I SA/Wa 1772/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia postanawia odmówić przyznania Z. S. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W związku ze złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą Z. S. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dorosłą córką. Źródłem dochodu rodziny są miesięczna renta wnioskodawcy wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w łącznej kwocie [...] złotych, emerytura żony w wysokości [...] złotych oraz dochody z wynajmu domu [...] złotych miesięcznie. Majątek rodziny stanowią dwa domy. Jeden – będący współwłasnością [...] o powierzchni [...] m2 położony na działce o pow. [...] m2, drugi (stanowiący [...], aktualnie wynajmowany) o pow. [...] m2 położony na działce o pow. [...] m2. Obydwa domy wystawione są na sprzedaż, jednak do dnia dzisiejszego nie udało się wnioskodawcom znaleźć nabywców dlatego zmuszeni są do utrzymywania nieruchomości. Z uwagi na konieczny remont i utrzymanie domu żona skarżącego zaciągnęła kredyt, którego aktualna wysokość wynosi [...] złotych, zaś skarżący ma do spłacenia kredyt konsumpcyjny w wysokości [...] złotych. Z. S. podał, że miesięcznie wydaje na leki około [...] zł, za ogrzewanie domu w którym zamieszkuje rodzina płaci około [...] złotych rocznie, do tego dochodzą opłaty za prąd, gaz, wodę, wywóz śmieci i podatki od nieruchomości. Skarżący posiada oszczędności w kwocie [...] zł. Postanowieniem z 23 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1772/09 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania Z. S. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 30 grudnia 2009 r. Z. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw od powyższego postanowienia. W uzasadnieniu sprzeciwu wnioskodawca wyjaśnił, że dane dotyczące dochodów jego rodziny są danymi brutto od których odliczany jest podatek PIT, co powoduje ich istotne zmniejszenie. Przyznał, że jego rodzina ma dwa domy jednak ten majątek jest trudny do zbycia, wymaga wysokich wydatków na ich utrzymanie. Skarżący przyznał również, że mógłby nie bez wyrzeczeń uiścić wydatek w wysokości 200 zł tytułem wpisu. Reasumując, ponowił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie całkowitym, gdyż dochody jego rodziny wbrew pozorom po potrąceniu stałych kosztów utrzymania pozwalają jedynie na skromne życie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Oceniając całokształt okoliczności w sprawie uznać należało, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku Z. S. Na wstępie należy zaznaczyć, że prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej zgodnie z art. 245 § 1, § 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zakresie częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy). Z powyższego wynika zatem, że jedynym kryterium oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy jest sytuacja materialna wnioskodawcy, zaś wszelkie inne okoliczności podnoszone przez stronę lub wynikające z akt sprawy mają znaczenie jedynie wówczas, gdy dotyczą lub mają wpływ na ocenę sytuacji majątkowej ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Zaznaczyć przy tym należy, że ciężar udowodnienia, iż spełnione zostały przesłanki do przyznania prawa pomocy spoczywa na ubiegającym się o taką pomoc. W ocenie Sądu przedstawione przez skarżącego w sprzeciwie okoliczności nie uzasadniają uwzględnienia wniosku o zwolnienie go z kosztów sądowych. Na wstępie należy zauważyć, że prawo pomocy skierowane jest do takich podmiotów, które pozostają w ubóstwie. Tymczasem nie można uznać, że skarżący do takich osób się zalicza. On i żona mają zapewnione potrzeby bytowe, regularnie są im wypłacane świadczenia emerytalne i rentowe. Faktem jest, że ciążą na nich zobowiązania kredytowe jednak nie jest wykluczone, że w przypadku sprzedaży któregokolwiek z domów sytuacja finansowa skarżącego może w każdej chwili ulec zmianie. Ponadto należy zauważyć, że wniosek skarżącego dotyczy zwolnienia od kosztów sądowych. Na obecnym etapie postępowania rozpoznanie przez Sąd jego skargi jest uzależnione od uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł. Z. S. przyznał, iż byłby w stanie opłacić wpis od skargi. Kwestia poniesienia innych kosztów sądowych, np. opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku -100 zł), czy wydatków (np. kosztów dojazdu do Sądu) nie jest obecnie znana, ponieważ łączna suma poniesionych w postępowaniu sądowym kosztów sądowych będzie zależna od przebiegu sprawy. Reasumując nie można uznać, że przedstawiona przez Z. S. sytuacja majątkowa skłania do uznania, że wykazał on w sposób nie budzący wątpliwości, iż nie jest w stanie samodzielnie opłacić kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uzasadniona jest odmowa przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.