I SA/Wa 1773/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Bożena Marciniak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 lutego 2019 r. sprawy ze skargi B. C., P. C., Z. C., K. K., E. G., P. G., H. Ł., H. N., M. B., J. P., P. S.i G.S. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 580/17 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz B. C., P. C., Z. C., K.K., E. G., P. G., H. Ł., H. N., M. B., J. P., P. S.i G. S.solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. B. C., P.C., Z.C., K. K., E.G., P. G., H.L., H. N., M. B., J. P., P. S. i G. S. (dalej: "skarżący’) pismem z 20 sierpnia 2018 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku tut. Sądu z 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 580/17, zobowiązującego Prezydenta [...] do rozpoznania ich wniosku z 29 listopada 2016 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] , hip. [...] - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta te wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały zaś organowi 14 marca 2018 r. Wobec braku podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie, pismem z 22 marca 2018 r. skarżący wezwali Prezydenta [...] do wykonania powyższego wyroku, a następnie wnieśli wskazaną na wstępie skargę, żądając w niej wymierzenia Prezydentowi [...] grzywny; stwierdzania, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postepowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; przyznania na rzecz każdego z nich od organu sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa GUS; zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego; a także rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. W motywach skargi wskazywali na niewykonanie wyroku mimo wystosowanego w tym względzie wezwania. Jeśli zaś chodzi o uzasadnienie przyznania sumy pieniężnej, powoływali się na wyrządzenie im zaistniałą opieszałością krzywdy polegającej na naruszeniu dóbr osobistych, w postaci prawa do dysponowania swoją własnością, zdrowia, prawa do dziedzictwa rodzinnego, do niezwłocznego rozpoznania ich sprawy przez właściwy organ lub sąd. Podnosili nadto argument o braku możliwości zagospodarowania środków z odszkodowania, np. na lokacie bankowej lub jako innej formie lokaty kapitału. Zwracali także uwagę na stres i rozdrażnienie wywoływane poczuciem bezsilności wobec postępowania organu. Wskazując z kolei na medialne doniesienia o tzw. "aferze reprywatyzacyjnej" wywodzili, że w czasie gdy w ich sprawie nie podejmowano działań, podmiotom zamieszanym w tę aferę były wypłacane w krótkim czasie znaczne sumy. Z tego powodu czują się w pewien sposób oszukani. Zasądzenie zatem sumy pieniężnej będzie w tym wypadku właściwą odpowiedzią na doznane krzywdy. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie podnosząc, że zaistniała zwłoka w załatwieniu sprawy spowodowana jest bardzo dużą liczbą tego rodzaju spraw wpływających do organu, których waga i stopień skomplikowania, przekłada się na długotrwałość ich procedowania. Zwracał nadto uwagę na wyjątkową aktywność procesową strony jak też przekazanie 23 października 20107 r. oryginałów akt sprawy do Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa, w związku z zainicjowanym przez skarżących postępowaniem w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji dekretowej Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z [...] kwietnia 1955 r. nr [...] W przedmiocie zgłoszonego wniosku o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym organ nie zgłosił sprzeciwu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga, w zakresie w jakim zarzuca Prezydentowi [...] bezczynność w wykonaniu prawomocnego wyroku tut. Sądu jest zasadna, co skutkować musi wymierzeniem organowi określonej w sentencji grzywny, jak też oceny charakteru zaistniałej zwłoki. Wniesiona ona została w trybie art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 p.p.s.a., może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 504/17 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] - w terminie trzech miesięcy od zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Te wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu zostały mu zwrócone 14 marca 2018 r. Od tej daty zatem, zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., rozpoczął swój bieg wyznaczony wyrokiem termin w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. W konsekwencji upłynął on 14 czerwca 2018 r. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia podjęcia niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania przez strony do wykonania powyższego wyroku, Prezydent [...] zawisłej przed nim sprawy administracyjnej nie rozstrzygnął. Skoro zatem Prezydent [...] w terminie wyznaczonym wyrokiem sprawy nie załatwił, ani nie podjął w tym czasie aktu o charakterze procesowym wstrzymującym bieg terminów określonych kodeksie postepowania administracyjnego, to wniosek o wymierzenie mu z tego powodu grzywny jest uzasadniony. Niewykonywanie wyroków sądów godzi bowiem w samą istotę zasady praworządności, którą organy administracji publicznej są bezwzględnie związane (art. 7 Konstytucji RP, art. 6 k.p.a.) i w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy skład orzekający ocenił, iż wystarczająco represyjną jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 1000 złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonym w art. 154 § 6 p.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia skali przekroczenia terminu załatwienia sprawy. W dacie wnoszenie skargi termin ten przekroczony został bowiem zaledwie o dwa miesiące, a aktualnie zwłoka ta wynosi 8 miesięcy. Wymierzając grzywnę w powyższej wysokości uwzględniono także wyłaniającą się z odpowiedzi na skargę jak też przekazanych do sądu akt zastępczych okoliczność uruchomienia przez skarżących równolegle do postępowania odszkodowawczego, odrębnego postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z [...] marca 1959 r. nr [...] i decyzji tego organu z [...] kwietnia 1955 r. nr [...] oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] stycznia 1955 r. nr [...] o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej przy ul. [...]. Takie "trałowe" uruchamianie szeregu postępowań w odniesieniu do tej samej nieruchomości warszawskiej w sposób oczywisty wpływać musi na tempo ich załatwiania, co związane jest choćby z koniecznością przekazywania akt pomiędzy rożnymi organami administracji publicznej, czy wreszcie zachowaniem właściwej kolejności ich merytorycznego załatwiania. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc przywołanych wyżej decyzji (wydanych w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy -Dz.U. Nr 50, poz. 279) spowoduje, że ponownie "odżyje" sprawa nimi dotychczas załatwiona (o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości przy ul. [...] w [...]), a ta z kolei wyprzedzać będzie postępowanie odszkodowawcze prowadzone w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r. poz. 2204). W związku z czym do jej zakończenia ta ostatnia sprawa nie będzie mogła być merytorycznie rozpoznana. Mając zatem na uwadze skalę przekroczenia wyznaczonego wyrokiem terminu i wspomniane wyżej okoliczności, nie ma w ocenie Sądu wystarczająco uzasadnionych podstaw by zaistniałą obecnie zwłokę w wykonaniu wyroku kwalifikować jako przejaw rażącego naruszania prawa, będącego wynikiem przede wszystkim lekceważącego stosunku do obowiązujących organ norm postępowania i intencjonalnego naruszania, przekładającego się na szczególnie długotrwałe milczenie w sprawie. W tej sytuacji nie jest także zasadnym przyznanie od organu na rzecz skarżących na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a. żądanej sumy pieniężnej i z tego względu w powyższej części skarga została oddalona. Suma ta bowiem ze względu na jej kompensacyjny charakter, stanowi swego rodzaju zadośćuczynienie za realną krzywdę jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej, a nie li tylko rekompensatę za zwłokę w procedowaniu sprawy administracyjnej. Zwłaszcza w sytuacji gdy do tej zwłoki sama w znacznej mierze przyczyniła się swoimi działaniami procesowymi. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1 i 2 wyroku, a na podstawie art. 151 powołanej ustawy jak w punkcie 3 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono natomiast na podstawie art. 200 w zw. z art. 202 § 2 i art. 205 § 2 powołanej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800). Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.