I SA/Wa 1778/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Siegień Sędziowie : sędzia WSA Jolanta Rudnicka (spr.) asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Agnieszka Kozik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi T.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] września 2006 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania T.G., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...] o przyznaniu świadczenia w formie specjalnego zasiłku celowego w łącznej wysokości [...] zł. z przeznaczeniem na: opłatę faktury za energię elektryczną za miesiąc wrzesień – [...] zł, dożywianie syna w wysokości [...] zł., leki według złożonej recepty i faktury z dnia 29 czerwca 2006 r. w kwocie [...] zł., wklejenie ubytków zębowych w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że w dniu 2 sierpnia 2006 r. T.G. wystąpiła z wnioskiem o pomoc finansową z przeznaczeniem na: 1) dożywianie syna – [...] zł, 2) dożywianie wnioskującej o pomoc – [...] zł., 3) środki czystości, higieny i prania 4) spłatę zaległości czynszowej w wysokości [...] zł. 5) wskazania możliwości zabezpieczenia framug balkonowych z powodu odmowy sfinansowania farby olejnej 6) zwrotu za zakup odkurzacza w wysokości [...] zł. (bo z całej ceny odkurzacza w wysokości [...] zł. decyzją z maja 2006 r. Ośrodek przyznał [...] zł.), 7) refundacji leków, 8) wyrównania różnicy z decyzji Nr [...] z lipca 2006 r. i z decyzji Nr [...] z sierpnia 2006 r. 9) zrefundowania ubytków uzębienia [...] zł. Decyzją Zastępcy Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] W., działającego z upoważnienia Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...] przyznano T.G. świadczenie w formie specjalnego zasiłku celowego w miesiącu wrześniu 2006 r. w łącznej kwocie [...] zł z przeznaczeniem na: opłatę faktury za energię elektryczną – [...] zł, 2) dożywianie syna – [...] zł. 3) zapłatę za leki – [...] zł. według recepty z dnia 17 sierpnia 2006 r. oraz faktury z dnia 26 września 2006 r., 4) pokrycie kosztów wklejenia ubytków zębowych – [...] zł. Natomiast w kwestii żądania spłaty części zaległości za czynsz w wysokości [...] zł. została wydana odrębna decyzja z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...]. Odrębną decyzją rozstrzygnięto również wniosek o przyznanie zasiłku z przeznaczeniem na dożywianie skarżącej (decyzja Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2006 r., Nr [...] .) . Jak wynika z uzasadnienia organu pierwszej instancji dochód rodziny T.G. wynosi [...] zł, a tym samym przekracza kryterium dochodowe, określone w art.8 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, uprawniające do pomocy bezzwrotnej. W przypadku dwuosobowej rodziny T.G. jest to kwota [...] zł. Organ pierwszej instancji podniósł również, że w związku z rezygnacją z talonów do baru dla syna wnioskującej o pomoc przyznał jej kwotę [...] zł. w miesiącu wrześniu na dożywianie syna. Uwzględniono również prośbę o pokrycie kosztów wklejenia ubytków zębowych w żądanej wysokości, mimo braku wszystkich udokumentowanych wydatków związanych z wklejeniem uzębienia. Pokryte zostały przez Ośrodek również koszty leków zgodnie ze złożoną receptą z dnia 17 sierpnia 2006 r. oraz fakturą z dnia 29 czerwca 2006 r. Na pozostałe potrzeby zgłoszone w podaniu z dnia 2 sierpnia 2006 r. organ wskazał, iż zostaną wydane odrębne decyzje. Podkreślono, że wydając decyzję wzięto pod uwagę potrzeby i sytuację materialną wnioskującej o pomoc oraz sytuację życiową innych osób objętych pomocą na terenie objętym działalnością Ośrodka. Ponadto organ pierwszej instancji podkreślił, że żądania wnioskodawczyni przekraczają możliwości finansowe Ośrodka, a to z uwagi na ograniczone środki, jakimi Ośrodek dysponuje oraz rosnącą liczbę osób znajdujących się w trudnej sytuacji bytowej. W miesiącu lipcu 2006 r. Ośrodek Pomocy Społecznej udzielił pomocy finansowej z zadań własnych gminy 2378 rodzinom, a średnia wysokość udzielonej pomocy wyniosła 262,45 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania T.G. od powyższej decyzji z dnia [...] sierpnia 2006 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając słuszność stanowiska organu pierwszej instancji. Wskazano na uznaniowy charakter decyzji o przyznaniu pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego oraz konieczność uwzględnienia potrzeb innych rodzin korzystających z pomocy społecznej i możliwości finansowych Ośrodka Pomocy Społecznej. Organ odwoławczy wskazał, że zasiłek na dożywianie syna skarżącej przyznano uwzględniając fakt rezygnacji z talonów do baru dla syna a ponieważ wartość talonów we wrześniu 2006 r. wynosi [...] zł. w zamian został przyznany zasiłek celowy na dożywianie syna skarżącej właśnie w tej wysokości. Ponadto Kolegium podkreśliło, że w jego ocenie, organ orzekający w pierwszej instancji nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2006 r., nr [...] złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T.G., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2006 r. W skardze podniosła, że jest inwalidką utrzymującą się ze stałej renty w wysokości [...] zł. miesięcznie i samotnie wychowuje syna, na którego ma przyznany zasiłek rodzinny w wysokości [...] zł. oraz jednorazowy [...] zł., przekroczyła kryterium dochodowe jedynie o [...] zł. Wskazała, że w miesiącu wrześniu 2006 r. poniosła dodatkowe koszty związane z zakupem podręczników dla syna, obuwia sportowego, wyjazdami syna i opłatami telefonicznymi. Z powodu tych wydatków musiała zaciągnąć pożyczkę. Otrzymane bony na obiady w barze zapewniają jeden ciepły posiłek, który dodatkowo jest niewielkim posiłkiem. Zarzuciła również, że receptę złożyła w Ośrodku w dniu 17 sierpnia 2006 r. a decyzję przyznającą środki na ten cel wydano w dniu ...] sierpnia 2006 r., zaś wypłata pieniędzy nastąpiła w dniu [...] września 2006 r. Ponadto wskazała, że od miesiąca września 2005 r. otrzymuje same decyzje odmowne. Na rozprawie w dniu 20 grudnia 2006 r. pełnomocnik skarżącej oświadczył, że popiera skargę i skarżąca zaskarżyła decyzje w zakresie w jakim przyznana została pomoc na dożywianie jej syna w wysokości [...] zł, a nie jak we wniosku z dnia 2 sierpnia 2006 r. w żądanej kwocie [...] zł. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji publicznej orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli Sądu jest ostateczna decyzja o przyznaniu T.G. zasiłku celowego specjalnego w miesiącu wrześniu 2006 r. w wysokości [...] zł. z przeznaczeniem na : opłatę faktury za energię elektryczną, wyżywienie syna, leki oraz pokrycie kosztów stomatologa. W podaniu z dnia 2 sierpnia 2006 r. skarżąca wnosiła ponadto o środki na jej wyżywienie, spłatę zadłużenia czynszowego i w tej kwestii zostały wydane odrębne decyzje. Ponadto żądała środków czystości i środków do prania w naturze oraz zwrotu wydatków za odkurzacz, co było już przedmiotem rozstrzygnięcia, okoliczność ta została podana przez samą skarżąca w wymienionym wyżej podaniu. Poza sporem jest, że dochód rodziny skarżącej wynosi [...] zł, czyli przekracza kryterium dochodowe określone w art.8 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz.593 ze zm.). Stosownie bowiem do tego przepisu – Prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, zastrzeżeniem art. 40, 41,78 i 91 przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 316 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie". Skarżąca ma na utrzymaniu małoletniego syna, stanowią dwusobową rodzinę, a zatem kryterium dochodowe w przypadku tej rodziny wynosi 632 zł. W sytuacji przekroczenia kryterium dochodowego na osobę w rodzinie ustawodawca przewidział możliwość przyznania, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe: 1) specjalnego zasiłku celowego w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi, 2) zasiłku okresowego, celowego lub pomocy rzeczowej, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową (art.41 ustawy o pomocy społecznej). Użyty w powyższym przepisie zwrot "może być przyznany" wskazuje, że decyzja organu pomocy społecznej przyznająca zasiłek podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego a to oznacza, że samo spełnianie kryteriów ustawowych nie oznacza przyznania osobie zainteresowanej tego świadczenia, ponieważ organ może, ale nie musi przyznać świadczenie. Uznanie administracyjne obejmuje zarówno ocenę warunków uzasadniających przyznanie pomocy, jak również decyzję odnośnie jej wysokości. Jeśli organ oceniając z jednej strony sytuację materialną i osobistą osoby wnioskującej o zasiłek, a z drugiej strony własne możliwości finansowe uznał, że nie istnieje możliwość przyznania zasiłku, to takiej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa. Swoboda działania organu nie zwalnia go oczywiście z obowiązku, jak najstaranniejszego działania i przeprowadzenia postępowania zgodnie z wymogami kpa. Badając sprawę pod tym kątem organ odwoławczy stwierdził, że w postępowaniu pierwszoinstancyjnym nie przekroczono granic uznania administracyjnego. Tę ocenę podziela również Sąd orzekający w sprawie. Jak bowiem zasadnie wskazał organ odwoławczy przyznanie zasiłku celowego z pomocy społecznej nie jest prawnym obowiązkiem organów administracji i nie rodzi dla strony roszczenia o przyznanie świadczenia a dla ośrodka pomocy społecznej obowiązku jego przyznania. Nie każdy potrzebujący może w każdym czasie uzyskać spełnienie pełnych oczekiwań, ze względu na ograniczone środki, jakimi dysponuje ośrodek pomocy społecznej. Organy pomocy społecznej muszą mieć bowiem na uwadze również potrzeby innych osób korzystających z pomocy ośrodka. W tej kwestii z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji wynika, że w samym miesiącu lipcu 2006 r., tj. w ostatnim miesiącu poprzedzającym wniosek skarżącej, Ośrodek udzielił pomocy finansowej z zadań własnych gminy 2378 rodzinom a średnia wysokość udzielonej pomocy wynosiła 262,45 zł. Nie można też zgodzić się z twierdzeniem skarżącej zawartym w skardze, że od miesiąca września 2005 r. otrzymuje "lawinowo odmowy" przyznania zasiłku. Bowiem, jak wynika z akt administracyjnych tylko w miesiącu sierpniu 2006 r. skarżąca otrzymała pomoc finansową na łączną kwotę [...] zł. oraz talony żywnościowe do baru o wartości [...] zł., we wrześniu 2006 r. została jej przyznana pomoc na łączną kwotę [...] zł. oraz talony żywieniowe do baru na kwotę [...] zł. Przyznane skarżącej kwoty są znacznie wyższe niż średnia wysokość pomocy udzielana przez Ośrodek innym rodzinom, czyli kwota 262,45 zł. Ponadto z akt administracyjnych wynika, że skarżąca co miesięcznie otrzymywała pomoc w różnej formie. Organ przyznając pomoc na dożywianie syna w wysokości [...] zł. uwzględnił fakt rezygnacji przez skarżącą z talonów do baru na dożywianie syna i w to miejsce przyznał w tej samej wysokości pomoc na dożywianie syna. Skarżąca żądała przyznania na ten cel kwoty [...] zł., lecz biorąc pod uwagę, że przyznana została jej pomoc również na inne cele określone przez nią we wniosku z dnia 2 sierpnia 2006 r. a łączna wysokość przyznanej pomocy przekracza średnią wysokość pomocy udzielanej innym rodzinom korzystającym z pomocy Ośrodka zaś pełne zaspokojenie wszystkich potrzeb skarżącej przekracza możliwości finansowe Ośrodka Pomocy Społecznej, to prawidłowa jest ocena dokonana przez organ odwoławczy, że zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu przekroczenia granic uznania administracyjnego. W świetle powyższego, w ocenie Sądu, nie można postawić organom orzekającym w sprawie zarzutu dowolności w podejmowaniu decyzji. W przedmiotowej sprawie decyzje wydane zostały w oparciu o obowiązujące przepisy, nie przekroczono granic uznania administracyjnego, a o odmowie przyznania specjalnego zasiłku celowego, w żądanej przez skarżącą wysokości zadecydowały możliwości finansowe Ośrodka Pomocy Społecznej. W ocenie Sądu organy obu instancji dokonały ustaleń wszystkich okoliczności, od jakich w świetle ustawy o pomocy społecznej uzależnione jest udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego i oceny tej dokonały prawidłowo uznając, że nie jest możliwe przyznanie skarżącej pełnej pomocy, jakiej żąda we wniosku z dnia 2 sierpnia 2006 r. Jeśli zaś chodzi o podnoszoną w skardze okoliczność poniesienia dodatkowych wydatków w miesiącu wrześniu 2006 r., związanych z zakupem podręczników szkolnych, strojem sportowym, wyjazdami syna na zawody oraz koszty rozmów telefonicznych, to stwierdzić należy, że żądania te nie były zawarte w podaniu z dnia 2 sierpnia 2006 r. i nie były przedmiotem rozpoznania organów orzekających w sprawie. Motywy podjętych rozstrzygnięć zostały wyczerpująco uzasadnione w decyzjach organów obu instancji. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł, jak wyroku.