I SA/Wa 1784/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-08-27
Skład orzekający: Małgorzata Boniecka-Płaczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji uwłaszczeniowej jest uzasadnione ze względu na ryzyko znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków dla przedsiębiorstwa korzystającego z nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji, uznając, że skarżące przedsiębiorstwo wykazało istnienie przesłanek uzasadniających zastosowanie środka tymczasowego. Ryzyko zbycia nieruchomości przez spadkobierców byłych właścicieli lub konieczność zawarcia niekorzystnej umowy dzierżawy stanowi potencjalne zagrożenie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków cywilnoprawnych.Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo wniosło skargę na decyzję Ministra stwierdzającą nieważność decyzji uwłaszczeniowej z 1993 r. dotyczącej nieruchomości, na których prowadzi działalność produkcyjną. Skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, argumentując, że jej wykonanie może doprowadzić do utraty tytułu prawnego do nieruchomości, co skutkowałoby niemożnością prowadzenia działalności i potencjalną koniecznością zawarcia niekorzystnej umowy dzierżawy lub wydania nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. Przedsiębiorstwa Przemysłu [...] S.A. w T. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T. Przedsiębiorstwa Przemysłu [...] S.A. w T. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.
Pismem z [...] czerwca 2013 r. T. Przedsiębiorstwo Przemysłu [...] S.A. w T. wniosło skargę na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] października 1993 r., nr [...] dotyczącej uwłaszczenia T. Przedsiębiorstwa Przemysłu [...] S.A. w T. działkami położonymi w T.
W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W dniu [...] sierpnia 2013 r. do Sądu wpłynęło pismo skarżącego uzupełniające wniosek o zastosowanie ochrony tymczasowej.
W uzasadnieniu wniosku zawartego w skardze strona podniosła, że stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej daje stronom postępowania – J. R. i F. R. (spadkobiercom byłych właścicieli) potencjalną możliwość wszczęcia postępowania przed sądem powszechnym w celu wykreślenia prawa użytkowania wieczystego skarżącego z księgi wieczystej. Powyższe skutkowałoby uzyskaniem przez w/w osoby ograniczonego prawa własności nieruchomości. W przypadku zaś uwzględnienia przedmiotowej skargi, przywrócenie stanu poprzedniego i odzyskanie tytułu prawnego do działek przez skarżącego będzie w znaczny sposób utrudnione lub całkowicie niemożliwe.
W piśmie uzupełniającym wniosek o wstrzymanie pełnomocnik T. Przedsiębiorstwa Przemysłu [...] S.A. w T. wyjaśnił, że skarżący prowadzi działalność polegającą na produkcji i sprzedaży materiałów [...], [...] i wyrobów gotowych z [...]. Jednym z ośrodków produkcyjnych przedsiębiorstwa jest [...] położony w miejscowości T., na obszarze nieruchomości będących w użytkowaniu wieczystym skarżącego na podstawie decyzji uwłaszczeniowej z 1993 r. Stwierdzenie nieważności powyższego rozstrzygnięcia oznacza, że skarżący od 1993 r. dysponuje w/w nieruchomościami bez żadnego tytułu prawnego. W tym czasie jednak spółka posiadała nieruchomości w dobrej wierze, czyniąc na nich nakłady we własnym zakresie i z własnych środków (postawiono budynki, budowle, zbudowano infrastrukturę techniczną). Zakupiono również nieruchomości sąsiednie oraz zamontowano maszyny związane z produkcją [...] (trwale związane z gruntem i stanowiące jego część składową). Skarżący dodał, że w aktualnym stanie sprawy pełnomocnik J. i F. R. wystąpił do skarżącego przedsiębiorstwa z żądaniem uregulowania stanu prawnego dotyczącego posiadania nieruchomości poprzez zawarcie umowy dzierżawy z bardzo wysokim czynszem ([...] zł miesięcznie). Jednocześnie wskazano, że brak porozumienia będzie oznaczał skierowanie żądania do wydania nieruchomości w T. oraz o zapłatę ze bezumowne korzystanie z tych nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., powoływana dalej jako: "p.p.s.a.") sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Z treści tego przepisu wynika, że podstawową przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest istniejące realne niebezpieczeństwo zaistnienia takiej szkody (majątkowej, niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Celem omawianej instytucji jest zatem ochrona strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem przez sąd administracyjny legalności zaskarżonego aktu lub czynności. Z konstrukcji w/w normy prawnej wynika także, iż to na stronie spoczywa obowiązek wykazania przesłanek uzasadniających uwzględnienie wniosku, tj. przedstawienia takich okoliczności, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego rozstrzygnięcia faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Zadaniem Sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają za uwzględnieniem jej wniosku.
W przedmiotowej sprawie Sąd uznał, że T. Przedsiębiorstwo Przemysłu [...] S.A. w T. w sposób wystarczający wykazało istnienie przesłanek, o których mowa w powołanym wyżej przepisie. Wszelkie podniesione przez stronę okoliczności (szczegółowo przedstawione powyżej) są zasadne i oznaczają – w przypadku przywrócenia praw spadkobiercom byłych właścicieli, którzy mogą podjąć działania zmierzające do realizacji przysługujących im praw własności – po pierwsze realną możliwość zbycia nieruchomości, a tym samym wystąpienia trudnych do odwrócenia (przez organ administracyjny działający w granicach swojej właściwości i kompetencji) skutków cywilnoprawnych, powstałych w wyniku ewentualnej umowy sprzedaży (por. postanowienie NSA z 28 października 2011 r., sygn. akt I OZ 811/11, cbois.nsa.gov.pl), bądź realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w przypadku konieczności zawarcia umowy dzierżawy z czynszem rocznym w wysokości [...] zł, zaś w przypadku braku porozumienia w zakresie uregulowania stanu prawnego nieruchomości – wydania nieruchomości i zapłatę za bezumowne korzystanie z gruntu.
Zatem powołane we wniosku okoliczności stanowią przesłankę pozytywną do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] maja 2013 r.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło