I SA/Wa 1783/16

WyrokWSA w Warszawie2017-02-28

Skład orzekający: Elżbieta Sobielarska, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Magdalena Durzyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości, zawierająca warunek dotyczący przeznaczenia jednej z wydzielonych działek pod drogę wewnętrzną o określonej szerokości, może zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa lub wydania bez podstawy prawnej, jeśli ten warunek został następnie zrealizowany poprzez sprzedaż działki wraz z udziałem w drodze wewnętrznej?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa ani bez podstawy prawnej. Warunek dotyczący wydzielenia działki pod drogę wewnętrzną wynikał z przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami i miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a jego realizacja poprzez sprzedaż działki wraz z udziałem w drodze wewnętrznej wypełniła wymogi prawne. Sformułowanie warunku w decyzji, choć mogło być niedokładne, nie stanowiło rażącego naruszenia prawa, zwłaszcza że szerokość drogi wewnętrznej była zgodna z wnioskiem skarżącej i przepisami planu.
Stan faktyczny
Skarżąca M. N.-B. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy z 2006 r. zatwierdzającej podział nieruchomości, która zawierała warunek przeznaczenia działki nr [...] pod drogę wewnętrzną o szerokości 8 m. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności, uznając, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa ani wydania decyzji bez podstawy prawnej. Skarżąca zarzuciła organom niewłaściwe rozpatrzenie wniosku i naruszenie art. 156 § 1 k.p.a., twierdząc, że decyzja podziałowa nie powinna zawierać takiego warunku, a jego sformułowanie jest wadliwe i prowadzi do sporów cywilnych. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji SKO i poprzedzającej ją decyzji Wójta.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Protokolant referent stażysta Marcin Sieradzki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2017 r. sprawy ze skargi M. N.-B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Decyzją [...] z dnia [...] września 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako organ/SKO) działając na podstawie art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. dalej jako kpa) w zw. z art. 17 pkt 1 kpa oraz art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych oraz art. 138 § 1 pkt 1 i 2 kpa - utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. znak: [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. znak: [...] (dalej jako decyzja podziałowa) zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości położonej w obrębie [...] gm. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, objętej księgą wieczystą KW nr [...], a w części dotyczącej wniosku A. B. (jako że nie będąc właścicielem nie ma on w sprawie interesu prawnego) uchyliło ww decyzję i umorzyło postępowanie nieważnościowe w tym zakresie. W uzasadnieniu ww decyzji SKO podało, że decyzją podziałową Wójt Gminy [...] zatwierdził projekt podziału nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] o pow. [...] ha na 4 działki: nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...], a co do 5 działki "rolnej" o nr [...] o pow. [...] ha umorzył postępowanie na podstawie art. 105 § 1 kpa (pkt. 2 decyzji podziałowej). Jednocześnie w pkt. 2a wskazano, że podział zostaje zatwierdzony "pod warunkiem, że działka nr ew. [...] została przeznaczona pod drogę wewnętrzną o szer. 8 m w liniach rozgraniczających". Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej w zakresie pkt. 2a (jako wydanej bez podstawy prawnej wystąpili) M. N. – B. (dalej jako skarżąca) i A. B. Uzasadniając określoną na wstępie decyzję negatywną organ wyjaśnił zasady postępowania prowadzonego w trybie art. 156 kpa. Podał, że jego przedmiotem jest ustalenie czy ostateczna decyzja administracyjna poddana nadzorowi w nadzwyczajnym trybie jest dotknięta którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa oraz czy nie zachodzą przesłanki negatywne do stwierdzenia nieważności, o których mowa w art. 156 § 2 kpa. Następnie organ podał, że decyzja podziałowa z 8 czerwca 2006 r. zapadła na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 2147 dalej jako ugn/ustawa). Zgodnie z jej art. 93 ust. 1 - 3 podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego. Zgodność ta dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek. Wg postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego na ww terenie, działka nr [...] była położona w obszarze oznaczonym na rysunku planu symbolem M - strefa mieszkaniowo-usługowa, na głębokość 145,0 m od osi drogi [...], zaś pozostałe grunty na obszarze oznaczonym symbolem RP - rolnicza przestrzeń produkcyjna oraz symbolem [...] - droga gminna o szerokości w liniach rozgraniczających 15 m. Następnie organ wyjaśnił, że wg art. 19 ust. 3 ww. planu (określającego zasady gospodarowania na terenach stref mieszkaniowych, oznaczonych na rysunku planu symbolami M, MR/M i MU), drogi w strefie zamieszkania niewykazane w rysunku planu powinny mieć szerokość w liniach rozgraniczających 9,5 - 10 m z chodnikiem dwustronnym i min. 8 m z chodnikiem jednostronnym. Ustosunkowując się do zarzutów zgłoszonych we wniosku o stwierdzenie nieważności organ podał, że zgodnie z art. 93 ust. 3 ustawy podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej; a za dostęp do drogi publicznej uważa się również wydzielenie drogi wewnętrznej wraz z ustanowieniem na tej drodze odpowiednich służebności dla wydzielonych działek gruntu albo ustanowienie dla tych działek innych służebności drogowych, jeżeli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem. (...) Odnośnie do tego organ zwrócił uwagę, że skarżąca występując o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości sama przedłożyła wstępny projekt podziału, na którym wykazana została działka nr [...] oznaczona jako droga o szerokości 8 m. Skutkowało to wydzieleniem w decyzji administracyjnej (zgodnie z wnioskiem skarżącej) drogi wewnętrznej, zapewniającej nowowydzielonym działkom gruntu dostęp do drogi publicznej. Organ zwrócił też uwagę na postanowienie z dnia [...] lutego 2006 r. znak: [...] pozytywnie opiniujące wstępny projekt podziału ww nieruchomości. Postanowienie to było jednoznaczne i nie zostało zaskarżone przez żadną ze stron. Wskazywało mianowicie że podział działki nr [...] jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego południowej części gminy [...], zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. (mpzp) W wyniku podziału według ww postanowienia opiniującego miały zostać wydzielone trzy regularne działki w strefie mieszkaniowo-usługowej, działka [...] pod drogę wewnętrzną o szerokości 8 m i działka nr [...] pod poszerzenie drogi publicznej. W konsekwencji SKO uznało, że wydzielenie działki nr [...] o szerokości 8 m w liniach rozgraniczających, wynikające z zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miało oparcie w przepisach prawa. Jednocześnie podniosło, że jakkolwiek zawartego w pkt 2a decyzji warunku nie można utożsamiać z warunkiem, o którym mowa w art. 99 ustawy, to jednak wadliwość ww. zapisu nie może przesądzać ani o rażącym naruszeniu prawa, ani o wydaniu decyzji w tej części bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Tu SKO wyjaśniło dodatkowo, że rażące naruszenie prawa nie może być utożsamianie z każdym naruszeniem prawa. Podało, że w sądownictwie administracyjnym ugruntowany jest pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki, które wywołuje decyzja. Organ wyjaśnił, że oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W skardze skierowanej do tut. Sądu skarżąca zarzuciła SKO niewłaściwe rozpatrzenie jej wniosku i naruszenie art. 156 § 1 kpa poprzez nie uznanie, że "dowolne" formułowanie warunku w decyzji podziałowej Nr [...] przez Wójta Gminy [...] nie stanowi jakiejkolwiek wady o której mowa w ww przepisie, w tym w jego pkt. 2. W uzasadnieniu podniosła, że fakt wydzielenia działki o szerokości 8m (jak nakazuje plan) - nie jest równoznaczny z obowiązkiem "przeznaczania działki pod drogę wewnętrzną o szer. 8 m w liniach rozgraniczających" gdyż "decyzja podziałowa zatwierdza podział, a nie przeznacza!". Skarżąca zarzuciła, że przez zapis zawarty w pkt. 2 a decyzji podziałowej w sądach od 8 lat toczą się różne sprawy cywilne oraz że nie można znieść współwłasności działki [...], bo wójt w decyzji określił warunek i "zarezerwował" teren w liniach rozgraniczających 8 m "pod drogę wewnętrzną". Podniosła, że termin "w liniach rozgraniczających" dotyczy dróg publicznych oraz że orzekający mylą się twierdząc, że działka nr [...] położona jest w "strefie zamieszkania" gdyż położona jest w "strefie mieszkaniowo-usługowej oznaczonej na rysunku planu symbolem (M)". Wg skarżącej działka [...] jest drogą dojazdową z nieruchomości do drogi publicznej a drogi dojazdowe nie są objęte przepisami ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Podniosła dalej, że wydzielenie drogi wewnętrznej jest zaledwie teoretyczną możliwością zapewnienia dostępu do drogi publicznej, a zatem, że wydzielenie dostępu pośredniego, jakim jest droga wewnętrzna - nie zapewnia automatycznie dostępu do drogi publicznej gdyż ten zapewnia faktycznie dopiero: ustanowienie na drodze wewnętrznej odpowiednich służebności dla wydzielonych działek gruntu, bądź też sprzedaż wydzielonych działek gruntu wraz ze sprzedażą udziału w prawie do działki gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną. Skarżąca zarzuciła, że "to się dzieje przy sprzedaży działki, a o tym jak będzie zabezpieczony dostęp do drogi publicznej nie wie Wójt dokonując podziału". Ostatecznie skarżąca podniosła, że ustawodawca zabezpieczył zapisem w art. 93 ust.3 ugn bezwzględną konieczność zapewnienia dostępu do drogi publicznej, a organowi dokonującemu podziału dał do dyspozycji art. 99 ugn dotyczący wprowadzenia warunku, a ten w pkt. 2a winien brzmieć "pod warunkiem, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału zapewniony będzie dostęp do drogi publicznej dla tych działek przez ustanowienie odpowiednich służebności na drodze wewnętrznej, bądź sprzedaż udziału w prawie do działki gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną". Wg skarżącej "o tym, w jaki sposób ma być realizowany dojazd i dojście do drogi publicznej i czy na działce nr [...] powstanie jakakolwiek droga (budowla) o szerokości w liniach rozgraniczających 8m z chodnikiem jednostronnym" czy bez chodnika - mogą decydować jedynie właściciele działki [...] a tymczasem w pkt. 2a, Wójt narzucił parametry niewykonalne, albowiem taka droga może nigdy nie powstać i nie powstanie, jeśli nie będzie woli współwłaścicieli gruntu". Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji II Instancji (Samorządowego Kolegium Odwoławczego) oraz poprzedzającej decyzji organu I instancji, tj. pkt. 2a decyzji podziałowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego, ustalonego i obowiązującego w dniu wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Jak stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej jako "ppsa") uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, przy czym zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Przeprowadzona pod względem zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W kontrolowanej przez Sąd sprawie postępowanie toczyło się w oparciu o przepisy art. 156-158 kpa, a zatem jego przedmiotem było ustalenie, czy kwestionowana decyzja podziałowa została wydana z wadami, o których stanowi art. 156 § 1 kpa. Poza sporem pozostaje okoliczność, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi formę nadzoru. Postępowanie nadzorcze podlega takim samym regułom procesowym, jak postępowanie zwykłe - z tym, że odmienny jest przedmiot obu postępowań. W postępowaniu zwykłym organ zmierza do wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzyga merytorycznie sprawę, zaś w postępowaniu nadzorczym przedmiotem jest decyzja (z reguły ostateczna) i ustalenie, czy została ona wydana z kwalifikowanymi wadami, o których stanowi art.156 § 1 kpa. Ponieważ jednak stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 § 1 kpa), może mieć ono miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Z tego też powodu wykładnia tych przesłanek winna mieć charakter ścieśniający. A zatem nie każdy (nawet uzasadniony) zarzut naruszenia prawa może być skuteczną podstawą wzruszenia decyzji w tym trybie. Wg skarżącej podstawę prawną do stwierdzenia nieważności ww decyzji podziałowej stanowił art. 156 § 1 pkt. 2 kpa. Odnosząc się do powyższego zarzutu należy wskazać, że w orzecznictwie przyjęto, iż naruszenie prawa tylko wtedy ma charakter "rażący", gdy akt administracyjny został wydany wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, gdy wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek. Przyjmuje się, że cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść aktu pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste zestawienie ich ze sobą, a nadto gdy tak wydana decyzja nie może być zaakceptowana przez organy praworządnego państwa i powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Biorąc to pod uwagę Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa albowiem organ prawidłowo ocenił, że przy decyzji podziałowej nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Nie ma też podstaw by twierdzić, że została wydana bez podstawy prawnej. Kontrolowana przez Sąd decyzja "kontrolowała" w trybie nadzorczym prawidłowość decyzji podziałowej. Zasady geodezyjnego (ewidencyjnego) podziału nieruchomości zostały określone w w art. 92 – 100 ugn. Wg ww przepisów dopuszczalność administracyjnego podziału nieruchomości determinują dwie podstawowe przesłanki. Po pierwsze - planowany podział musi być zgodny z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 93 ust. 1 ugn), a po drugie - każda nowa działka powstała po podziale winna mieć zapewniony dostęp do drogi publicznej (art. 93 ust. 3 ugn). Aby było możliwe pozytywne zaopiniowanie wstępnego projektu podziału a następnie zatwierdzenie w formie decyzji projektu podziału przesłanki te muszą zostać spełnione łącznie. Określony w art. 93 ust. 3 ugn warunek zapewnienia dostępu do drogi publicznej każdej w nowowydzielanych działek będzie zawsze spełniony gdy nieruchomość podlegająca podziałowi ma bezpośredni dostęp do drogi publicznej tzn. jest położona np. przy ulicy stanowiącej drogę gminną a podział dokonywany jest prostopadle do tej ulicy - a zatem każda nowa działka usytuowana jest bezpośrednio przy drodze publicznej i ma zapewniony stosowny zjazd (bo położenie działki bezpośrednio przy drodze publicznej nie zawsze jest równoznaczne z zachowaniem dostępu do drogi publicznej – por. W. Falczyński, J. Stelmasiak w glosie do wyroku WSA z dnia 2 marca 2005r. w sprawie II SA/Kr 2588/00, OSP 2007, Nr 7-8, poz. 79, Lex Nr 274251; por. też wyrok WSA z dnia 2 marca 2005r. w sprawie II SA/Kr 2588/00, OSP 2007, Nr 7-8, poz. 79, Lex Nr 274251). Obok dostępu bezpośredniego za dostęp do drogi publicznej, wg art. 93 ust. 3 ugn "uważa się również wydzielenie drogi wewnętrznej wraz z ustanowieniem na tej drodze odpowiednich służebności dla wydzielonych działek gruntu albo ustanowienie dla tych działek innych służebności drogowych, jeżeli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem". Zatem w sytuacji gdy nieruchomość położona jest przy drodze publicznej a linie podziału określające nowe działki ewidencyjne mają przebiegać równolegle do drogi publicznej (jak w sprawie niniejszej) – z działki objętej podziałem należy wydzielić osobną działkę ewidencyjną przeznaczoną pod drogę wewnętrzną prowadzącą do drogi publicznej. Na tak wydzielonej drodze wewnętrznej nie ustanawia się służebności jeżeli przy podziale prawnym np. polegającym na sprzedaży nowych działek gruntu jednocześnie dokonuje się sprzedaży udziału w prawie do działki gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną. Jeżeli natomiast nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem uznaje się, że zapewnienie dostępu do drogi publicznej ma polegać na ustanowieniu w przyszłości (przy podziale prawnym a więc przy sprzedaży czy np. zniesieniu współwłasności) dla nowych działek odpowiednich służebności drogowych. W takim przypadku geodezyjny podział nieruchomości dokonuje się pod warunkiem, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału zostaną ustanowione służebności drogowe (por. art. 99 ugn). Zapewnienie dostępu do drogi publicznej wyłącznie w drodze ustanowienia służebności drogi koniecznej ustawodawca dopuścił tylko w sytuacji gdy "nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem". Powyższe oznacza, że co do zasady wydzielenie działek o przeznaczeniu w mpzp usługowo-mieszkaniowym w konfiguracji określonej we wniosku o zaopiniowanie wstępnego projektu podziału - wymagało wydzielenia osobnej działki pod drogę wewnętrzną. Urealnienie zapewnienia ww dostępu do każdej nowej działki, jak słusznie wskazała skarżąca, następuje dopiero przy zbyciu nieruchomości tj. przy cywilistycznym podziale nieruchomości polegającym na powstaniu nowej nieruchomości w znaczeniu art. 46 § 1 kc (m.in. poprzez założenie dla niej osobnej księgi wieczystej). W kontrolowanej sprawie organ ustalił, że decyzja podziałowa nie narusza prawa. Wynikające z przepisów ugn i przepisów mpzp zasady podziału zostały uwzględnione we wstępnym projekcie podziału i pozytywnie opiniującym go postanowieniu, wg którego (w wyniku podziału) miały powstać działki: - nr [...] o pow. [...] ha (ta położona w rolniczej przestrzeni produkcyjnej); - nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha położone w strefie mieszkaniowo-usługowej; - nr [...] o pow. [...] ha, która miała stanowić drogę wewnętrzną o szerokości 8 m; - nr [...] o pow. [...] z przeznaczeniem pod poszerzenie drogi gminnej [...], o szerokości w liniach rozgraniczających 15 m. Wbrew postanowieniu opiniującemu w decyzji podziałowej wąska i długa działka nr [...] położona wzdłuż działek wydzielonych w strefie usługowo-mieszkaniowej usytuowana prostopadle do drogi publicznej literalnie nie została określona w decyzji jako "działka wydzielona pod drogę wewnętrzną", tym niemniej w pkt. 2a ww decyzji wskazano, iż podział zostaje zatwierdzony "pod warunkiem, że działka nr ew. [...] została przeznaczona pod drogę wewnętrzną o szer. 8 m w liniach rozgraniczających". Identycznie został zresztą sformułowany pkt. 2b ww decyzji w zakresie dotyczącym wydzielenia działki pod drogę publiczną. Zarzuty skargi wskazujące na to, że działka nr [...] nie powinna być przeznaczona pod drogę wewnętrzną "pod warunkiem" są zasadne, bowiem w istocie działka ta w decyzji powinna być wprost określona jako "działka wydzielona pod drogę wewnętrzną" a nie wydzielona pod warunkiem, że zostanie "przeznaczona" pod drogę wewnętrzną. Nie ma jednak racji skarżąca twierdząc, że w świetle brzmienia art. 99 ugn decyzja podziałowa obligatoryjnie winna zawierać zapis o treści "pod warunkiem, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału zapewniony będzie dostęp do drogi publicznej dla tych działek przez ustanowienie odpowiednich służebności na drodze wewnętrznej, bądź sprzedaż udziału w prawie do działki gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną". Nawet gdyby tak przyjąć, to w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie można mówić, że brak ww warunku przy ewidencyjnym wydzieleniu osobnej działki nr [...] pod drogę wewnętrzną i jednoczesnym "skonsumowaniu" go przy sprzedaży jednej z działek, rażąco narusza prawo. Zgodnie bowiem z art. 99 ugn "podziału nieruchomości dokonuje się pod warunkiem, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału zostaną ustanowione służebności, ale ma to miejsce wówczas "jeżeli zapewnienie dostępu do drogi publicznej ma polegać na ustanowieniu służebności, o których mowa w art. 93 ust. 3". Tymczasem, jak wskazano wyżej, zapewnienie dostępu do drogi publicznej poprzez ustanowienie służebności może mieć miejsce wyłącznie wówczas gdy z dzielonej działki nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej. Dalej w zd drugim art. 99 ugn ustawodawca postanowił, że "za spełnienie warunku uważa się także sprzedaż wydzielonych działek gruntu wraz ze sprzedażą udziału w prawie do działki gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną. Hipoteza normy zawartej w art. 99 ugn odnosi się zatem przede wszystkim do sytuacji gdy wskutek podziału zapewnienie dostępu do drogi publicznej ma polegać na ustanowieniu służebności drogi koniecznej (gdy nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej – art. 99 zd. 1 ugn w zw. z art. 93 ust. 3 ugn ). Odnośnie do samego sformułowania zawartego w pkt. 2a decyzji podziałowej należy wskazać, że w konfrontacji z integralnym załącznikiem mapowym w postaci projektu podziału, wstępnego projektu podziału i ostatecznego postanowienia opiniującego ów wstępny projekt podziału - zapis "przeznaczona" zamiast "wydzielona" traci na znaczeniu. Z treści decyzji i mapy z projektem podziału cel wydzielenia wąskiej i długiej działki nr [...] pod drogę dojazdową jest jednoznaczny. Spełnia zatem kryteria z ustawy i jednocześnie pozostaje zgodny z przepisami mpzp. W tym miejscu wymaga podkreślenia, iż w świetle całokształtu okoliczności sprawy zarzuty skarżącej są całkowicie niezrozumiałe. Analiza skargi i akt sprawy administracyjnej wykazała, że po uzyskaniu statusu ostateczności przez decyzję podziałową jedna z działek powstałych w jej wyniku (tj. działka nr [...]) oraz udział [...] w stanowiącej drogę wewnętrzną działce [...] skarżąca sprzedała uczestniczce niniejszego postępowania. Tym samym, jak wskazano wyżej, doszło do "skonsumowania" decyzji podziałowej, zresztą zgodnie z zarzutami i twierdzeniami skarżącej zawartymi w skardze. Mianowicie realizując wymóg z art. 93 ust. 3 ugn w zw. z art. 99 ugn przy sprzedaży działki [...] skarżąca (według swego wyboru) mogła ustanowić służebność na nieruchomości stanowiącej drogę wewnętrzną bądź sprzedać w niej udział. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca sprzedała nabywcy nieposiadającej dostępu do drogi publicznej działki nr [...] stosowny udział w drodze wewnętrznej. Tym samy zostały wypełnione wszystkie wymogi stawiane przez przepisy ugn administracyjnej (i cywilistycznej) procedurze podziału nieruchomości. Poza ww zasadami, w tym w szczególności poza administracyjną procedurą dotyczącą podziału nieruchomości, pozostaje kwestia sporów cywilistycznych prowadzonych przez skarżącą z uczestniczką postępowania tj. nabywcą działki [...] i udziału w działce [...]. Skarżąca zarzuciła w skardze, iż w sądzie powszechnym toczą się różne sprawy z udziałem obu współwłaścicielek spornej drogi wewnętrznej. Po dokonaniu czynności sprzedaży okazało się bowiem, że ogrodzenie skarżącej (jako właścicielki m.in. działki [...]) "wchodzi" na szerokość 2,3 m w wydzieloną podczas podziału drogę o szerokości 8 m. Akta administracyjne wskazują na to, że skarżąca wytoczyła uczestniczce powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej poprzez wykreślenie jej udziału [...] w działce nr [...], a następnie dwukrotnie (również bezskutecznie) wystąpiła o zniesienie współwłasności ww działki. Kolejnym krokiem był wniosek skarżącej o stwierdzenie nieważności części decyzji podziałowej, która stanowiła zresztą warunek sine qua non dokonania czynności prawnej w postaci umowy kupna-sprzedaży. Zarzuty skarżącej zostały oparte o treść art. 156 § 1 pkt. 2 kpa i formalnie dotyczą błędnie sformułowanego warunku zawartego w pkt. 2a decyzji podziałowej. W istocie zarzuty te sprowadzają się do tego, że zdaniem skarżącej, wydzielenie drogi wewnętrznej o szerokości 8 m nie było konieczne gdyż wystarczająca byłaby droga dojazdowa o szerokości 5 m. Jeżeli tak postrzegać zarzut skarżącej, wg której warunek z art. 2a decyzji podziałowej powstał bez podstawy prawnej bądź z rażącym naruszeniem prawa – to również nie może on być uznany za zasadny. Po pierwsze "warunek" dotyczący "przeznaczenia" czy też wydzielenia działki nr [...] pod drogę wewnętrzną (dojazdową) wynika wprost z zasady określonej w art. 93 ust. 3 ugn. Innymi słowy decyzja podziałowa bez wydzielenia osobnej działki zapewniającej nowym działkom dostęp do drogi publicznej nie mogłaby zapaść, a zatem wydzielenie tej działki i jednoznaczne określenie, iż będzie to droga wewnętrzna - nie tylko nie narusza prawa lecz prawem było wymagane. Kwestia literalnego sformułowania w decyzji jest w tym wypadku drugorzędna, a w każdym razie nie może być utożsamiana z rażącym naruszeniem prawa. O tego rodzaju naruszeniu można bowiem mówić wówczas gdy doszło do oczywistej sprzeczności z jednoznacznym brzmieniem konkretnego przepisu, tymczasem skarżąca przepisu takiego nie wskazała. Podobnie należy ocenić kwestię wydzielenia drogi wewnętrznej o szerokości 8 m. Po pierwsze, jak zostało to wyartykułowane, szerokość 8 m dla drogi wewnętrznej została zaproponowana przez samą skarżącą w jej wniosku o pozytywne zaopiniowanie wstępnego projektu podziału. Szerokość 8 m dla dróg nieokreślonych na rysunku planu wynika z części tekstowej mpzp, którym orzekający o podziale wójt był związany w ramach art. 93 ust. 1 i 2 ugn w zw. z art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 778). I wreszcie po trzecie, przepisy obowiązujące w dacie orzekania o podziale – nie przewidywały minimalnych ani maksymalnych parametrów drogi wewnętrznej. Skarżąca nie wykazała zatem, że poprzez uwzględnienie jej wniosku o zatwierdzenie projektu podziału przewidującego wydzielenie drogi wewnętrznej o szerokości 8 m – doszło do naruszenia jakiegokolwiek przepisu prawa a tym bardziej rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 kpa. Wbrew zarzutom skargi decyzja podziałowa, poza szerokością drogi wewnętrznej, nie określa żadnych innych jej parametrów, w tym kwestii dotyczących budowy chodnika. Decyzja ta, co oczywiste, z datą dokonania sprzedaży działki [...] i udziału w działce [...] wywołała nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 kpa. Rozważania w tym zakresie są jednak bezprzedmiotowe, gdyż, jak wskazano, nie zaszły podstawy do stwierdzenia jej nieważności we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Organ administracji prawidłowo ustalił i ocenił stan faktyczny i prawny sprawy, a przy tym stanowisko swoje uzasadnił adekwatnie do wymagań zawartych w art. 107 § 3 kpa. Skutkowało to oddaleniem skargi na podstawie art. 151 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło