I SA/Wa 1787/10
WyrokWSA w Warszawie2011-03-15
Skład orzekający: Elżbieta Sobielarska, Dorota Apostolidis, Marta Kołtun-Kulik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka akcyjna, która nabyła przedsiębiorstwo w drodze umowy sprzedaży, ma interes prawny do ubiegania się o stwierdzenie nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu, który nie został objęty tą umową, a który wcześniej był w zarządzie lub dzierżawie jej poprzednika prawnego, przy czym grunt ten stanowił część państwowego gospodarstwa leśnego i był przeznaczony pod zabudowę rekreacyjną?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżąca spółka akcyjna nie posiada interesu prawnego do ubiegania się o stwierdzenie nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości. Kluczowe znaczenie miało ustalenie, że umowa sprzedaży przedsiębiorstwa nie obejmowała spornej nieruchomości, a grunt ten, jako część państwowego gospodarstwa leśnego, podlegał odrębnym przepisom, które wyłączały możliwość uwłaszczenia w trybie ustawy o gospodarce nieruchomościami, nawet jeśli był przeznaczony pod zabudowę rekreacyjną.Stan faktyczny
Spółka X S.A. wniosła skargę na decyzję Ministra Infrastruktury, która uchyliła decyzję Wojewody i umorzyła postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu. Spółka domagała się stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego działki gruntu oraz prawa własności budynków na niej posadowionych, powołując się na art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ II instancji uznał, że spółka nie posiada interesu prawnego, ponieważ umowa sprzedaży przedsiębiorstwa nie obejmowała tej nieruchomości, a grunt stanowił część państwowego gospodarstwa leśnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis (spr.) WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2011 r. sprawy ze skargi X S.A. w G. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego oddala skargę.
"X" S.A. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], którą to została uchylona decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2009 r. znak [...]
i postępowanie organu I instancji zostało umorzone.
W uzasadnieniu swojej decyzji Minister Infrastruktury przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne.
Wnioskiem z dnia 26 lutego 2009r. "X" S.A. z siedzibą w G. zwróciła się do Wojewody [...] o stwierdzenie nieodpłatnego nabycia z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa wieczystego użytkowania działki gruntu położonej w gminie M., oznaczonej w ewidencji gruntów obrębu [...] jako działka [...] o powierzchni [...] hektara stanowiącej część nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w O. Wydział Ksiąg Wieczystych w M. prowadzi księgę wieczystą nr [...] oraz prawa własności posadowionych na wskazanej działce budynków i budowli, częściowo nieodpłatnie i częściowo odpłatnie. Za podstawę prawna złożonego wniosku przyjęto art. 200 ust 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity z 2004 r. Dz. U.
Nr 261, poz.2603 ze zm.).
Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieodpłatnego nabycia
z dniem 5 grudnia 1990 roku przez "X" S.A. z siedzibą w G. prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości oraz posadowionych na niej budynków i budowli.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła "X" S.A. z siedzibą
w G.
Rozpoznając odwołanie Minister Infrastruktury w pierwszej kolejności rozważał, czy "X" S.A. posiada interes prawny do żądania zastosowania przywołanych we wniosku przepisów uwłaszczeniowych. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podano, że w roku 1990 S. [...] została przekształcona w spółkę akcyjną i jako firma "X" - Spółka Akcyjna została wpisana do rejestru handlowego na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] kwietnia 1990 r. sygn. akt [...]. W dniu [...] września 1998r. mocą umowy sporządzonej w formie aktu notarialnego Rep. [...], syndyk masy upadłości "X" S.A. sprzedał przedsiębiorstwo - w rozumieniu art.113 prawa upadłościowego oraz art. 551 K.C. z uwzględnieniem art.552 K.C., firmie T. [...] S.A. z siedzibą w G. (Kodeks Cywilny - ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Dz. U. Nr 16, poz.93 ze zm. w brzmieniu obowiązującym w dacie w/w umowy). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono, że zgodnie z powołanymi przepisami przedsiębiorstwo jest traktowane jako zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, w szczególności; firmę (nazwę), znaki towarowe i inne oznaczenia indywidualizujące przedsiębiorstwo, księgi handlowe, nieruchomości i ruchomości należące do przedsiębiorstwa, w tym produkty i materiały, patenty, wzory użytkowe i zdobnicze, zobowiązania i obciążenia, związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, prawa wynikające z najmu i dzierżawy lokali zajmowanych przez przedsiębiorstwo (art. 551 K.C.). Zgodnie zaś z treścią przepisu art.552 K.C. czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba, że co innego wynika z treści czynności prawnej albo przepisów szczególnych. Organ w uzasadnieniu podniósł, że tak rozumiane zbycie przedsiębiorstwa ma charakter succesio singularis w rozumieniu przepisu art.192 pkt 3 KPC, w związku z czym dochodzi do nabycia indywidualnie prawa lub praw podmiotowych, a skuteczność takiego nabycia rozważa się odrębnie w odniesieniu do każdego z przenoszonych praw i na podstawie reguł dotyczących danego prawa. (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 6 czerwca 2001 r. sygn. akt I ACa 56/01 Lex nr 54094).
Podkreślono wobec powyższego, że w umowa sprzedaży z dnia [...] września
1998 r. nie obejmowała nieruchomości położonej w obrębie [...] i oznaczonej jako działka nr [...]. Z akt niniejszej sprawy wynika jedynie, że Minister Leśnictwa
i Przemysłu Drzewnego decyzją z dnia [...] kwietnia 1971 r. [...] wyraził zgodę na dopuszczenie S. [...] w G. do korzystania z ogólnej powierzchni [...] hektara gruntów leśnych i nieleśnych położonych w oddziale [...] Nadleśnictwa T. oraz dalsze utrzymanie na w/w gruntach trwałego ośrodka wypoczynkowego w celu prowadzenia wczasów wypoczynkowych dla [...] i ich rodzin. Jednocześnie Minister Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego zastrzegł w w/w decyzji, że gospodarkę leśna na omawianym terenie prowadzić będzie Nadleśnictwo T. w porozumieniu z kierownictwem ośrodka. S. została dopuszczona do korzystania wymienionych gruntów na okres 25 lat,
z prawem pierwszeństwa przedłużenia na okres następny, przy czym korzystanie
z gruntów położonych we wskazanym oddziale [...] o powierzchni [...] hektara miało odbywać się na warunkach dzierżawnych, ustalonych zgodnie z obowiązującymi
w lasach państwowych przepisami, a z pozostałych gruntów nieodpłatnie. W dniu [...] maja 1971 roku doszło do zawarcia Aktu Porozumienia pomiędzy Okręgowym Zarządem Lasów Państwowych w O., a S. [...] w G., mocą którego przekazano S. do terenowego wykorzystania nieodpłatnie obszar gruntu o powierzchni [...] hektara wchodzący w skład oddziału Nadleśnictwa T. W Akcie Porozumienia wskazano, że gruntem zarządzać będzie Nadleśnictwo T. w myśl przepisów obowiązujących w państwowym gospodarstwie leśnym. Również w dniu [...] maja 1971 r. zawarta została umowa dzierżawy pomiędzy Okręgowym Zarządem Lasów Państwowych O., a S. [...] w G., mocą której S. wydzierżawiła obszar gruntu o powierzchni [...] hektara wchodzący
w skład oddziału Nadleśnictwa T. Na podstawie powyższej umowy, gruntem nią objętym zarządzać miało Nadleśnictwo T. w myśl przepisów obowiązujących
w państwowym gospodarstwie leśnym. Okres trwania dzierżawy ustalono do dnia 31 grudnia 1996 roku z prawem pierwszeństwa dla S. przedłużenia umowy na okres następny.
Z akt sprawy wynika, że działka nr [...] objęta wnioskiem "X" S.A. z dnia 26 lutego 2009 r. odpowiada gruntowi objętemu umową dzierżawy z dnia [...] maja 1971 r. oraz w części gruntowi objętemu w/w Aktem Porozumienia, wchodzącemu w skład państwowego gospodarstwa leśnego. Stąd w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wywiedziono, że w odniesieniu do przedmiotowej działki zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym (Dz. U. Nr 63, poz.494 ze zm.), która obowiązywała w dniu 5 grudnia 1990 r. oraz ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 1991 r. Nr 45, poz. 435), obowiązująca od
1 stycznia 1992 r. Wobec powyższego w uzasadnieniu stwierdzono, że powołany we wniosku uwłaszczeniowym przepis art.200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. nie ma zastosowania do gruntów leśnych, którym przedmiotowa działka była, a przepis w/w ustawy, która weszła w życie w dniu 1 stycznia 1998 r. w art.2 stanowił, że ustawa nie narusza innych ustaw w zakresie dotyczącym gospodarki nieruchomościami,
a w szczególności ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach.
Wobec powyższego stwierdzono, że "X" S.A. z siedzibą
w G. nie posiada interesu prawnego do występowania z wnioskiem
o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej działki oraz nabycia prawa własności posadowionych na niej budynków. Minister Infrastruktury uznał, że nie było podstaw do prowadzenia niniejszego postępowania, a wszczęte należało umorzyć-korygując tym samym decyzję organu administracji I instancji, który nie uwzględniając przepisów art.61 § 1 w związku z art.28 KPA wydał odmowną decyzję merytoryczną.
Skargę od powyższego rozstrzygnięcia wniosła "X" S.A. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji zapadłej w I instancji na mocy przepisów art. 145 ust 1 pkt 1 w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270). Zaskarżonej decyzji zarzucono obrazę przepisów prawa mającą istotny wpływ na wynik sprawy tj.;
-art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami poprzez jego niewłaściwe zastosowanie tj. uznanie, że w dniu 5 grudnia 1990 r. skarżący nie posiadał w zarządzie gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa lub gminy,
-art.2 ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r. poprzez błędne ustalenie, że grunt położony na działce nr [...] stanowi teren przeznaczony pod gospodarkę leśną,
-naruszenie art.28 KPA poprzez stwierdzenie, że skarżący nie posiada interesu prawnego do żądania zastosowania wobec niego przepisów uwłaszczeniowych przewidzianych w ustawie z dnia 21 sierpnia o gospodarce nieruchomościami, a tym samym wskazanie-poprzez błędne zastosowanie art.551, 552 KC oraz art.113 ustawy Prawo upadłościowe (Dz. U. 91.118.512 t.j.), że skarżący nie jest stroną postępowania,
-naruszenie art.80 KPA poprzez nieuwzględnienie całości materiału dowodowego przedstawionego przez skarżącego w sprawie, w szczególności uznanie wbrew przedstawionym dowodom, że nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] w obrębie [...] przeznaczona została na cele leśne,
-naruszenie art.77 paragraf 1 Kpa w związku z art.7 KPA poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i niedopełnienie obowiązku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co doprowadziło do przyjęcia za podstawę błędnych ustaleń faktycznych i prawnych.
W zakresie zarzutu naruszenia przez organ przepisu art. 200 ust.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. nr 261 poz. 2603 ze zm.) skarżący podniósł, że w analizowanej sprawie kluczowe jest pojęcie zarządu, który jego zdaniem na datę 5 grudnia 1990 r. miał przysługiwać poprzednikowi prawnemu skarżącego. Z Aktu Porozumienia miało jego zdaniem wynikać, że Nadleśnictwo T. będzie zarządzać lub innymi słowy prowadzić gospodarkę leśną
i administrować przedmiotowym gruntem w zakresie obowiązujących przepisów
w państwowym gospodarstwie leśnym, wymienionych w § 3 powyższego Aktu Porozumienia, czyli uprawnienia Nadleśnictwa T. nie wykraczały poza zakres zadań powszechnie zlecanych Nadleśnictwu.
Skarżący podniósł, że w umowie sporządzonej w formie aktu notarialnego z dnia [...] września 1998 roku podano jedynie przykładowe – używając zwrotu
"w szczególności", wierzytelności i roszczenia wchodzące w skład masy upadłości, które przeniesione zostały na nabywcę spółki. Skarżący jednak wskazał, że wśród nich nie zostały wymienione jakiekolwiek roszczenia dotyczące nabycia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, na których posadowiony jest Ośrodek Wypoczynkowy T.
W konkluzji uzasadnienia skargi podano, że organ wydał rozstrzygnięcie nie mające poparcia w stanie faktycznym, sprzeczne z obowiązującymi normami prawa
i tym samym nie mogące się ostać.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej odrzucenie lub oddalenie.
Minister Infrastruktury wskazał, iż zaskarżona decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 1 lipca 2010r., o czym świadczy data na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Zatem trzydziestodniowy termin na wniesienie skargi upłynął w dniu 31 lipca 2010 r., w sobotę, która zgodnie z ustawą z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz. U. Nr 4, poz. 28 ze zm.) nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy. Skarga zaś została nadana w urzędzie pocztowym w dniu 2 sierpnia 2010 r., o czym świadczy data stempla pocztowego widniejąca na kopercie, w której przesłano skargę.
Natomiast rozpatrując zarzuty skargi Minister Infrastruktury uznał je za nietrafne, stwierdzając, że w przedmiotowej sprawie "X" S.A. nie posiada interesu prawnego do występowania z wnioskiem o uwłaszczenie w trybie art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ww. gruntem i wskazał na szczegółowe omówienie przemawiających za takim stanowiskiem argumentów wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art.13 § 1 i § 2 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowo-administracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego,
a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Przy czym kontrola sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny nie jest kolejną instancją odwoławczą od ostatecznej decyzji administracyjnej, a - jak wspomniano wyżej - ocenia ten akt pod względem legalności. Należy także podkreślić, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że oceniając zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.
Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi. Sąd podziela stanowisko organu wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, bowiem wbrew zarzutom skargi organ nie naruszył powołanych
w skardze przepisów tak prawa materialnego jak procesowego.
Przepisy prawa materialnego, które znalazły zastosowanie w przedmiotowej sprawie to w szczególności przepis art. 200 ust.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r.
o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2004 r. Dz. U. Nr 261, poz.2603 ze zm.),
w którym ustawodawca zobowiązuje organy orzekające w oparciu o jego brzmienie, do poczynienia ustaleń faktycznych, mających następnie wpływ na oparte na nich rozważania prawne - na datę 5 grudzień 1990 r. Obok przepisów w/w ustawy odnieść się należy do również do przepisów wykonawczych, dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu- Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. (Dz. U. Nr 23, poz.120 ze zm.) Zgodnie z przywołanymi przepisami, prawa do gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa lub gminy przysługiwały państwowym i komunalnym osobom prawnym oraz BGŻ, jeżeli osoby te posiadały w dniu 5 grudnia 1990 r. tak opisany grunt w zarządzie. Określone prawo do nieruchomości państwowej takie jak zarząd kreowane było w myśl obowiązujących wówczas przepisów w drodze indywidualnego aktu administracyjnego bądź cywilnoprawnego-umowy.
Przechodząc wobec tego na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że decydujące znaczenie mają kwestie rodzaju uprawnień, które przysługiwały w stosunku do przedmiotowego gruntu poprzednikowi prawnemu skarżącego. W dniu [...] kwietnia 1971r. Minister Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego wyraził zgodę na dopuszczenie S. [...] w G. do korzystania z ogólnej powierzchni [...] hektara gruntów położonych w Nadleśnictwie T. i dalsze prowadzenie na tych gruntach ośrodka wypoczynkowego dla [...] i ich rodzin przez okres kolejnych 25 lat. W decyzji stwierdzono, że korzystanie z gruntów położonych w oddziale [...] o powierzchni [...] hektara będzie się odbywać w warunkach dzierżawnych ustalonych zgodnie z obowiązującymi w lasach państwowych przepisami, zaś z pozostałych gruntów nieodpłatnie. Zastrzeżono, że gospodarka leśna prowadzona będzie na omawianym terenie przez leśnictwo T. w porozumieniu z kierownictwem ośrodka, którego ewentualna rozbudowa wymaga uzgodnienia z Okręgowym Zarządem Lasów Państwowych w O. w taki sposób, aby nie naruszyć istniejącego drzewostanu.
Na skutek wydania w/w decyzji zawarte zostały w dniu [...] maja 1971 r.
i obowiązujące do dnia 31 grudnia 1996 r.- Akt Porozumienia i Umowa Dzierżawy przez S. [...] w G. i Okręgowy Zarząd Lasów Państwowych
w O. Na mocy Aktu Porozumienia Okręgowy Zarząd Lasów Państwowych
w O. przekazał S. [...] w G. nieodpłatnie obszar gruntu
o powierzchni [...] hektara wchodzący w skład oddziału [...] Nadleśnictwa T.
Z treści aktu wynika, że po upływie okresu jego obowiązywania S. w ciągu trzech miesięcy dokona rozbiórki domków campingowych i urządzeń wzniesionych na obszarze gruntów objętych porozumieniem. Okręgowemu Zarządowi Lasów Państwowych przysługiwało prawo do jednostronnego rozwiązania Aktu Porozumienia-bez odszkodowania na rzecz S. [...], w wypadku niedotrzymania przez S. [...] jakiegokolwiek z warunków aktu, które dotyczyły m.in.
- ścisłego przestrzegania przepisów dotyczących zapobiegania powstawaniu
i rozszerzaniu się pożarów lasów, łąk i torfowisk zawartych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 14 lipca 1951 r.(Dz. U. Nr 40, poz.303 z 1951 r.),
- ustawy o szkodnictwie leśnym i polnym (Dz. U. Nr 36, poz.157 z 1957),
-zarządzenia nr 77 Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 27 czerwca 1969 r. o zakazie wstępu na niektóre tereny lasów i gruntów leśnych wchodzących
w skład państwowego gospodarstwa leśnego (Dz. U. Min. Leśn. i Przem. Drzew. Nr 11 poz. 107 z 1969 r.),
- zarządzenia nr 7 Min. Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 24 stycznia 1966r. w sprawie zasad prawidłowego zachowania się w lesie (Dz. U. Min. Leśn.
i Przem. Drzew. Nr 2, poz.18 z 1966).
S. bez zgody Okręgowego Zarządu Lasów Państowych nie mogła przekazać swoich uprawnień wynikających z Aktu Porozumienia osobom trzecim.
Z treści w/w umowy dzierżawy wynikało natomiast, że objętym przedmiotową umową gruntem o powierzchni [...] hektara wchodzącym w skład oddziału Nadleśnictwa T. zarządzać będzie Nadleśnictwo T. - w myśl przepisów obowiązujących w państwowym gospodarstwie leśnym. Dzierżawca czyli S.
[...] uprawniona została jedynie do wykorzystania wydzierżawionego gruntu na utworzenie ośrodka wczasowo-wypoczynkowego, przy czym wznoszenie budynków na tym obszarze mogło być dokonane po uprzednim wyrażeniu na to zgody Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury w M. przy założeniu, że trwałość ich nie będzie przekraczała 25 lat-okresu trwania dzierżawy.
Wobec powyższych ustaleń wynikających z treści dokumentów stanowiących najistotniejszy zakres zebranego w sprawie administracyjnej materiału dowodowego, stwierdzić należy, że nie została po stronie S. [...] w G. spełniona ustawowa przesłanka - pełnienia prawa zarządu nieruchomością o uwłaszczenie, której aktualnie wnosi skarżący. Po okresie obowiązywania Aktu Porozumienia i Umowy Dzierżawy zostały zresztą zawarte kolejne umowy najmu z dnia [...] maja 1997 r. i z dnia [...] stycznia 1999r oraz obecnie obowiązująca z dnia [...] stycznia 2009 r. zawarta na 20 lat.
Rozważając kwestię interesu prawnego skarżącego podnieść należy, że do wszczęcia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie konieczne było złożenie wniosku przez stronę – w rozumieniu przepisu art. 28 KPA-mówiącego, że stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Istotnym jest wobec tego rozważenie kwestii interesu prawnego "X" S.A. do żądania zastosowania w stosunku do niej przepisów uwłaszczeniowych w zakresie przedmiotowej nieruchomości. Poza sporem pozostaje bowiem fakt, że umowa sprzedaży z dnia [...] września 1998 roku nie obejmowała nieruchomości oznaczonej numerem [...] w obrębie [...]. Nie ulega również wątpliwości zdaniem sądu, że przedmiotowa nieruchomość była wykorzystywana przez poprzednika prawnego skarżącego jedynie na cele rekreacyjno-wypoczynkowe załogi i jako taka nie weszła w skład przedsiębiorstwa, które podlegało sprzedaży w rozumieniu art.551 KC. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 września 2000 r. sygn. akt V CKN 92/00 Lex 52587).
Konkludując stwierdzić należy, że pomimo niewątpliwego następstwa prawnego skarżącego w stosunku do "X" - Spółki Akcyjnej – przedsiębiorstwa państwowego (w rozumieniu art.551 KC ), sprzedanego przez syndyka masy upadłości mocą umowy sporządzonej w formie aktu notarialnego w dniu [...] września 1998 roku, trudno dopatrzeć się go w zakresie składników majątku, które nie zostały objęte postanowieniami niniejszej umowy. Unormowanie takie spowodowane zostało brakiem legitymowania się przez upadłego tytułem prawnym, czy też choćby ekspektatywą roszczeń dotyczących prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, co do której
o uwłaszczenie wystąpił skarżący. Okoliczności powyższe przyznane zresztą zostały
w uzasadnieniu skargi przez skarżącego.
Do powyższego wywodu dodać należy rozważenie okoliczności podnoszonych
w skardze, a dotyczących przeznaczenia przedmiotowej nieruchomości.
Z zaświadczenia Urzędu Miasta i Gminy M. z dnia [...] sierpnia 2008 r. wynika, że przedmiotowa nieruchomość stanowi własność Państwowego Gospodarstwa Leśnego-Nadleśnictwa M. i mocą planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego obowiązującego od 1988 r. przeznaczona była pod zabudowę rekreacyjną-adaptowaną, przy czym na dzień wydania powoływanego zaświadczenia przedmiotowa nieruchomość nie posiadała planu. Wobec faktu, że przedmiotowy grunt wchodził
w skład państwowego gospodarstwa leśnego, miały do niego zastosowanie przepisy ustawy z 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym (Dz. U. Nr 63, poz.494 ze zm.) obowiązującej w dniu 5 grudnia 1990 r. Organy wydające decyzję zebrały w sposób właściwy i właściwie oceniły materiał dowodowy w odniesieniu do charakteru przedmiotowego gruntu- zwłaszcza na dzień 5 grudnia 1990
Przechodząc do zarzutu naruszenia prawa materialnego, sąd ocenił, go jako niezasadny. Będący podstawą uwłaszczenia przepis art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2602 ze zm.) nakazuje wprawdzie uwzględniać stan prawny nieruchomości w dniu 5 grudnia 1990 r., a więc fakt pozostawania nieruchomości w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa, jednakże przepisu tego nie można wykładać w oderwaniu od obowiązujących w dniu wejścia w życie noweli do ustawy o gospodarce gruntami
i wywłaszczaniu nieruchomości regulacji prawnych odnoszących się do gruntów leśnych. Art. 2 ust. 1 noweli w sposób wyraźny wyłączał uwłaszczenie w tym trybie
w odniesieniu do gruntów pozostających w zasobie PFZ, jak i w zarządzie państwowych gospodarstw rolnych, nie wymieniając gruntów leśnych, jednakże status gruntów leśnych uregulowany został odrębnym aktem prawnym. Ustawa z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym (Dz. U. Nr 63, poz. 494 ze zm.) stanowiła, iż państwowe lasy i grunty leśne wraz ze związanymi z nimi gospodarczo gruntami nieleśnymi oraz nieruchomościami i ruchomościami służącymi do prowadzenia gospodarstwa leśnego (budowlami, urządzeniami technicznymi, transportowymi, komunikacyjnymi itp.), jak również zakładami przemysłu leśnego stanowią państwowe gospodarstwa leśne. Przepis art. 14 ust. 1 tej ustawy przewidywał wyłączenie poszczególnych obszarów z państwowego gospodarstwa leśnego i przekazanie pod zarząd innych ministrów z przeznaczeniem m.in. na potrzeby stałych urządzeń wypoczynkowych i sportowych. Wyłączenie takie nie oznaczało zerwania związku
z przedsiębiorstwem gospodarki leśnej, skoro przepis art. 14 ust. 2 przewidywał obowiązek ponownego włączenia takiego obszaru do przedsiębiorstwa gospodarki leśnej jeżeli potrzeby uzasadniające wyłączenie przestaną istnieć, lub też będą mogły być zaspokojone bez takiego wyłączenia. Takie uregulowanie obowiązywało w dniu
5 grudnia 1990 r.
Przy wyjaśnieniu art. 2 ust. 1 noweli z dnia 29 września 1990 r. zastosować należy wykładnię systemową wiążąc ten przepis z art. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia
1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Nowela z 29 września 1990 r., co wynikało już z nazwy aktu, nie stanowiła luźnego zbioru przepisów dotyczących gospodarowania gruntami, lecz nowelizowała ustawę o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Stąd też wypływa postulat, aby w przypadku wątpliwości co do zakresu przedmiotowego noweli, treść jej przepisów wyjaśniać
w powiązaniu z przepisami aktu prawnego regulującego sprawy gospodarki gruntami,
tj. ustawy z 29 kwietnia 1985 r. Ta zaś w art. 1 ust. 2 wyłączała z zakresu przedmiotowego ustawy, grunty zabudowane wchodzące w skład gospodarstw rolnych oraz związane z państwowym gospodarstwem leśnym i położone na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego wyłącznie na cele gospodarki rolnej i leśnej.
Ustalając znaczenie tego przepisu należy zwrócić uwagę, iż ustawodawca rozróżnił dwa pojęcia. W odniesieniu do gospodarstw rolnych - grunty, aby były wyłączone spod działania ustawy, musiały "wchodzić w skład gospodarstw rolnych", zaś grunty "leśne" tylko miały być związane z państwowymi gospodarstwami leśnymi. Jeśli uwzględnić regulację zamieszczoną w art. 14 ustawy z 20 grudnia 1949 r.
o państwowym gospodarstwie leśnym, wyłączenie z państwowego gospodarstwa leśnego, nawet na stałe - nie oznaczało jeszcze zerwania związku z państwowym gospodarstwem leśnym. Jeśli więc grunt taki był w dniu 5 grudnia 1990 r. przeznaczony w planie zagospodarowania przestrzennego wyłącznie na cele gospodarki leśnej, to nie miały do niego zastosowania przepisy o uwłaszczeniu państwowych osób prawnych.
Przedstawiona wyżej regulacja prawna koreluje z wprowadzonym przez ustawodawcę przepisem art. 74 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. Nr 101, poz. 444). Przepis ten wszedł w życie z dniem 1 stycznia 1992 r.
i przewidywał w odniesieniu do gruntów wyłączonych z państwowego gospodarstwa leśnego w trybie art. 14 ust. 1 ustawy o państwowym gospodarstwie leśnym, przejęcie w zarząd Lasów Państwowych w okresie jednego roku od wejścia w życie ustawy.
Art. 74 ust. 2 stwarzał możliwość użytkowania przez dotychczasowe jednostki organizacyjne na podstawie zawartej umowy. Porównanie obu regulacji prowadzi - przy zastosowaniu metod wykładni systemowej do wniosku, iż uwłaszczenie w trybie art. 2 ust. 1 noweli z dnia 29 września 1990 r., a co za tym idzie również w trybie art.200 ustawy o gospodarce nieruchomościami, podlegają tylko te grunty leśne, które są związane z państwowymi gospodarstwami leśnymi, jeżeli w dniu 5 grudnia 1990 r. będąc w zarządzie państwowej osoby prawnej w planach zagospodarowania przestrzennego nie były przeznaczone wyłącznie na cele gospodarki leśnej.
Stanowisko takie wzmacnia treść przepisu art. 2pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, w którym ustawodawca używając określenia "ustawa nie narusza innych ustaw w zakresie dotyczącym gospodarki nieruchomościami, a w szczególności ustawy z dnia 21 września 1991 r. o lasach", dał wyraz odrębności ustawy o lasach. Jako ustawa szczególna w myśl zasady lex specialis derogat legi generali, ma pierwszeństwo w stosowaniu, zwłaszcza, że przemawia za tym także większe przystosowanie przepisów ustawy o lasach, mającej na celu zachowanie , ochronę i powiększanie zasobów leśnych oraz ustalającej zasady gospodarki leśnej w powiązaniu z innymi elementami środowiska i gospodarką narodową (art.1).
Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy, przeznaczenie przedmiotowego gruntu pod zabudowę rekreacyjno-adaptowaną jest spójne i logicznie uzupełnia postanowienia powoływanych powyżej – Aktu Porozumienia i Umowy Dzierżawy.
Na przedmiotowym, leśnym gruncie, będącym własnością państwowego gospodarstwa leśnego, pozostającym w zarządzie Nadleśnictwa T., które wykonywało tamże zadania związane z prowadzeniem gospodarki leśnej, usytuowany został ośrodek wczasowo-wypoczynkowy na czas określony i funkcjonujący przy spełnieniu warunków związanych w szczególności z przestrzeganiem norm prawa odnoszących się do terenów leśnych.
Na marginesie powyższych rozważań stwierdzić należy wobec wniosku
o odrzucenie skargi jako złożonej po terminie, że stanowisko Ministra Infrastruktury
w tym zakresie jest błędne i sprzeczne z treścią przepisu art.83 ustawy prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r.
Z uwagi na powyższe na podstawie przepisu art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270 ze zm.) sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło