I SA/Wa 178/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym z wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia odmówić przyznania M. S. prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Na rozprawie wyznaczonej na dzień 17 kwietnia 2012 r. w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Powyższy wniosek rozpoznany został odmownie postanowieniem referendarza sądowego z dnia 20 kwietnia 2012 r., sygn. akt. I SA/Wa 178/12. W dniu [...] maja 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął sprzeciw skarżącego M. S. od ww. postanowienia z dnia 20 kwietnia 2012 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. Prawomocnym postanowieniem z dnia 1 czerwca 2012 r. przywrócono termin do wniesienia sprzeciwu. W związku z powyższym postanowienie referendarza sądowego z dnia 20 kwietnia 2012 r. straciło moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący podniósł, że nie posiada prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Natomiast w złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy, wyjaśnił, że wnosi o ustanowienie adwokata oraz zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie ponieważ pozostaje bez środków do życia, prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, nie przysługują mu żadne świadczenia [...] i [...], jak też zasiłek dla osoby [...] oraz nie posiada zgromadzonych oszczędności i pozostaje aktualnie bez pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "P.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. W orzecznictwie podkreśla się, że przyznanie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Taka zaś sytuacja w ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie występuje. Analizując przedmiotowy stan faktyczny, stwierdzić należy, że sytuacja majątkowa skarżącego nie daje podstaw do przyjęcia, iż nie jest on w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Strona w złożonym oświadczeniu co prawda wskazała, iż jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku oraz, że nie pobiera [...] ani [...], jednak co innego wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych (karta nr 1432) pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. z dnia [...] czerwca 2011 r. – M. S. ma ustalone prawo do [...] z tytułu [...]. Wysokość świadczenia netto wynosi [...] zł, a łączna kwota zgromadzonych świadczeń za okres od [...] października 1998 r. do [...] maja 2011 r. wynosi [...] zł netto. Stwierdzić należy, że zgromadzone środki świadczeń [...] na koncie skarżącego traktować należy jako środki o charakterze oszczędnościowym, których wpłata uzależniona jest od woli samego skarżącego. Zatem M. S. nie można zaliczyć go do kręgu osób [...], będących w trudnej sytuacji materialnej. Z informacji zawartych w ww. piśmie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika, że jest on w stanie ponieść koszty postępowania sądowego. Tym samym w niniejszej sprawie nie zachodziły podstawy do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Jednocześnie wskazać należy, że w sprawie nie orzekano w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem wnioskodawczyni zwolniona jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a., zgodnie z którym strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.