I SA/Wa 1775/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.) Sędziowie WSA Monika Nowicka asesor Iwona Kosińska Protokolant Agnieszka Kozik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2004 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu i odszkodowaniu oddala skargę I SA/Wa 1775/04 UZASADNIENIE Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] września 2004 r., nr [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. Urząd [...] z dnia [...] marca 1964 r. o wywłaszczeniu nieruchomości w G. przy ul. [...], będącą własnością W. K. i stwierdzającą nieważność tego orzeczenia w części przyznania i ustalenia wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji wskazał następujący stan faktyczny i prawny: Orzeczeniem z dnia [...] marca 1964 r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. Urząd [...] orzeczono o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w G. przy ul. [...], o pow. [..] m2, stanowiącej własność W. K. Pismem z dnia 25 listopada 1996 r. W. K. zwrócił się z wnioskiem o stwierdzenie nieważności wyżej wymienionego orzeczenia jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto dawny właściciel wskazał również, że cel wywłaszczenia – rozbudowa [...] Zakładów [...] w G. został zrealizowany na terenie objętym postępowaniem wywłaszczeniowym, przed wydaniem orzeczenia dnia [...] marca 1964 r. Po śmierci W. K. jego wniosek poparł spadkobierca W. M., który mocą notarialnej umowy działu spadku z dnia [...] maja 2004 r. nabył wszelkie prawa i roszczenia dotyczące przedmiotowej nieruchomości. Jak stwierdził organ, badając ponownie sprawę wskutek wniosku W. M., wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości dokonano na wniosek [...] Zakładów [...] w G., w celu wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych, tj. w celu rozbudowy zakładu. W planie inwestycyjnym na rok 1959 zostały przewidziane kredyty niezbędne na zapłatę odszkodowania właścicielom działek przeznaczonych do wywłaszczenia, a zatem spełniona została przesłanka dopuszczalności wywłaszczenia z art. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. Ubiegający się o wywłaszczenie, pismem z dnia 27 października 1958 r., zwrócił się do W. K. z ofertą dobrowolnego odstąpienia nieruchomości w drodze cywilnoprawnej umowy kupna-sprzedaży, a dawny właściciel zgodził się wskazując, że chciałby otrzymać działkę zamienną. Akta sprawy wskazują, że rokowania o dobrowolne odstąpienie tej nieruchomości, prowadzone [...] stycznia 1960 r. nie dały rezultatu, bowiem proponowane odszkodowanie uznane zostało za zaniżone. Wobec tego wnioskujący o wywłaszczenie zwrócił się do Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z wnioskiem o przydzielenie właścicielowi działki zamiennej, tym samym spełniony został warunek z art. 6 ust. 1 ustawy. Ponieważ przedłużało się rozpatrzenie wniosku o działkę zamienną, Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd [...] w W. zezwoliło [...] Zakładom [...] na objęcie w posiadanie m.in. nieruchomości stanowiącej własność W. K., położonej w G. przy ul. [...] o pow. [...] m2 (decyzja z dnia [...] kwietnia 1961 r.). Następnie w 1962 r. [...] Zakłady powiadomiły dawnego właściciela o przyznaniu działki zamiennej o pow. [...] m2, przy ul. [...] w G. z jednoczesnym zobowiązaniem do wybudowania w ciągu 3 lat na otrzymanej działce domu jednorodzinnego. Jednakże zainteresowany odmówił złożenia wymaganego przepisami oświadczenia w tej kwestii, wobec tego wnioskujący wywłaszczenie wniósł o wydanie orzeczenia określającego odszkodowanie pieniężne ze strony przedsiębiorstwa na rzecz wywłaszczonego. Orzeczenie taki wydano [...] marca 1964 r. Jak stwierdził organ nadzoru, orzeczenie to w zakresie wywłaszczenia nie było dotknięte wadami z art. 156 § 1 kpa, odmiennie natomiast kształtuje się kwestia odszkodowania. Z protokołu rozprawy wywłaszczeniowej z dnia [...] października 1959 r. wynika, iż organ orzekający o wywłaszczeniu nie wezwał biegłych, a tym samym nie wysłuchał ich opinii, która była niezbędna przy ustaleniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Odszkodowanie przyznano zaś na podstawie opinii szacunkowej, wykonanej na zlecenie [...] Zakładów [...] (jako wnioskodawcy wywłaszczenia) przez biegłego J. B., co było niezgodne z art. 21 ustawy wywłaszczeniowej. Nie powołując we własnym zakresie biegłych organ wywłaszczeniowy naruszył przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 r. w sposób rażący, co stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...] marca 1964 r. w części dotyczącej przyznania i ustalenia wysokości odszkodowania za wywłaszczenie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył W. M. zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego. Według skarżącego nie było podstaw do wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego bez zakończenia pertraktacji, a tym bardziej wcześniejszego zajęcia nieruchomości, skoro wywłaszczenie ma określony cel, podczas gdy rozbudowa [...] Zakładów została zrealizowana w całości na wyżej wymienionej nieruchomości po wcześniejszym jej zajęciu, a przed wywłaszczeniem. Właściciel cały czas wyrażał wolę przeniesienia na rzecz [...] Zakładów zajętej działki. Po wzniesieniu na jego działce budynku zgłosił zakładom żądanie, aby nabyły od niego własność przedmiotowej działki za odpowiednim wynagrodzeniem, a nie przez odjęcie prawa własności w trybie administracyjnym. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przedmiotową nieruchomość wywłaszczono na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r., Nr 18, poz. 94), zatem w aspekcie zgodności z przepisami przytoczonej ustawy należy ocenić zaskarżone orzeczenie. Badając zgodność czynności organu wywłaszczeniowego z zapisem art. 3 ust. 1 i 2 ustawy wywłaszczeniowej, trafnie organ nadzorczy przyjął, iż zadania określone w zatwierdzonych planach gospodarczych w celu rozbudowy zakładów, stanowiły o dopuszczalności wywłaszczenia. Przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona na wniosek inwestora w celu wykonania zadań, tj. rozbudowy [...] Zakładów [...]. W myśl art. 6 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy wnioskodawca wywłaszczenia, przed wystąpieniem do organu administracji państwowej z wnioskiem o wszczęcie postępowania zobowiązany był zwrócić się do właściciela o dobrowolne odstąpienie nieruchomości. Z obowiązku tego ubiegający się o wywłaszczenie był zwolniony, jeżeli prowadzenie rokowań natrafiało na trudne do pokonania przeszkody (art. 6 ust. 4 wyżej wymienionej ustawy). W niniejszej sprawie, co wynika z akt administracyjnych, rokowania były prowadzone, ale nie dały rezultatu, bowiem właściciel domagał się wyższego niż proponowane odszkodowanie, a także wskazywał, iż chce otrzymać działkę zamienną. Z kolei po uzyskaniu działki zamiennej właściciel nie podjął wymaganego przepisami ustawy zobowiązania zabudowy działki zamiennej domem jednorodzinnym. Zgodzić się więc należy ze stanowiskiem organu nadzorczego, iż spełnione zostały warunki wskazane w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. Wbrew zarzutowi skarżącego, z uzasadnienia decyzji organu nie wynika, aby przyjął on, iż ubiegający się o wywłaszczenie był zwolniony od pertraktacji o dobrowolne odstąpienie nieruchomości, tym bardziej, że pertraktacje z właścicielem były prowadzone. Natomiast w uzasadnieniu decyzji Ministra został przytoczony zapis art. 6 ust. 1 mówiący o obowiązku wnioskodawcy wywłaszczenia i zapis art. 6 ust. 4 mówiący kiedy następuje zwolnienie z tego obowiązku. Zdaniem Sądu skarżący przytoczony ust. 4 tego przepisu w jego brzmieniu, odniósł do sytuacji opisywanej w uzasadnieniu, co faktycznie nie miało miejsca. Jak przyznał sam skarżący, właściciel przedmiotowej nieruchomości nigdy nie kwestionował decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...] kwietnia 1961 r. o wcześniejszym zajęciu nieruchomości dla celów inwestycyjnych. Wbrew stanowisku skarżącego, stwierdzenie nieważności decyzji w części dotyczącej odszkodowania w związku z naruszenie art. 21 ustawy wywłaszczeniowej, określającego sposób ustalenia odszkodowania nie oznacza równocześnie wadliwości orzeczenia w kwestii samego wywłaszczenia. Prowadzone w tej kwestii postępowanie nadzorcze nie wykazało, aby w tej części orzeczenie z dnia [...] marca 1964 r. było dotknięte jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Skoro zatem - jak wykazało postępowanie nadzorcze - spełnione zostały wymogi ustawy wywłaszczeniowej z dnia 12 marca 1958 r., a wywłaszczenie nastąpiło na cele w niej określone i zrealizowane, organ nadzoru trafnie stwierdził, że brak jest postaw do stwierdzenia nieważności decyzji w części dotyczącej wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości. Dlatego też skarga nie zasługuje na uwzględnienie i stosownie do treści art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlega oddaleniu.