I SA/Wa 178/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym z wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia: odmówić M. S. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 maja 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 178/12 oddalił skargę M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego. Pismem z dnia 12 maja 2013 r. skarżący złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia powyższego wyroku, jednocześnie wnosząc o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W dniu 7 czerwca 2013 r. wpłynął do Sądu złożony na urzędowym formularzu (PPF) wniosek M. S. o przyznanie prawa pomocy, w którym wyjaśnił, że wnosi o ustanowienie adwokata oraz zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie ponieważ pozostaje bez środków do życia, prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, nie przysługują mu żadne świadczenia emerytalne i rentowe, jak też nie pobiera jakiegokolwiek zasiłku oraz nie posiada zgromadzonych oszczędności i pozostaje aktualnie bez pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. W orzecznictwie podkreśla się, że przyznanie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Taka zaś sytuacja w ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie występuje. Analizując przedmiotowy stan faktyczny, stwierdzić należy, że sytuacja majątkowa skarżącego nie daje podstaw do przyjęcia, iż nie jest on w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Rozpoznając przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd miał przy tym na względzie to, że jest on już drugim wnioskiem M. S. oraz okoliczność, że pierwszy rozpoznany został odmownie prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lipca 2012 r., zatem dokonał oceny zasadności wniosku przez pryzmat ewentualnej zmiany sytuacji finansowej przedstawionej uprzednio. Strona w złożonym oświadczeniu co prawda wskazała, iż jest osobą bezrobotną oraz, że nie pobiera renty ani emerytury, jednak co innego wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych (karta nr 1432) pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. – M. S. ma ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Wysokość świadczenia netto wynosi [...] zł, a łączna kwota zgromadzonych świadczeń za okres od [...] października 1998 r. do [...] maja 2011 r. wynosi [...] zł netto oraz pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w [...] z dnia [...] lutego 2013 r. (nadesłanego do sprawy o sygn. akt I SA/Wa 1115/12, którego kserokopię dołączono do akt niniejszej sprawy), z którego wynika, że łączna kwota przysługującego świadczenia za okres [...].10.1998 – [...].02.2013 r. wynosi [...] zł brutto. Stwierdzić należy, że zgromadzone środki świadczeń rentowych na koncie skarżącego traktować należy jako środki o charakterze oszczędnościowym, których wpłata uzależniona jest od woli samego skarżącego. Zatem M. S. nie można zaliczyć go do kręgu osób ubogich, będących w trudnej sytuacji materialnej. Z informacji zawartych w ww. piśmie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika, że jest on w stanie ponieść koszty postępowania sądowego. Tym samym w niniejszej sprawie nie zachodziły podstawy do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Jednocześnie wskazać należy, że w sprawie nie orzekano w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem wnioskodawca zwolniony jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a., zgodnie z którym strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zatem nie ma podstaw do zmiany, na zasadzie określonej w art. 165 p.p.s.a. uprzednio wydanego w tym względzie prawomocnego postanowienia z 26 kwietnia 2012 r. i przyznać obecnie skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.