I SA/Wa 179/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Sędziowie WSA Marta Kołtun - Kulik WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant referent stażysta Andżelika Abramowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi A. U., E. U. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 8/15 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz A. U., E. U. solidarnie kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. U. i E. U.-W. pismem z [...] listopada 2015 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] marca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 8/15. Powyższym wyrokiem Sąd, w uwzględnieniu skargi wyżej wymienionych, zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...] kwietnia 2014 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. hipotecznie jako "[...]" rej. hip. [...] (w sentencji wyroku nieruchomość omyłkowo oznaczono jako: "[...]" i "[...]") - w terminie 5 miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta te wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały zaś organowi [...] czerwca 2015 r. W owym czasie w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości prowadzone było postępowanie o ustanowienie w trybie art. 7 z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279) na rzecz skarżących prawa użytkowania wieczystego. Zakończone ono zostało negatywną decyzją Prezydenta [...] z [...] stycznia 2016 r. nr [...]. W związku z tym postępowaniem, postanowieniem z [...] stycznia 2016 r. nr [...] Prezydent [...] zawiesił postępowanie odszkodowawcze. Podjął je zaś w dniu [...] kwietnia 2016 r. postanowieniem nr [...]. Pismem z [...] października 2015 r. skarżący wezwali Prezydenta [...] do wykonania powyższego wyroku. Wezwanie to okazał się bezskuteczne, czego konsekwencją było wniesienie przez nich wskazanej na wstępie skargi, w której poza żądaniem wymierzenia Prezydentowi [...] grzywny stosownej do okresu zwłoki w wykonaniu wyroku, domagali się także przyznania od organu na ich rzecz na podstawie art. 154 § 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sumy pieniężnej w wymiarze połowy zasądzonej grzywny oraz zasadzenia zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie, powołując się na postanowienie z [...] stycznia 2016 r. o zawieszeniu postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga, w zakresie w jakim zarzuca Prezydentowi [...] bezczynność w wykonaniu prawomocnego wyroku tut. sądu jest zasadna, co skutkować musi wymierzeniem organowi określonej w sentencji grzywny, jak też oceny charakteru zaistniałej zwłoki. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 p.p.s.a., może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 5 marca 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 8/15 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku skarżących z [...] kwietnia 2014 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] - w terminie pięciu miesięcy od zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Poza sporem jest, że akta te wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu [...] czerwca 2015 r. i od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., rozpoczął swój bieg pięciomiesięczny termin w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. W konsekwencji upłynął on [...] listopada 2015 r. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia podjęcia niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania przez stronę do wykonania powyższego wyroku, Prezydent [...] zawisłej przed nim sprawy administracyjnej nie rozstrzygnął. Skoro zatem Prezydent [...] w terminie wyznaczonym wyrokiem sprawy nie załatwił - to wniosek o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów godzi w samą istotę zasady praworządności (art. 7 Konstytucji RP, art. 6 k.p.a.) i w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja bowiem prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Skład orzekający w niniejszej sprawie ocenił, iż wystarczająco represyjną jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości [...] złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonym w art. 154 § 6 p.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia skali przekroczenia terminu załatwienia sprawy jak i okoliczności, które przyczyniły się w znacznej mierze do zwłoki w wykonaniu wyroku. Na dzień wydania wyroku zwłoka ta wynosi 7 miesięcy, a zasadniczą przyczyną przedłużającego się postępowania była konieczność rozpoznania wniosku dekretowego, który miał pierwszeństwo przed sprawą odszkodowawczą. Od zakończenia tego postępowania zaś ([...] stycznia 2016 r.) upłynęło 4 miesiące, z czego 2 przypadały na okres zawieszenia postępowania, który wstrzymuje bieg ustawowych terminów. Zważywszy zatem na skalę przekroczenia wyznaczonego wyrokiem terminu i wspomniane wyżej okoliczności, które stanowiły zasadniczy czynnik rzutujący na przedłużanie postępowania, nie ma w ocenie Sądu wystarczająco uzasadnionych podstaw by zwłokę tę kwalifikować jako przejaw rażącego naruszania przez organ prawa, będącego wynikiem przede wszystkim lekceważącego stosunku do obowiązujących organ norm postępowania, czy też stron, które postępowanie to zainicjowały, bądź Sądu. W tej sytuacji także brak jest wystarczająco uzasadnionych podstaw do nałożenia na Prezydenta [...] przewidzianej w art. 154 § 7 p.p.s.a. sankcji w postaci zasądzenia na rzecz skarżących sumy pieniężnej i z tego względu w powyższym zakresie skarga została oddalona. Sankcja ta jest bowiem dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który w ocenie Sądu winien być stosowanym w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu. A więc tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt okoliczności faktycznych można dojść do przekonania, że jest na efektem celowego unikania podjęcia decyzji w sprawie, mimo braku ku temu jakichkolwiek obiektywnie weryfikowalnych przyczyn. Taka zaś w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Aczkolwiek w tym miejscu należy zwrócić uwagę Prezydentowi [...], że dalsza zwłoka w wykonaniu prawomocnego wyroku, w przypadku ponowienia w tym przedmiocie skargi, będzie musiała spotkać się ze zdecydowaną reakcją Sądu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku, a na podstawie art. 151 powołanej ustawy jak w punkcie 3 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego (pkt 4 sentencji) orzeczono natomiast na podstawie art. 200 w zw. art. 202 § 2 i art. 205 § 2 powołanej ustawy oraz § 2 ust. 2 i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 490) w zw. z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804).