I SA/Wa 1789/10

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 29 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków M. M., H. M., B. D., S. D., J. M., J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. M., H. M., B. D., S. D., J. M., J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: odmówić przyznania M. M., H. M., B. D., S. D., J. M., J. K. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga M. M., H. M., B. D., S. D. reprezentowanej przez B. D., J. M. i J. K. reprezentowanego przez J. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] czerwca 2010 r., nr [...]. Postanowieniem tym organ drugiej instancji stwierdził niedopuszczalność wniesienia odwołania od uchwały Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] lutego 2010 r. w sprawie rozpatrzenia wniosku M. i H. M. o wynajęcie na czas nieoznaczony zajmowanego lokalu po wygaśnięciu dotychczasowej umowy najmu lokalu socjalnego. Z treści uchwały wynika, że M. i H. M. wystąpili z wnioskiem o zawarcie umowy najmu lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. na czas nieoznaczony po wygaśnięciu umowy tego lokalu. Lokal ten składa się z 2 pokoi o powierzchni mieszkalnej [...] m2 oraz powierzchni użytkowej [...] m2. W lokalu zameldowanych jest [...] osób, a na koncie przedmiotowego lokalu nie występują zaległości w opłatach. Ponadto średni miesięczny dochód wnioskodawców uzyskany w okresie ostatnich 6 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku wyniósł [...] zł. Nadmienić należy, że wnioskodawcy zamieszkują w przedmiotowym lokalu bowiem budynek mieszkalny w którym poprzednio zamieszkiwali został zwrócony spadkobiercom przedwojennych właścicieli, a dotychczasowych lokatorów eksmitowano. W związku ze złożoną do Sądu skargą skarżący nadesłali urzędowe formularze wniosków. Ujawnili w nich, że nie posiadają majątku, natomiast uzyskują dochód – H. M. z tytułu umowy o pracę w wysokości [...] zł, M. M. z tytułu emerytury w wysokości [...] zł, J. M. z tytułu umowy o pracę w wysokości [...] zł i B. D. z tytułu umowy o pracę w wysokości [...] zł. Uzasadniając wniosek skarżący wyjaśnili, że ponoszą wysokie koszty utrzymania dzieci (opłaty szkolne, zajęcia dodatkowe, podręczniki, obiady), dzieci często chorują, koszty leczenia są duże, ponadto w budżecie domowym muszą się znaleźć środki na leczenie chorób rodziców, którzy z uwagi na podeszły wiek chorują przewlekle na kręgosłup, oraz na opłacenie czynszu. W związku ze złożonym oświadczeniem referendarz sądowy rozpoznający wniosek wezwaniem z 16 września 2010 r. zobowiązał wnioskodawców do przedłożenia dokumentów potwierdzających wydatki na utrzymanie dzieci, lub oświadczenia jakiego rzędu są to kwoty, dokumentów potwierdzających wydatki na zakup leków dla dzieci oraz dokumentów potwierdzających koszty zakupu leków dla M. i H. M. W odpowiedzi na wezwanie J. M. w nadesłanym do Sądu piśmie z 22 września 2010 r. wyjaśniła, że nie posiada faktur i rachunków potwierdzających wydatki. Dodała jednak, że w przybliżeniu jej miesięczne wydatki to m. in. koszty wyżywienia 450 do 500 zł, koszt związany z podjęciem nauki 100 – 250 zł, koszt zakupu odzieży 200 – 250 zł, koszt zakupu leków 20 do 150 zł, koszt wizyt w poradniach specjalistycznych około 200 zł, koszt artykułów kosmetyczno – higienicznych 50 zł, inne stałe koszty utrzymania (gaz, woda, energia elektryczna, c.o. i czynsz 350 zł, łączny koszt utrzymania dziecka zamyka się w przedziale [...] zł. B. D. zaznaczyła, że nie posiada faktur i rachunków potwierdzających wydatki na utrzymanie dziecka, natomiast wskazała, że jej stałe miesięczne wydatki wynoszą: na wyżywienie ok. 500 zł, na zakup artykułów kosmetyczno – higienicznych około 60 zł, na wydatki związane ze szkołą około 250 zł, inne stałe koszty utrzymania (woda, energia elektryczna, gaz, czynsz) około 200 zł, oraz wydatki na dziecko w wysokości około 260 zł. Podsumowując wnioskodawczyni zaznaczyła, że miesięczny koszt utrzymania dziecka to kwota około [...] zł. Natomiast H. M. i M. M. w nadesłanym do Sądu piśmie z dnia 22 września 2010 r. wyjaśnili, że nie posiadają faktur ani paragonów na wykupione leki, oświadczyli również, że w ciągu ostatnich dwóch tygodni ponieśli wydatki na leki w wysokości około 200 zł. Rozpoznając wniosek na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie, adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W niniejszej sprawie skarżący domagają się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. W ocenie referendarza sądowego przedstawiona przez wnioskodawców sytuacja majątkowa nie daje podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Zauważyć należy, że przy ocenie zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy ustawodawca nakazuje stosowanie surowych kryteriów oceny. Strona domagając się uwzględnienia takiego wniosku w całości czy też w części musi wykazać, że znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji, która w znaczący sposób odbiega od przeciętnej. Tylko zatem te osoby, które wykażą, iż ich sytuacja materialna jest ciężka mogą oczekiwać, że zostaną zwolnione z kosztów sądowych i przyznany im zostanie profesjonalny pełnomocnik. Uwzględniając informacje wynikające ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku stwierdzić należy, że sytuacja majątkowa wnioskodawców nie może być uznana za trudną. Faktem jest, że wnioskodawcy zamieszkują w lokalu socjalnym (zostali eksmitowani z dotychczas zajmowanego lokalu mieszkalnego) jednak co miesiąc rodzina ma do dyspozycji dochód w wysokości około [...] złotych. Stwierdzić należy, że nawet przy uwzględnieniu wykazanych wydatków związanych z codziennym utrzymaniem (chodzi o wydatki na życie, w tym na zakup leków oraz na wychowanie dzieci) skarżący nie mogą być uznani za osoby, które nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W szczególności podkreślić należy, że na obecnym etapie postępowania zasadniczym składnikiem kosztów jest wpis od skargi, którego wysokość z uwagi na charakter zaskarżonego rozstrzygnięcia wyniesie 100 zł (por. § 2 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 24 grudnia 2003 r., nr 221, poz. 2193). Kwestia poniesienia innych kosztów sądowych, np. opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku -100 zł), czy wydatków (np. kosztów dojazdu do Sądu) nie jest obecnie znana, ponieważ łączna suma poniesionych w postępowaniu sądowym kosztów sądowych będzie zależna od przebiegu sprawy. Niemniej jednak nie będą one wyższe niż wpis od skargi. Dodatkowo zaznaczyć należy, że skarżący będą zobowiązani do ich uiszczenia w różnych odstępach czasowych, jak również ponieważ M. M., H. M., B. D., S. D., J. M., J. K. są w sprawie współskarżącymi opłacenie którejkolwiek opłaty przez jednego z skarżących automatycznie zwolni z tego obowiązku pozostałych. Przedstawione okoliczności przesądziły o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie przyznania kosztów sądowych oraz profesjonalnego pełnomocnika na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.