I SA/Wa 1772/09

Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskiem z dnia 9 listopada 2009 r. uzupełnionym wnioskiem z dnia 1 grudnia 2009 r. Z.S. wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze swojej skargi na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał na swój wiek ([...] lat) a co za tym idzie zły stan zdrowia, a także zły stan zdrowia żony, co jego zdaniem implikuje niskie dochody. Z przedstawionych w formularzu wniosku informacji dotyczących sytuacji majątkowej i rodzinnej wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz dorosłą córką. Źródłem dochodu rodziny są renta wnioskodawcy wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w łącznej kwocie [...] złotych miesięcznie, emerytura żony w kwocie [...] złotych miesięcznie oraz dochody z wynajmu domu [...] złotych miesięcznie. Rodzina jest aktualnie w posiadaniu dwóch domów, jeden (stanowiący współwłasność małżonków) o pow. [...] m2 położony na działce o pow. [...] m2, zaś drugi (stanowiący odrębną własność żony, aktualnie wynajmowany) o pow. [...] m2 położony na działce o pow. [...] m2. Obydwa domy wystawione są obecnie na sprzedaż, która jednak dotychczas się nie powiodła, w związku z czym muszą je oni utrzymywać. Z uwagi na konieczny remont i utrzymanie domu żona skarżącego zaciągnęła kredyt, którego aktualna wysokość wynosi [....] złotych, zaś skarżący ma do spłacenia kredyt konsumpcyjny w wysokości [...] złotych. Skarżący podał, że na leki wydaje miesięcznie ok. [...] złotych , ogrzewanie domu w którym zamieszkuje rodzina wynosi ok. [...] złotych rocznie, do tego dochodzą opłaty za prąd, gaz , wodę, wywóz śmieci i podatki od nieruchomości. Skarżący posiada oszczędności w kwocie [...] złotych. Mając powyższe na uwadze stwierdzono co następuje. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W rozpoznawanej sprawie skarżący wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych, co oznacza, że ubiega się on o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w rozumieniu art. 245 § 3 powołanej ustawy. Stosownie zaś do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. To wnioskodawca jako osoba zainteresowana winien wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek. Instytucja prawa pomocy stanowi bowiem formę pomocy państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów procesu bez wywołania uszczerbku w swoich koniecznych kosztach utrzymania. W badanej sprawie Z.S. nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez ryzyka wystąpienia uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny - co uzasadniałoby przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przeciwnie, w przedstawionym w formularzu wniosku stanie faktycznym dotyczącym sytuacji materialnej i rodzinnej nie można stwierdzić, by poniesienie kosztów sądowych, obejmujących obecnie wyłącznie wpis od skargi wynoszący 200 złotych leżało poza zakresem jego możliwości finansowych. Także poniesienie w przyszłości ewentualnych opłat kancelaryjnych takiego zagrożenia, w ocenie orzekającego, nie stwarza. Zważyć należy, iż zarówno skarżący jak i jego żona posiadają stałe i regularne źródło dochodów w postaci renty, emerytury oraz dochodów z wynajmu jednego z posiadanych domów w łącznej kwocie [...] złotych miesięcznie. Wprawdzie skarżący wskazuje na konieczność spłaty zaciągniętych kredytów, oraz ponoszone wydatki na lekarstwa i koszty bieżącego utrzymania rodziny, jednakże mając na uwadze wysokość uzyskiwanych dochodów w trzyosobowej rodzinie jak również fakt posiadania dwóch zabudowanych nieruchomości oraz oszczędności (co prawda niewielkich, bo wynoszących [...] złotych), nie sposób stwierdzić by skarżący był osoba na tyle ubogą, że uiszczenie wpisu od wniesionej skargi w kwocie 200 złotych mogłoby stwarzać realne zagrożenia dla ekonomicznej egzystencji rodziny. Nie ma zatem usprawiedliwionych podstaw do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skoro bowiem, instytucja prawa pomocy skierowana jest do osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów sądowych bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny, to nie ma możliwości przyznania tego prawa osobom, które są w stanie wygospodarować w ramach własnych możliwości (np. poprzez ograniczenie wydatków, czy sięgnięcie do oszczędności) środki finansowe wystarczające do prowadzenia procesu bez ryzyka wystąpienia ww. zagrożenia. W tej sytuacji, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.