I SA/Wa 1789/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M. M., H. M., B. D., S. D., J. M., J. K. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1789/10 w sprawie ze skargi M. M., H. M., B. D., S. D., J. M., J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: 1. odmówić przyznania M. M., H. M., B. D., S. D., J. M., J. K. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. 2. przyznać M. M., H. M., B. D., S. D., J. M., J. K. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga M. M., H. M., B. D., S. D. reprezentowanej przez B. D., J. M. i J. K. reprezentowanego przez J. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] czerwca 2010 r., nr [...]. Postanowieniem tym organ drugiej instancji stwierdził niedopuszczalność wniesienia odwołania od uchwały Zarządu Dzielnicy [...] z [...] lutego 2010 r. w sprawie rozpatrzenia wniosku M. i H. M. o wynajęcie na czas nieoznaczony zajmowanego lokalu po wygaśnięciu dotychczasowej umowy najmu lokalu socjalnego. Z treści uchwały wynika, że M. i H. M. wystąpili z wnioskiem o zawarcie umowy najmu lokalu nr [..] przy ul. [...] w W. na czas nieoznaczony po wygaśnięciu umowy tego lokalu. Lokal ten składa się z [...] pokoi o powierzchni [...] m2 w tym powierzchni mieszkalnej [...] m2. W lokalu zameldowanych jest [...] osób, a na koncie przedmiotowego lokalu nie występują zaległości w opłatach. Ponadto średni miesięczny dochód wnioskodawców uzyskany w okresie ostatnich 6 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku wyniósł [...] zł. Nadmienić należy, że wnioskodawcy zamieszkują w przedmiotowym lokalu bowiem budynek mieszkalny w którym poprzednio zamieszkiwali został zwrócony spadkobiercom przedwojennych właścicieli, a dotychczasowych lokatorów eksmitowano. W związku ze złożoną do Sądu skargą skarżący wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z 29 października 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1789/10 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania M. M., H. M., B. D., S. D. reprezentowanej przez B. D., J. M. i J. K. reprezentowanemu przez J. M. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Od powyższego postanowienia skarżący wnieśli sprzeciw domagając się jego uchylenia lub zmiany poprzez przyznanie prawa pomocy w całości. W uzasadnieniu wniosku skarżący podkreślili, że z uwagi na sytuację życiową rodziny zapłata nawet kwoty 100 zł może spowodować problemy finansowe. Oświadczyli, że B. D. została w dniu 22 sierpnia 2010 r. zwolniona z pracy. Wskazali, że zarobki rodziny kształtują się następująco – H. M. zarabia [...] zł netto ([...] zł brutto), M. M. zarabia [...] zł netto ([...] zł brutto) , B. D. z córką nie uzyskuje żadnych dochodów, J. M. wraz z synem zarabia netto [...] zł (brutto [...] zł). Oznacza to, że łączna kwota zarobków rodziny M. to dochody rzędu [...] zł netto. Wnioskodawcy ujawnili, że ponoszą następujące opłaty: czynsz [...] zł, opłata za światło [...] zł, opłata za gaz [...] zł, opłata [...] zł co łącznie daje kwotę [...] zł. Skarżący oświadczyli również, że po odjęciu dochodów netto do dyspozycji rodziny pozostaje kwota [...] zł. Dzieląc wspomnianą kwotę na wszystkich członków rodziny uzyskuje się na osobę [...] zł. Rozpoznając zatem po raz kolejny wniosek M. M., H. M., B. D., S. D., J. M., J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika należy wskazać, że stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie, adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z powyższego wynika zatem, że jedynym kryterium oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy jest sytuacja materialna wnioskodawcy, zaś wszelkie inne okoliczności podnoszone przez stronę lub wynikające z akt sprawy mają znaczenie jedynie wówczas, gdy dotyczą lub mają wpływ na ocenę sytuacji majątkowej ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Zaznaczyć również należy, że ciężar udowodnienia, iż spełnione zostały przesłanki do przyznania prawa pomocy spoczywa na ubiegającym się o taką pomoc. Dokonując zatem po raz kolejny oceny wykazanej przez skarżących sytuacji majątkowej należy zauważyć, że daje ona podstawy do częściowego uwzględnienia złożonego wniosku. Skarżący podnoszą, że ich miesięczny dochód to kwota netto [...] zł z czego pozostająca we wspólnym gospodarstwie domowym sześcioosobowa rodzina ponosi wydatki w wysokości [...] zł. Jak wyliczyli we wniosku wnioskodawcy po odjęciu dochodów do dyspozycji pozostaje im kwota [...] zł na osobę. W ocenie Sądu przedstawione wyliczenia skłaniają do uznania, że wykazany dochód pozwala skarżącym na samodzielne opłacenie kosztów sądowych. Należy, zauważyć, że na obecnym etapie postępowania sądowego zasadniczym składnikiem kosztów jest wpis od skargi, którego wysokość z uwagi na charakter zaskarżonego rozstrzygnięcia wyniesie 100 zł i podlega on opłaceniu na wezwanie Sądu (por. § 2 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 24 grudnia 2003 r., nr 221, poz. 2193). Wysokość innych kosztów sądowych np. opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku -100 zł), czy wydatków (np. kosztów dojazdu do Sądu) nie jest obecnie znana, ponieważ będzie zależna od przebiegu sprawy. Niemniej jednak nie powinny być one wyższe niż wpis od skargi. Powyższe oznacza, że z wykazanego dochodu skarżący są w stanie samodzielnie opłacić koszty sądowe. Dla zasadności odmowy przyznania prawa pomocy w tym zakresie znaczenie ma również to, iż w sprawie objętej skargą M. M., H. M., B. D., S. D., J. M., J. K. przysługuje status współskarżących co oznacza, że opłacenie którejkolwiek opłaty przez jednego z skarżących automatycznie zwalnia z tego obowiązku pozostałych. Tym samym "dolegliwość" związana z wydatkowaniem na koszty sądowe ulega osłabieniu. Uzasadnia to odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Natomiast w ocenie Sądu przedstawiona przez strony sytuacja majątkowa daje podstawy do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Już na etapie rozpoznawania pierwszego wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący ujawnili, iż ponoszą jeszcze inne dodatkowe wydatki wykazane oprócz tych wymienionych w sprzeciwie z 10 listopada 2010 r. Zatem wykazana kwota na życie w wysokości około [..] zł na osobę, przy uwzględnieniu wykazanych obciążeń nie pozwoli, bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania rodziny na opłacenie adwokata. Dodatkową okolicznością którą należy również uwzględnić przy ocenie sytuacji majątkowej skarżących jest to, iż dochód rodziny uległ zmniejszeniu w porównaniu z sytuacją wykazaną w pierwotnym wniosku, bowiem B. D. została [...] sierpnia 2010 r. zwolniona z pracy. Wskazane okoliczności skłaniają do przyjęcia, że przy uwzględnieniu wykazanych obciążeń opłacenie przez skarżących adwokata będzie stanowić wydatek przekraczający ich możliwości finansowe. A zatem w tej części wniosek należy uznać za zasadny. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.