I SA/Wa 1795/16
WyrokWSA w Warszawie2017-01-19
Skład orzekający: Bożena Marciniak, Dorota Apostolidis, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o świadczenie wychowawcze złożony w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w dniu 1 lipca 2016 r. jest wnioskiem złożonym w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, umożliwiającym przyznanie świadczenia od dnia wejścia w życie ustawy (1 kwietnia 2016 r.)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały termin 3 miesięcy na złożenie wniosku o świadczenie wychowawcze. Zgodnie z art. 57 § 3 KPA, termin trzymiesięczny, który rozpoczął bieg 1 kwietnia 2016 r., upływa 1 lipca 2016 r. Ponieważ skarżąca nadała wniosek w polskiej placówce pocztowej 1 lipca 2016 r., zachowała termin. W związku z tym, prawo do świadczenia powinno być ustalone od 1 kwietnia 2016 r., a nie od 1 lipca 2016 r.Stan faktyczny
K. S. złożyła wniosek o świadczenie wychowawcze 1 lipca 2016 r. Prezydent Miasta przyznał świadczenie od 1 lipca 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, uznając, że wniosek został złożony po terminie umożliwiającym przyznanie świadczenia od 1 kwietnia 2016 r. Skarżąca wniosła skargę do WSA, domagając się przyznania świadczenia od kwietnia 2016 r.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta, zobowiązując Prezydenta Miasta do wydania decyzji ustalającej K. S. prawo do świadczenia wychowawczego na K. K. na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie WSA Dorota Apostolidis WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Protokolant referent stażysta Martyna Pakuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...]; 2. zobowiązuje Prezydenta Miasta [...] do wydania, w terminie 14 dni od daty zwrotu akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem, decyzji ustalającej K. S. prawo do świadczenia wychowawczego na K. K. na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r.
Zaskarżoną decyzją z [...] września 2016 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania K. S. od decyzji Prezydenta [...] z [...] lipca 2016 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego na K. K., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu Kolegium podało, że wyżej wskazaną decyzją Prezydent [...] przyznał K. S. świadczenie wychowawcze na K. K. (ur. [...] r.) w kwocie [...] zł miesięcznie, na okres od [...] lipca 2016 r. do [...] września 2017 r.
W podstawie prawnej decyzji powołano przepisy ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r. poz. 195 ze zm.) i rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 18 lutego 2016 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenie wychowawcze (Dz. U. z 2016 r. poz. 214 ze zm.).
Od decyzji Prezydenta odwołanie złożyła K. S. wskazując, że złożyła wniosek o przyznanie przedmiotowego świadczenia [...] lipca 2016 r. za pośrednictwem Poczty Polskiej. Odwołująca się podniosła, że wniosek został złożony w terminie umożliwiającym wyrównanie wypłaty świadczenia od kwietnia 2016 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpoznając sprawę przywołało treść art. 61 § 3 kpa, zgodnie z którym datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej.
Kolegium stwierdziło, że wbrew stanowisku skarżącej datą złożenia jej wniosku o przyznanie przedmiotowego świadczenia jest [...] lipca 2016 r. (data wpływu podania do organu). Jednocześnie Kolegium wskazało, że stosownie do art. 49 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, w przypadku złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, prawo do świadczenia na podstawie tego wniosku ustala się począwszy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Z kolei jak wynika z art. 58 ustawy wchodzi ona w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie miesiąca od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 53, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
Zdaniem Kolegium prawo do świadczenia wychowawczego będzie mogło zostać ustalone od dnia wejścia w życie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci wyłącznie w sytuacji złożenia wniosku w tej sprawie w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. do [...] czerwca 2016 r., a nie jak twierdzi skarżąca do [...] lipca 2016 r. Wobec złożenia wniosku [...] lipca 2016 r., a zatem po upływie [...] miesięcy od dnia wejścia życie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci brak było, w ocenie organu, podstaw do zastosowania dyspozycji przepisu art. 49 ust. 1 ustawy.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] września 2016 r. skargę złożyła K. S. Zdaniem skarżącej, składając wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego drogą pocztową w dniu [...] lipca 2016 r. zachowała termin do przyznania świadczenia za okres od [...] kwietnia 2016 r. Skarżąca podała, że informacje w tej kwestii zawarte były m.in. na stronach internetowych Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Urzędu Dzielnicowego [...] i [...] Urzędu Wojewódzkiego.
W ocenie skarżącej organ prowadząc postępowanie nie dopełnił obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego ani też dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Skarżąca wniosła o zmianę decyzji i przyznanie świadczenia za miesiące kwiecień, maj i czerwiec 2016 r. wraz z odsetkami.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci prawo do świadczenia wychowawczego ustalane jest na okres od dnia 1 października do dnia 30 września roku następnego. Natomiast ust. 2 tego przepisu stanowi, że prawo do świadczenia wychowawczego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu, o którym mowa w ust. 1.
Jednakże, zgodnie z art. 49 ust.1 ustawy, w przypadku złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, prawo do świadczenia wychowawczego na podstawie tego wniosku ustala się począwszy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Ustawa z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci weszła w życie 1 kwietnia 2016 r. (art. 58 tej ustawy).
Natomiast zgodnie z art. 28 ustawy z 11 lutego 2016 r. w sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23)- dalej "kpa".
Przepis art. 57 § 3 kpa stanowi, że terminy określone w miesiącach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca. Jednocześnie, zgodnie a art. 57 § 5 pkt 2 kpa termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe
Mając na względzie treść wyżej powołanych przepisów podnieść należy, że błędnie organy przyjęły, że 3 miesięczny termin wskazany w przepisie art. 49 ust.1 ustawy upływa 30 czerwca 2016 r. Otóż interpretacja ta pozostaje w sprzeczności z treścią art. 57 § 3 kpa w zw. z art. 28 ustawy. Zgodnie z art. 57 § 3 kpa terminy określone w miesiącach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca. Otóż, jeżeli termin trzymiesięczny rozpoczął bieg [...] kwietnia 2016 r., to upływa on [...] lipca 2016 r. o godz. 24.00. Interpretacja organu pomija część treści przepisu art. 57 § 3 kpa stanowiący: "który odpowiada początkowemu dniowi terminu". Skoro początkowym dniem był pierwszy dzień miesiąca - [...] kwietnia, to również ostatnim dniem terminu, zgodnie z treścią wyżej wskazanego przepisu musi być [...] dzień miesiąca po upływie trzech miesięcy, czyli [...] lipca.
Jak wyżej wskazano, termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (art. 57 § 5 pkt 2 kpa). Jest bezsporne, że skarżąca wniosek nadała drogą pocztową w dniu [...] lipca 2016 r. (data stempla pocztowego na kopercie).
Organ powołując się na przepis art. 61 § 3 kpa myli datę wszczęcia postępowania z datą złożenia wniosku. Są to dwie odrębne kwestie. Skarżąca złożyła wniosek 1 lipca 2016 r. Wniosek ten wpłynął do organu [...] lipca 2016 r. i z tą datą rzeczywiście wszczął postępowanie. Jednakże jest to data wszczęcia postępowania, a nie data złożenia wniosku.
Z przyczyn wyżej wskazanych uznać należy, że organy naruszyły przepisy art. 49 ust. 1 ustawy, art. 28 ustawy w zw. z art. 57 § 3 i art. 57 § 5 pkt 2 kpa. Naruszenie prawa materialnego, tj. art. 49 i art. 28 ustawy, miało wpływ na wynik sprawy. Skarżącej, z przyczyn wyżej wskazanych, należy się świadczenie wychowawcze na syna K. K. w kwocie po 500 zł miesięcznie za okres od [...] kwietnia 2016 r. do [...] września 2017 r., a nie jak organy uznały, od [...] lipca 2016 r. do [...] września 2017 r.
Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) ppsa Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Koniecznym było uchylenie obydwu decyzji w całości, a nie w części, tj. jedynie za okres: od [...] kwietnia do [...] czerwca 2016 r., gdyż decyzja Prezydenta [...] nie zwiera rozstrzygnięcia w zakresie prawa do świadczenia za te miesiące.
Na podstawie art. 145a § 1 ppsa Sąd orzekł jak w pkt 2 sentencji wyroku, zobowiązując organ do wydania decyzji o wskazanej treści.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło