I SA/Wa 1793/06
WyrokWSA w Warszawie2007-01-18
Skład orzekający: Jolanta Rudnicka, Elżbieta Sobielarska, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, gdy strona wniosła je z jednodniowym opóźnieniem, a organ nie wezwał jej do uzupełnienia wniosku o przywrócenie terminu, mimo że organ pierwszej instancji orzekł wbrew prawomocnemu wyrokowi sądu?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno było rozważyć możliwość skorzystania z art. 9 kpa i wezwać stronę do uzupełnienia odwołania o wniosek o przywrócenie terminu, zwłaszcza gdy organ pierwszej instancji orzekł wbrew prawomocnemu wyrokowi sądu, a strona podniosła istotne okoliczności faktyczne i dowodowe wskazujące na możliwość zaprzeczenia ojcostwa. Uchybienie terminu o jeden dzień, w kontekście tych okoliczności, uzasadniało zastosowanie przepisów o przywróceniu terminu lub zawieszeniu postępowania.Stan faktyczny
L. W. złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), które stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Państwowego Centrum Pomocy Rodzinie. Decyzja ta ustalała opłatę za pobyt dzieci w placówce opiekuńczo-wychowawczej. L. W. wniósł odwołanie dzień po upływie 14-dniowego terminu, nie podając przyczyn uchybienia ani nie wnioskując o jego przywrócenie. Skarżący podniósł, że nie jest biologicznym ojcem dzieci i toczy się przeciwko niemu sprawa o zaprzeczenie ojcostwa, a decyzja organu pierwszej instancji jest sprzeczna z wyrokiem rozwodowym.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie i stwierdzono, że nie podlega ono wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rudnicka Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) WSA Maria Tarnowska Protokolant Irena Wronka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi L. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.
Postanowieniem z dnia [...] września 2006 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołania L. W. od decyzji Dyrektora Państwowego Centrum Pomocy Rodzinie w P. z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...] ustalającej opłatę za pobyt dzieci N. D. i E. W. w Placówce Opiekuńczo-Wychowawczej w G. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu podniesiono, że decyzja organu pierwszoinstancyjnego (którą L. W. otrzymał dnia 17 lipca 2006 r.) zawierała pouczenie o 14 dniowym terminie do wniesienia odwołania od dnia jej otrzymania. L. W. natomiast nadał odwołanie na poczcie w S. w dniu 1 sierpnia 2006 r. przekraczając tym samym o jeden dzień ustawowy termin do złożenia odwołania wynikający z art. 129 §
2 kpa, przy tym nie podał żadnych przyczyn uchybienia terminu i nie wniósł o jego przywrócenie. Mając powyższe na uwadze Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło jak w sentencji postanowienia.
Na postanowienie SKO w [...] z dnia [...] września 2006 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył L. W.. Podniósł, że opłaty za pobyt dzieci N. D. i E. W. w placówce opiekuńczo-wychowawczej powinna ponosić matka, gdyż on nie jest ich biologicznym ojcem i do chwili otrzymania decyzji z dnia 14 lipca 2006 r. nie wiedział o ich istnieniu. Była żona zostawiła go z dwójką małżeńskich dzieci w 1998 r. i od tej pory nie kontaktowała się z nim ani z dziećmi. Nie stawiała się też na rozprawach o alimenty i rozwód. Stwierdził, że złożył pozew o zaprzeczenie ojcostwa do sądu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 143, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli, sąd zobowiązany jest zbadać, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Przy czym sąd nie jest związany granicami skargi.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w oparciu o cały zebrany w sprawie materiał dokumentacyjny sąd uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie chociaż z innych powodów niż w niej podniesione.
Należy zaznaczyć, że warunkiem skuteczności czynności procesowej (w tym przypadku wniesienia odwołania) jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie temu terminowi powoduje bezskuteczność odwołania.
Organ odwoławczy obowiązany jest zatem w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa), oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, która korzysta z ochrony trwałości.
Jednak w tej konkretnej, szczególnej sprawie, w oparciu o materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy w tym wyrok rozwodowy z dnia 6 czerwca 2002 r., z którego w sposób bezsprzeczny wynika, że L. W. jest ojcem dwojga dzieci I. i S., a nie dzieci wymienionych w decyzji organu pierwszoinstancyjnego, przy tak nieznacznym uchybieniu terminu do wniesienia odwołania (1 dzień) organ odwoławczy powinien rozważyć możliwość skorzystania z art. 9 kpa, z którego wynika, że organy powinny czuwać nad tym, aby strony uczestniczące w postępowaniu nie podniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i wezwać skarżącego do uzupełnienia odwołania o wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Tym bardziej, że wszystkie organy wiąże prawomocny wyrok sądu (w rozpatrywanej sprawie wyrok rozwodowy), a organ pierwszoinstancyjny orzekł wbrew jego sentencji. Ponadto, co jest zdaniem sądu istotne w przedmiotowej sprawie, skarżący na rozprawie podniósł, że w czasie kiedy otrzymał decyzję Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w P. z dnia [...] lipca 2006 r. toczyło się wiele innych spraw, które spowodowały, że uchybił terminowi do wniesienia odwołania o jeden dzień, w tym czasie składał pisma w sądzie powszechnym do sprawy o zaprzeczenie ojcostwa, jeździł po metryki urodzenia dzieci i inne dokumenty, którymi mógłby udowodnić, że nie jest ojcem dzieci wymienionych w decyzji dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w P. z dnia [...] lipca 2006 r.
Kwota, którą musiałby zapłacić za pobyt w placówce opiekuńczo-wychowawczej nie swoich dzieci jest dla niego nieosiągalna i szokująco wysoka. Jest on niepełnosprawnym rencistą, nie otrzymuje zasądzonych od jego żony alimentów na rzecz dzieci, z których jedno jest niepełnosprawne. Wszystkie oświadczenia skarżącego znajdują potwierdzenie w dokumentach znajdujących się w aktach sprawy. Ponadto sąd zauważa, że mając taki materiał dowodowy organy powinny skorzystać ze środków przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego i do czasu rozstrzygnięcia przez sąd powszechny sprawy o zaprzeczenie ojcostwa L. W. w stosunku do dzieci objętych decyzją pierwszoinstancyjną na podstawie art. 97 § 1
pkt 4 kpa zawiesić postępowanie w sprawie.
Mając na uwadze powyższe sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz
art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło