I SA/Wa 1783/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2008 r. sprawy ze skargi S.W. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenie niedopuszczalności odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Wojewoda Mazowiecki postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania S.W. od decyzji Starosty W. z dnia [...] czerwca 2007 r., nr [...] ustalającej odszkodowanie za część nieruchomości położonej w C., gmina W., stanowiącej działkę o numerze ewidencyjnym [...], obręb [...], o powierzchni [...] m², zajętej pod drogę publiczną (część ul. [...]), która z mocy prawa w dniu 1 stycznia 1999 r. stała się własnością Powiatu W., stwierdził niedopuszczalność odwołania z powodu uchybienia terminu przewidzianego do jego wniesienia. W uzasadnieniu postanowienia Wojewoda Mazowiecki wskazał, że Starosta W. decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. ustalił odszkodowanie na rzecz S.W. za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną w wysokości [...] zł. Odwołanie od powyższej decyzji złożył S.W. Wojewoda Mazowiecki rozpoznając sprawę wskazał, że stosownie do treści art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Organ odwoławczy zaznaczył, że strony zostały pouczone w treści decyzji o terminie przysługującym na wniesienie odwołania. Przedmiotowa decyzja została doręczona S.W. w dniu 13 czerwca 2007 r. Termin do wniesienia odwołania upłynął zatem w dniu 27 czerwca 2007 r. Odwołanie wniesione zaś zostało przez stronę bezpośrednio do Kancelarii Starostwa Powiatu W. w dniu 28 czerwca 2007 r., a więc po upływie określonego wyżej terminu. W tej sytuacji, wobec niezłożenia przez zainteresowanego prośby o przywrócenie terminu, stwierdzono niedopuszczalność odwołania ze względu na uchybienie terminu do jego wniesienia. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł S.W. podnosząc, że nie jest przekonany co do daty otrzymania decyzji Starosty W.. Zdaniem S.W. wskazaną decyzję otrzymał on w dniu 14 czerwca 2007 r. i stąd wynikał termin wniesienia przez niego odwołania. Skarżący zaznaczył, że przedmiotowe odwołanie złożył osobiście w dniu 28 czerwca 2007 r. rano, a nie dzień wcześniej pocztą, gdyż chciał przyspieszyć działanie Wojewody Mazowieckiego. Jednocześnie – w sytuacji gdyby okazało się, że nie dotrzymał on terminu (co nie było zamierzone) – S.W. zwrócił się o przywrócenie terminu przez Sąd. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję (postanowienie) z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji (postanowienia). Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie Sądu skarga, choć nie z powodów podniesionych przez skarżącego, jest uzasadniona bowiem zaskarżone postanowienie narusza prawo w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Na wstępie wskazać należy, że warunkiem skuteczności czynności procesowej – wniesienia odwołania - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Zgodnie z art. 129 § 1 kpa odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego, za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Termin do wniesienia odwołania wynosi czternaście dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2 kpa). Zaznaczyć trzeba, że organ odwoławczy zobowiązany jest w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy wniesione zostało w terminie przewidzianym w art. 129 § 2 kpa. Stosownie zaś do art. 134 kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że decyzja Starosty W. z dnia [...] czerwca 2007 r. doręczona została S.W. w dniu 13 czerwca 2007 r. Termin do wniesienia odwołania upływał zatem – jak słusznie zauważył organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia - w dniu 27 czerwca 2007 r. Odwołanie wniesione zaś zostało w dniu 28 czerwca 2007 r., a więc z przekroczeniem czternastodniowego terminu określonego w art. 129 § 2 kpa. Zasadnie zatem Wojewoda Mazowiecki uznał, że w przedmiotowej sprawie nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Podkreślić bowiem trzeba, że nawet nieznaczne przekroczenie obowiązującego terminu stanowi jego uchybienie i obliguje organ odwoławczy do wydania postanowienia na podstawie powołanego przepisu art. 134 kpa. Zauważyć jednakże należy, że w sytuacji gdy organ stwierdzi, iż odwołanie wniesione zostało z uchybieniem terminu, wydaje wówczas postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, a nie – jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie – postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania. Niedopuszczalność odwołania i uchybienie terminu do wniesienia odwołania są to dwie odrębne instytucje procesowe i inne są przesłanki do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, a inne do stwierdzania uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym oraz podmiotowym. Podstawowe przedmiotowe przyczyny niedopuszczalności odwołania to nieistnienie w sensie prawnym przedmiotu zaskarżenia, niezaskarżalność określonych rodzajów decyzji administracyjnych wydawanych w postępowaniu jednoinstancyjnym oraz ostateczny charakter decyzji organu odwoławczego. Przyczyny podmiotowe to oczywisty brak po stronie określonego podmiotu legitymacji odwoławczej, czy też niezdolności odwołującego się do czynności prawnych. Odwołanie wniesione po upływie terminu do wniesienia odwołania nie jest więc niedopuszczalne, lecz jest odwołaniem wniesionym po upływie terminu. Termin ten może zaś być stronie przywrócony na jej żądanie. Jeżeli zatem organ stwierdzi uchybienie terminu do wniesienia odwołania, zobowiązany jest wówczas wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do jego wniesienia. W świetle powyższego uznać należy, że zaskarżone postanowienie, mocą którego stwierdzono niedopuszczalność odwołania z uwagi na uchybienie terminu do jego wniesienia, narusza przepis art. 134 kpa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Dodatkowo wskazać trzeba, że wojewódzki sąd administracyjny rozpoznając skargę na postanowienie wydane w trybie art. 134 kpa, ocenia jedynie legalność wydanego rozstrzygnięcia, nie jest natomiast uprawniony do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, o co w istocie wnosił skarżący w swojej skardze. O przywróceniu terminu do dokonania określonej czynności procesowej rozstrzyga właściwy organ administracji publicznej (art. 59 kpa). W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.