnia 24 marca 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 133/16 i z dnia 21 marca 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 226/17 wymierzono Prezydentowi grzywnę odpowiednio w wysokości [...] zł, a następnie [...] zł. W orzeczeniach z dnia 24 marca 2016 r. i 21 marca 2017 r. Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku z dnia 31 lipca 2013 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz przyznał od organu na rzecz każdego ze skarżących sumę pieniężną w kwocie po [...] zł. Pomimo powyższych trzech orzeczeń wymierzających grzywnę Prezydent W. nadal nie wydał stosownego rozstrzygnięcia. Do dnia 30 stycznia 2019 r., tj. do dnia rozpoznania przez Sąd kolejnej (czwartej) skargi w przedmiocie wymierzenia grzywny, sprawa odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość nie została rozstrzygnięta. Podkreślić przy tym trzeba, że z analizy akt wynika, iż po wydaniu wyroku z dnia 31 lipca 2013 r. Prezydent podejmował nieliczne działania mające na celu zgromadzenie koniecznego materiału dowodowego i wydanie rozstrzygnięcia. Istotne jest, że czynności te podejmowane były zazwyczaj po interwencji ze strony skarżących. Sporadycznie informowano też pełnomocnika stron o przyczynach niemożności załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa i przewidywanym terminie jej zakończenia. Przy czym wyznaczane w kolejnych pismach terminy nie zostały przez organ dotrzymane. W sprawie spełnione zatem zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny. Stosownie natomiast do art. 154 § 6 P.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego wyrokiem z dnia 31 lipca 2013 r. terminu na załatwienie sprawy, a także mając na uwadze, że wcześniejszymi wyrokami wymierzono już Prezydentowi grzywnę (odpowiednio w wysokości [...] zł i [...] zł) w związku z niewykonaniem wyroku, Sąd uznał, że kolejna grzywna w wysokości [...] zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie przedmiotowego wyroku. Wymierzona kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., spełniając funkcję represyjno – dyscyplinującą. Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku z dnia 31 lipca 2013 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Za takim stanowiskiem przemawia w szczególności fakt, że po wpłynięciu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy działania mające na celu jej wyjaśnienie i zakończenie podejmowane były sporadycznie, w dużych odstępstwach czasu i zwykle po interwencji ze strony skarżących. Sprawa wniosku o przyznanie odszkodowania - mimo trzech kolejnych wyroków wymierzających grzywnę - nie została przez organ załatwiona, a wyznaczony w wyroku z dnia 31 lipca 2013 r. termin został znacznie przekroczony. Sąd uznał ponadto, że w sprawie zaistniały podstawy do uwzględnienia wniosku skarżących o przyznanie od organu na ich rzecz sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 P.p.s.a. Zauważyć należy, że suma pieniężna, określona w powołanym przepisie jest stosowana w sytuacjach wyjątkowych. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że przyznanie sumy pieniężnej ma na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła na skutek wadliwych działań organu. Środek ten stanowi dodatkowe wzmocnienie ochrony interesów skarżącego. W ocenie Sądu okoliczności rozpoznawanej sprawy uzasadniają przyznanie od Prezydenta W. na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej w wysokości po [...] zł jako zadośćuczynienie za wieloletnie oczekiwanie na rozpoznanie ich sprawy. Określając wysokość przyznanej sumy pieniężnej Sąd miał na uwadze stan sprawy, czas trwania postępowania oraz fakt, że wcześniejszymi wyrokami z dnia 24 marca 2016 r. i z dnia 21 marca 2017 r. przyznano na rzecz każdego skarżącego sumę pieniężną w wysokości po [...] zł. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 154 § 1, § 2, § 6 i § 7 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach (na które składają się 200 zł wpisu od skargi oraz 480 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika) orzeczono na mocy art. 200 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło