I SA/Wa 1784/04
WyrokWSA w Warszawie2005-11-14
Skład orzekający: Elżbieta Sobielarska, Anna Łukaszewska-Macioch, Gabriela Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo odmówiły uchylenia decyzji o wyrażeniu zgody na założenie cmentarza, nie przeprowadzając dowodu z zeznań świadków na okoliczność występowania wód gruntowych na poziomie uniemożliwiającym pochówek?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, stwierdzając, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego. Organy zaniechały przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków, mimo że okoliczność występowania wód gruntowych na poziomie 1 metra poniżej terenu była kluczowa dla rozstrzygnięcia sprawy i mogła być udowodniona jedynie w ten sposób. Ponadto, organy nie przeprowadziły rozprawy administracyjnej, mimo że była ona wymagana, oraz nie wysłuchały stron co do przeprowadzonych dowodów i zgromadzonych materiałów.Stan faktyczny
Skarżąca D. M. wniosła o wznowienie postępowania w sprawie decyzji o wyrażeniu zgody na założenie cmentarza, wskazując na występowanie wód gruntowych na poziomie 1 metra poniżej terenu, co uniemożliwia pochówek. Wniosła o przesłuchanie świadków na tę okoliczność. Organy administracji odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że dowody nie potwierdziły zarzutów skarżącej, nie przeprowadzając jednak wnioskowanego dowodu z zeznań świadków ani rozprawy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących terenów odpowiednich na cmentarze.Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w R. z dnia [...] czerwca 2004r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie NSA Anna Łukaszewska-Macioch WSA Gabriela Nowak (spr.) Protokolant Piotr Kabała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2005 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Głównego Inspektor Sanitarnego z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie wyrażenia zgody na założenie cmentarza wyznaniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w R. z dnia [...] czerwca 2004r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
ISA/WA 1784/04
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...].08.2004 roku znak [...] Główny Inspektor Sanitarny po rozpatrzeniu odwołania D. M. od decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w R. z dnia [...] czerwca 2004 r. znak: [...] odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w R. z [...] sierpnia 2000 r. znak: [...] o wyrażenie zgody na założenie cmentarza - utrzymał w nocy zaskarżoną decyzję w całości.
Z akt sprawy wynika, że Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w R. postanowieniem z dnia [...] marca 2004 roku nr [...] wznowił postępowanie w sprawie rozstrzygniętej ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w R. z [...] sierpnia 2000 r. nr: [...] o wyrażenie zgody na założenie cmentarza wyznaniowego na części działki Nr [...] w miejscowości B. (gm. K.).
Wznowienie postępowania nastąpiło na wniosek D. M. z dnia 25 czerwca 2002 roku. Jako podstawę wznowienia skarżąca wskazała art. 145 § 1 pkt 5 kpa. W uzasadnieniu wniosku podała, że na początku czerwca 2002 roku podczas pogrzebu okazało się, że wody gruntowe występują już na wysokości 1 metra i to w ilości uniemożliwiającej wykopanie grobu. Na dowód tej okoliczności wnosiła o przesłuchanie dwóch świadków: J. S. i Z. P.
W związku z prowadzonym postępowaniem przedstawiciel Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w R. przeprowadził w dniu 24 maja 2004 roku oględziny na terenie cmentarza w miejscowości B. Podczas oględzin odebrano oświadczenia od rodziny zmarłej K. T. i księdza proboszcza J. G. na okoliczności występowania wody w dołach przygotowanych do pochówku.
Według oświadczenia księdza proboszcza do dnia oględzin dokonano 9 pochówków i tylko przy jednym pochówku stwierdzono obecność wody, ale przy padającym deszczu. Według oświadczenia rodziny zmarłej K. T. podczas pochówku nie było w dole wody.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. nr: [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w R. odmówił uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego w N. nr: [...] z dnia [...] czerwca 2000 r. wyrażającej zgodę na założenie cmentarza wyznaniowego na części działki Nr [...] w miejscowości B. (gm. K.), utrzymanej w mocy ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w R. z [...] sierpnia 2000 r. nr: [...] – podnosząc, że zarzut D. M. o występowaniu wody na wysokości 1 metra poniżej poziomu terenu nie znalazł potwierdzenia.
Od decyzji z dnia [...] czerwca 2000 roku, D. M. wniosła odwołanie w dniu 8 lipca 2004 roku, wnosząc o uchylenie przedmiotowej decyzji, zarzucając jej naruszenie art. 145 § 1 pkt. 5 Kpa. Ponadto Skarżąca podniosła, że decyzja jest sprzeczna z rozporządzeniem Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959 roku w sprawie określenia jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarz z uwagi na występujący poziom wód gruntowych, który zdaniem skarżącej wynosi 1,0 m.
Decyzją z dnia [...].08.2004 roku Główny Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podnosząc w uzasadnieniu, że postępowanie wyjaśniające nie potwierdziło wystąpienia okoliczności o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa.
Od tej decyzji w dniu 08.09.2004 roku skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła D. M. zarzucając w szczególności naruszenie przepisów Rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej w sprawie określenia jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze.
Główny Inspektor Sanitarny w odpowiedzi na skargę z dnia 15.11.2004 roku wniósł o oddalenie skargi podtrzymując w całości argumenty przedstawione w uzasadnieniu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd ten sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez ocenę czy zaskarżone akty lub inne czynności organów administracji publicznej nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Zgodnie zaś z przepisem art. 134 § 1 cytowanej ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawa prawną.
Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd uznał, że skarga była uzasadniona. Naczelnymi zasadami postępowania administracyjnego są: zasada praworządności określona w art. 6 kpa oraz zasada dochodzenia prawdy obiektywnej, określona w art. 7 kpa, która nakłada na organy prowadzące postępowanie, obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy tak pod względem faktycznym, jak i prawnym w celu ustalenia stanu rzeczywistego sprawy.
Zaniechanie przez organy administracji państwowej podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, powodującym wadliwość decyzji.
W niniejszej sprawie mamy do czynienia z tego rodzaju sytuacją.
Organy administracji państwowej obowiązane są przeprowadzić dowody wskazane przez stronę, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie prawne dla rozstrzygnięcia sprawy.
Skarżąca w uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania wnosiła o dopuszczenie dowodu z zeznań dwóch świadków na okoliczność, że podczas kopania grobu w pierwszych dniach czerwca 2002 roku w dole pojawiła się woda na wysokości około 1 metra poniżej poziomu terenu.
Jest to niewątpliwie okoliczność, której w inny sposób niż zeznaniami naocznych świadków udowodnić nie można. Organ zaniechał przeprowadzenia tego dowodu bez uzasadnienia.
Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest związany ściśle z przyjętą w kpa zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa). Jednakże ocena ta nie może być dowolna. Organ może natomiast odmówić dowodowi wiarygodności, ale wówczas obowiązany jest to uzasadnić, z jakiej to robi przyczyny.
W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Organ administracji publicznej zaniechał przeprowadzenia rozprawy w sytuacji gdy do wyjaśnienia sprawy należało dopuścić dowód z przesłuchania dwóch świadków wskazanych przez skarżącą.
Wystąpienie takiej przesłanki zobowiązuje organ do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w formie rozprawy administracyjnej.
Nieprzeprowadzenie rozprawy mimo, że wymaga tego przepis prawa stanowi naruszenie prawa.
Ponadto organ administracji publicznej popełnił uchybienie o charakterze procesowym, a mianowicie przed rozpatrzeniem materiału dowodowego zaniechał wysłuchania wypowiedzi stron co do przeprowadzonych dowodów, zgromadzonych materiałów oraz wszystkich zgłoszonych żądań.(art. 10 § 1 kpa).
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznając, że materiał dowodowy wymaga uzupełnienie i ponownego rozważenia na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c oraz art. 152 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło