I SA/Wa 1798/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-11-16

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, której dochód po potrąceniu zaległych alimentów i odsetek jest niski, a która korzysta ze świadczeń z Ośrodka Pomocy Społecznej, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, której sytuacja materialna jest trudna, a dochód po potrąceniu zaległych alimentów i odsetek jest niski, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W przypadku spraw z zakresu pomocy społecznej skarżący jest zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy ustawy.
Stan faktyczny
J.S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. uchylającą decyzję organu pierwszej instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skarżący jest osobą schorowaną, utrzymującą się z emerytury, z której potrącane są zaległe alimenty i odsetki. Nie posiada oszczędności ani wartościowych przedmiotów. Sąd uznał, że sytuacja materialna skarżącego kwalifikuje go do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W. J.S. wnioskiem z dnia 6 października 2009 r. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze swojej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] o uchyleniu decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Z danych zawartych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akt sprawy wynika, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jest on osobą schorowaną, a jego źródłem utrzymania jest obecnie emerytura ustalona w wysokości [...] złotych netto, z której od dnia 1 września 2009 r. rozpoczęto potrącanie kwoty [...] złotych tytułem zaległych alimentów i odsetek, które na dzień 14 sierpnia 2009 r. wynosiły [...] złotych. Skarżący nie posiada oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. Nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. W tym stanie rzeczy stwierdzono co następuje. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Stosowanie zaś do art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). W świetle wykazanej przez skarżącego sytuacji materialnej stwierdzić należy, że znajduje się on w sytuacji ekonomicznej kwalifikującej do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Niewątpliwie skarżący, systematycznie korzystający ze świadczeń z Ośrodka Pomocy Społecznej, uzyskujący dochód na poziomie [...] złotych miesięcznie (kwota pozostała po potrąceniu na poczet zaległości alimentacyjnych części emerytury), nie jest w stanie z całą pewnością zabezpieczyć środków niezbędnych do ustanowienie w sprawie adwokat z wyboru, bez uszczerbku koniecznego dla siebie utrzymania. Tym samym spełniona została przesłanka przyznania prawa pomocy określona w art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy. Jednocześnie wskazać należy, że podejmując niniejsze rozstrzygnięcie nie orzekano w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem skarżący zwolniony jest z obowiązku ich uiszczania z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 pkt 1 lit. "a" powołanej wyżej ustawy, w myśl którego strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło