I SA/Wa 1782/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-12-20

Skład orzekający: Grzegorz Antas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku celowego podlega rozpoznaniu, czy też skarżący korzysta z mocy prawa ze zwolnienia?
Ratio decidendi
Skarżący wnoszący skargę na decyzję dotyczącą pomocy społecznej (w tym zasiłku celowego) korzysta z mocy prawa ze zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a PPSA. W związku z tym, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zbędny i podlega umorzeniu. Natomiast wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z wyboru może zostać uwzględniony, jeśli sytuacja materialna strony na to wskazuje.
Stan faktyczny
Skarżący L. S. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie przyznania prawa do zasiłku celowego. W trakcie postępowania skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, wskazując na trudną sytuację materialną, niskie dochody, zły stan zdrowia, zadłużenie i prowadzone postępowanie egzekucyjne. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego. 2. Umorzono postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi L. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2016 r. znak: [...] w przedmiocie przyznania prawa do zasiłku celowego postanawia: 1. przyznać prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radów Prawnych w [...]; 2. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W związku ze złożoną skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2016 r. w przedmiocie przyznania prawa do zasiłku celowego skarżący L. S. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W wypełnionym formularzu PPF wnioskodawca podał, że nie posiada środków pozwalających mu na udział w postępowaniu sądowym. Z wniosku wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z [...] i małoletnim synem. Zamieszkuje w mieszkaniu o pow. [...] m². Jako dochód rodziny wskazał świadczenie emerytalne powiększone o dodatek mieszkaniowy w łącznej kwocie [...] zł. Skarżący załączył spis wydatków na konieczne utrzymanie, wskazując, że obejmują one m.in. koszty utrzymania mieszkania (ok. [...] zł), opłaty za energię elektryczną i gaz ([...] zł) oraz koszty rehabilitacji ([...] zł). Składający wniosek wskazał na zły stan swojego zdrowia, a także długi okres pozostawania na bezrobociu. Podał również, że jest osobą zadłużoną i jest w stosunku do niego prowadzone postępowanie egzekucyjne - zasądzone należności mają wynosić [...] zł, zobowiązania względem Skarbu Państwa – [...] zł. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje: W myśl art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Odstąpienie od przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i umorzenie w tej części postępowania jest spowodowane ustaleniem, że skarżący swoje żądanie w tym zakresie sformułował w postępowaniu, w którym kontrola sądowa swoim przedmiotem obejmuje decyzję w sprawie dotyczącej pomocy i opieki społecznej. Tymczasem, zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a. skarżący, wnosząc skargę na akt wydany w ww. sprawach, korzysta z mocy prawa ze zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. W tych warunkach zbędne pozostaje rozpoznawanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, a więc przyznanie na mocy orzeczenia sądowego uprawnienia, z którego wnioskodawca już ustawowo korzysta, co prowadziło do umorzenia postępowania w tej części na podstawie art. 249a p.p.s.a. Oceniając zdolność skarżącego do ponoszenia kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru, należało przyjąć, że w tym zakresie sformułowane przez stronę żądanie było uzasadnione. Uwzględnieniu podlegała sytuacja materialna członków rodziny, którzy środki utrzymania czerpią w zasadzie wyłącznie z niewielkiego świadczenia emerytalnego otrzymywanego przez skarżącego. To źródło dochodu w sytuacji, gdy ma służyć zaspokojeniu potrzeb bytowych trzech osób, w tym dwojga dorosłych i jednego dziecka, jest niewystarczające, by za jego pomocą pokryć również równoległy wydatek na prowadzenie postępowania sądowego, w szczególności opłacić koszty zastępstwa procesowego, jeżeli udział pełnomocnika skarżący uważa w zainicjowanej sprawie kontroli decyzji odmawiającej zasiłku celowego za niezbędny. Deklarowany stan zadłużenia strony powyższą ocenę wspierał. W tych warunkach, na podstawie art. 249a i art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło