I SA/Wa 1794/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogdan Wolski po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata A. C. o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego postanawia: oddalić wniosek. Ustanowiony przez Sąd dla skarżącego W. S. adwokat z urzędu, wyznaczony przez organ samorządu adwokackiego w osobie adwokata adwokata A. C., poinformował w piśmie z dnia 24 czerwca 2010 r., że w przedmiotowej sprawie opracował opinię dotyczącą skargi kasacyjnej, którą doręczył skarżącemu oraz Okręgowej Radzie Adwokackiej. W skierowanym do Sądu wniosku z dnia 20 sierpnia 2010 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu. Powyższy wniosek oddalony został postanowieniem referendarza sądowego z dnia 23 września 2010 r. wobec braku oświadczenia, że opłaty zostały zapłacone w całości lub w części. Od powyższego postanowienia referendarza sądowergo pełnomocnik skarżącego wniósł sprzeciw, dołączając do niego oświadczenie, że nie otrzymał opłaty za udzieloną pomoc prawną. Zarządzeniem z dnia 20 października 2010 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do nadesłania odpisu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na to wezwanie pełnomocnik skarżącego nadesłał kserokopię pisma z dnia 24 czerwca 2010 r., z którego treści wynika, że mimo nieudzielenia mu pełnomocnictwa, zapoznał się z aktami sprawy, a analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego nie daje podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", od postanowienia referendarza sądowego wnosi się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja ma miejsce. Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowego przez same strony (art. 199 powołanej ustawy). Przyznanie stronie adwokata jest jedną z form prawa pomocy, mającej na celu zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, między innymi, kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Pełnomocnikowi ustanowionemu na podstawie art. 244 p.p.s.a. należy się wynagrodzenie, w zakresie określonym w art. 250 p.p.s.a., jedynie za pomoc prawną rzeczywiście udzieloną. Postanowienie o przyznaniu pomocy prawnej oznacza, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika i że sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Oznacza to uprawnienie i obowiązek ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona. O ile w wypadku sporządzenia skargi kasacyjnej fakt udzielenia pomocy prawnej z urzędu wynika z wniesienia takiej skargi, o tyle w przypadku opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, wyrazem udzielenia pomocy prawnej jest opinia sporządzona na piśmie i doręczona przez pełnomocnika stronie, przy czym opinię sporządza się dla strony i w jej interesie. Stosownie do art. 250 p.p.s.a. wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu przez adwokata, a także stawki minimalne opłat za czynności adwokackie, precyzuje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Przepis § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b) tego rozporządzenia wiąże przyznanie wynagrodzenia bądź ze sporządzeniem i wniesieniem skargi kasacyjnej, bądź też sporządzeniem na piśmie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Pełnomocnik ustanowiony w ramach przyznanego stronie prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie, o którym mowa w art. 250 powołanej ustawy, w związku z faktycznym udzieleniem pomocy prawnej. W przypadku gdy pomoc prawna polega na sporządzeniu dla strony opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, pełnomocnik powinien wykazać, że opinia została sporządzona i przekazana stronie, bowiem wynagrodzenie ze środków budżetowych Skarbu Państwa, pozostających do dyspozycji sądu, należy się adwokatowi ustanowionemu z urzędu nie za samą odmowę sporządzenia skargi kasacyjnej, lecz wyrażenie przezeń opinii sporządzonej, przy zachowaniu standardów fachowości, gdzie przedstawia i wyjaśnia swoje uzasadnienie przyjętego stanowiska. W rozpoznawanej sprawie przedstawione Sądowi pismo z dnia 24 czerwca 2010 r. nie spełnia powyższych wymogów, a zatem nie może być uznane za opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, bowiem nie przytacza okoliczności wskazujących na brak przesłanek do jej sporządzenia, a zawiera jedynie ogólne stwierdzenie, iż brak jest podstaw do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 250 p.p.s.a. a contrario , orzekł jak w sentencji postanowienia.