I SA/Wa 1771/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska (spr.) Sędziowie WSA Emilia Lewandowska Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w L. i Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w L. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez gminę własności nieruchomości zajętej pod drogę oddala skargę. Decyzją z dnia [...] września 2007 r., nr [...] Minister Budownictwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody L. z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez właściwą jednostkę samorządu terytorialnego prawa własności działki nr [...] o pow. [...] ha, położonej w L. obręb [...], objętej księgą wieczystą [...]. W uzasadnieniu swego stanowiska organ podniósł, że ul. [...] w L., pod którą zajęto część nieruchomości, w dniu 31 grudnia 1998 r. nie posiadała statusu drogi publicznej, w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Drogi niezaliczone do kategorii dróg publicznych mimo, że mogły być ogólnodostępne były drogami wewnętrznymi. Brak jest zatem podstaw do przejęcia prawa własności w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, uzupełnioną pismem z dnia 9 kwietnia 2008 r. wniosły Wspólnota Mieszkaniowa [...] w L. oraz Wspólnota Mieszkaniowa [...] w L., zarzucając naruszenie art. 73 ust. 1 oraz art. 103 ust. 2 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną w związku z art. 3, 5, 6, 6a i 7 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych poprzez przyjęcie, że ulica [...] w L. nie posiadała statusu prawnego drogi publicznej. W uzasadnieniu skarżący wskazali, że z brzmienia art. 73 ust. 1 powołanej ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną wynika jedynie, żeby nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną bez względu na to czy została zaliczona do kategorii dróg publicznych. Przepis ten bowiem, dla wywołania skutków w nim przewidzianych nie nakłada obowiązku formalnego zaliczenia zajętej nieruchomości pod drogę publiczną. Skarżący wskazali ponadto, iż nieuprawnione było odwołanie przy wykładni przepisu art. 73 ust. 1 do przepisów ustawy o drogach publicznych. Są to bowiem dwa różne, niezależne od siebie akty prawne i żaden z nich nie zawiera odesłania do odpowiedniego stosowania. W ocenie skarżących niedopełnienie przez odpowiedni organ czynności "zaliczenia" przedmiotowej drogi do kategorii dróg publicznych nie może wykluczać stosowania art. 73 ust. 1 ustawy, skoro ustawodawca nie uzależnia spełnienia przesłanki "zajęte pod drogę publiczną" od "zaliczenia drogi do kategorii dróg publicznych", zwłaszcza że droga jest publicznie dostępna (w rozumieniu art. 3 ustawy o drogach publicznych). Ustawa o drogach publicznych nie ustanowiła norm o zaliczeniu dróg do kategorii dróg publicznych (gminnych, powiatowych, wojewódzkich czy krajowych). Jedyne kryterium, jakim posługuje się ustawa to "dostępność" (art. 3 ustawy o drogach publicznych). Przedmiotowa nieruchomość jest ogólnie dostępna, a zatem spełnione zostały przesłanki do zaliczenia jej do kategorii dróg publicznych bez względu na wydanie czy też nie formalnego aktu. W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Materialnoprawną podstawę decyzji stanowi przepis art. 73 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), zgodnie z którym nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Powołany przepis określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że grunty nie stanowiące własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego stały się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. ich własnością. Warunkami tymi są: 1) władanie w dniu 31 grudnia 1998 r. gruntem przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, 2) zajęcie gruntu pod drogi publiczne, 3) grunt nie stanowi własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Brak choćby jednej z wymienionych wyżej przesłanek wyklucza zaistnienie skutku prawnego wynikającego z dyspozycji art. 73 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Pojęcie "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" zostało szeroko omówione w literaturze jak również było wielokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Termin ten oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 lipca 2001 r., sygn. akt I SA 513/00). Należy jednocześnie podkreślić, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym o tym, jakie drogi są drogami publicznymi, rozstrzygają przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2002 r., sygn. akt I CKN 727/00). Wobec tego analizując powyższą sprawę należy odwołać się do przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115 ze zm.). Definicję drogi publicznej zawiera art. 1 tej ustawy. W rozumieniu tego przepisu za drogę publiczną może być uważana droga spełniająca dwa wymienione w tym przepisie warunki. Po pierwsze musi to być droga zaliczona na podstawie omawianej ustawy o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg. Po drugie z drogi tej może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych. Drogi natomiast niezaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych, a więc nie mające charakteru drogi publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r., w szczególności drogi w osiedlach mieszkaniowych, dojazdowe do gruntów rolnych i leśnych są drogami wewnętrznymi (art. 8 ust. 1 ustawy). Nie każda zatem droga spełniająca funkcję ciągu komunikacyjnego może być uznana za drogę publiczną. By zyskała taki status, musi zostać zaliczona w trybie przewidzianym ustawą o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1 - 4 tej ustawy i jednocześnie spełniać warunek możliwości powszechnego korzystania z niej. Ze znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego nie wynika, żeby ulica [...] w L. [...] została zakwalifikowana jakimkolwiek aktem normatywnym do kategorii dróg publicznych. Skoro, zgodnie z pismem Prezydenta Miasta L. z dnia [...] maja 2006 r. teren objęty wnioskiem stanowi obszar komunikacji wewnętrznej, to prawidłowo organy obu instancji odmówiły stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez gminę własności nieruchomości zajętej pod drogę. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że nie zachodzi druga z przesłanek wymienionych w art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, co prowadzi do oddalenia skargi jako nieuzasadnionej. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.