I SA/Wa 1776/04
WyrokWSA w Warszawie2005-11-02
Skład orzekający: Marek Stojanowski, Jolanta Zdanowicz, Sławomir Antoniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Infrastruktury odmawiająca wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej przyznania odszkodowania z tytułu szkody poniesionej wskutek wydania z naruszeniem prawa decyzji wywłaszczeniowej, może być przedmiotem postępowania nadzorczego?Ratio decidendi
Decyzja wydana na podstawie art. 160 § 4 kpa, odmawiająca przyznania odszkodowania za szkodę poniesioną wskutek wydania z naruszeniem prawa decyzji wywłaszczeniowej, ma charakter jednoinstancyjny i kończy postępowanie administracyjne. W przypadku niezadowolenia strony z rozstrzygnięcia, właściwym do rozpoznania sprawy jest sąd powszechny. Tym samym, taka decyzja nie może być przedmiotem postępowania nadzorczego w trybie stwierdzenia nieważności, ponieważ instytucja ta służy usuwaniu decyzji administracyjnych z obrotu prawnego, a w tym przypadku, od woli strony zależy, czy decyzja wejdzie do obrotu prawnego.Stan faktyczny
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] września 2004 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2004 r. odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] marca 2004 r., która odmawiała przyznania odszkodowania z tytułu szkody poniesionej wskutek wydania z naruszeniem prawa decyzji wywłaszczeniowej. Strona skarżąca zarzuciła organowi błędne zastosowanie przepisów kodeksu cywilnego zamiast przepisów procedury administracyjnej w kwestii ciężaru dowodu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie WSA Jolanta Zdanowicz (spr.) asesor WSA Sławomir Antoniuk Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 listopada 2005 r. sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2004 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania nadzorczego oddala skargę
I SA/Wa 1776/04
UZASADNIENIE
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] września 2004 r., nr [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] czerwca 2004 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2004 r., odmawiającej przyznania odszkodowania z tytułu szkody poniesionej wskutek wydania, z naruszeniem prawa, decyzji wywłaszczeniowej.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w sprawach odszkodowania z art. 160 § 1 kpa przewidziany jest jednoinstancyjny tryb postępowania administracyjnego, zaś stronie niezadowolonej z decyzji odszkodowawczej przysługuje uprawnienie wniesienia powództwa do sądu powszechnego. Organ odwoławczy uznał, że decyzja pierwszej instancji nie narusza prawa.
Skargę na powyższą decyzję złożyła zainteresowana podnosząc, że nie podziela stanowiska organu, iż do odszkodowania z art. 160 kpa stosuje się zasady kodeksu cywilnego, a więc i regułę z art. 6 kc, bowiem w procedurze administracyjnej ciężar udowodnienia faktów istotnych spoczywa na organie administracyjnym, a zatem przepisy kodeksu cywilnego mają zastosowanie jedynie do wyliczenia wysokości szkody, zaś odszkodowanie winno być przyznane na drodze administracyjnej.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Minister Infrastruktury - działając na podstawie art. 160 § 4 kpa - decyzją z dnia [...] marca 2004 r., odmówił przyznania odszkodowania za szkodę poniesioną na skutek stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa decyzji wywłaszczeniowej z 1969 r. oraz pouczył stronę o możliwości wniesienia powództwa do sądu powszechnego.
Zainteresowana wystąpiła o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej odmawiającej przyznania odszkodowania.
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności swej decyzji z dnia [...] marca 2004 r., zaś decyzją z dnia [...] września 2004 r. - po ponownym rozpatrzeniu sprawy - utrzymał w mocy decyzję o odmowie wszczęcia postępowania nadzorczego.
Minister Infrastruktury odmawiając wszczęcia postępowania nadzorczego podał, że decyzja wydana w przedmiocie odszkodowania za szkodę poniesioną wskutek stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa, stosownie do treści art. 160 § 4 kpa ma charakter jednoinstancyjny, gdyż z chwilą jej wydania wyłącznie właściwym do rozpatrzenia sprawy jest sąd powszechny. Tym samym sprawa traci charakter administracyjny i niedopuszczalne jest prowadzenie postępowania nadzorczego odnośnie takiej decyzji.
Odmienne stanowisko skarżącej powoduje konieczność wyjaśnienia, czy instytucja stwierdzenia nieważności znajduje zastosowanie do decyzji odszkodowawczej, od której można wnieść powództwo do sądu powszechnego.
Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, każda decyzja wydana na podstawie art. 160 § 4 kpa ma szczególny charakter, dlatego, że dotyczy sprawy cywilnej, do której załatwienia w drodze postępowania administracyjnego dochodzi tylko warunkowo, jeżeli strona jest zadowolona z rozstrzygnięcia (art. 160 § 5 kpa). Natomiast, jeżeli strona nie jest zadowolona z rozstrzygnięcia, decyzja odszkodowawcza wprawdzie kończy postępowanie administracyjne, jednak nie kończy postępowania w sprawie, dla której rozpoznania otwiera się wówczas - jak dla każdej sprawy cywilnej - droga postępowania cywilnego. I ta możliwość rozpoznania sprawy w całości i od początku przez sąd powszechny przeczy dopuszczalności prowadzenia w sprawie postępowania nadzorczego, gdyż instytucja stwierdzenia nieważności służy usuwaniu decyzji administracyjnych z obrotu prawnego, podczas gdy w przypadku skarżącej, tylko od jej woli zależało, czy decyzja, z której jest niezadowolona, wejdzie do obrotu prawnego i wywoła skutki prawne (vide wyrok NSA z 6 lutego 2003 r. I SA 2850/01).
Wobec powyższego - nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi - Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło