I SA/Wa 1803/15

Starszy referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku E. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi E. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2015 r. znak : [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego postanawia przyznać E. B. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął w dniu 16 lutego 2016 r. (data stempla biura podawczego) formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawczyni wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że jest osobą niepełnosprawną, (nie chodzącą) wymagającą stałej opieki, a koszty z tym związane są wysokie i wynoszą ok [...] –[...] zł miesięcznie. Wnioskodawczyni podała, że posiada mieszkanie o powierzchni [...] m ² o wartości około [...] zł. Innych nieruchomości, zgromadzonych oszczędności na rachunkach bankowych, papierów wartościowych, wierzytelności, przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 5.000,00 zł wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada. Wnioskodawczyni rubrykę formularza 7.1 zatytułowaną "nieruchomości" w tym dom, jego wielkość w m ² pozostawiła niewypełnioną. Podała, że utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Jako stałe zobowiązania i wydatki wskazała koszty związane z utrzymaniem mieszkania wynoszące około [...] zł, koszty wieczystego użytkowania wynoszące [...] zł, podatek od nieruchomości wynoszący [...] zł, koszty związane ze sprawowaną nad nią opieką w wysokości [...] zł, koszty użytkowania telefonu w wysokości około [...] zł oraz koszty zakupu środków higienicznych w wysokości [...] zł. Wnioskodawczyni dołączyła potwierdzenie wysokości otrzymywanej emerytury. Zarządzeniem z dnia 23 lutego 2016 r. wezwano wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie czy posiada dom, a jeśli tak, to należało podać jego wielkość w m ² oraz wartość szacunkową, gdyż tą rubrykę nadesłanego formularza wnioskodawczyni pozostawiła niewypełnioną. Zwrócono się z zapytaniem za jaki okres (miesiąc, kwartał, rok), są ponoszone przez wnioskodawczynię koszty wieczystego użytkowania w wysokości [...] zł wskazane w formularzu. Zapytano jakie wnioskodawczyni ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem mieszkania należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, np. z tytułu opłat za czynsz, wodę, energię elektryczną, gaz, itp. Wezwano wnioskodawczynię do podania orientacyjnej kwoty jaką miesięcznie przeznacza na leczenie i zakup lekarstw. Zwrócono się z zapytaniem, czy wskazane przez wnioskodawczynię koszty związane z korzystaniem z opieki w wysokości [...] zł wynikają z zawartej umowy o świadczenie usług przez osobą prywatną, czy też jest to pomoc świadczona przez osobę z opieki społecznej, bądź kogoś innego, należało wyjaśnić powyższą kwestię. W przypadku natomiast zawarcia jakiejkolwiek umowy należało nadesłać jej kserokopię. Wezwano wnioskodawczynię do podania orientacyjnej kwoty jaką przeznacza miesięcznie na bieżące utrzymanie siebie, w tym na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych. Zwrócono się z zapytaniem, czy wnioskodawczyni uzyskuje jakąkolwiek pomoc od dzieci, rodziny, instytucji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało wskazać od kogo, w jakiej wysokości lub formie. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W dniu 24 marca 2016 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęła odpowiedź na powyższe wezwanie. Z nadesłanych wyjaśnień wynika, że wnioskodawczyni nie posiada żadnego domu, lecz mieszkanie o powierzchni ok. [...] m ² w bloku. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że koszty wieczystego użytkowania ponoszone są w wysokości podanej w oświadczeniu ([...] zł) raz na rok, jednak za każdym razem zachodzi konieczność rozkładania ich na raty, albowiem nie jest w stanie jednorazowo uiścić takiej kwoty. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że na koszty związane z miesięcznym utrzymaniem mieszkania składają się koszty tzw. opłat eksploatacyjnych w kwocie [...] zł, koszty dostarczania energii elektrycznej w kwocie [...] zł, koszty zużycia gazu w wysokości [...] zł, oraz koszty dostarczania wody w kwocie [...] zł, co w sumie stanowi kwotę w wysokości [...] zł. Wnioskodawczyni podała, że koszty związane z leczeniem wynoszą ok. [...] zł miesięcznie. Wyjaśniła, że koszty związane z opieką są uzależnione od rodzaju i ilości usług, które każdorazowo są wykonywane i płatne osobie, która je wykonuje. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie korzysta z pomocy społecznej, ani też ze stałych świadczeń, świadczonych na podstawie umowy cywilnoprawnej. Podała, że za wyjście z nią na spacer, do urzędu czy lekarza każdorazowo płaci [...] zł. Oznajmiła, że na zakup wyżywienia i środków czystości przeznacza kwotę jaka pozostaje jej po uregulowaniu ww. opłat. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie korzysta z pomocy instytucji charytatywnych, a w razie konieczności zaciąga pożyczki, które potem stara się spłacać. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka –Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawczyni wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Stwierdzono, że wnioskodawczyni prowadząca jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymująca się jedynie z emerytury w wysokości [...] zł netto miesięcznie, przy ponoszonych wydatkach stałych (związanych z utrzymaniem mieszkania, świadczoną na jej rzecz opieką oraz leczeniem) wynoszących w sumie około [...] zł miesięcznie nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych samodzielnie, jak również kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Uznano, że poniesienie powyższych kosztów przekracza obecne możliwości finansowe wnioskodawczyni. Z tego względu, przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy we wnioskowanym zakresie poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Ze względu na fakt, iż wnioskodawczyni wniosła o ustanowienie adwokata i radcy prawnego, dokonano wyboru i ustanowiono w niniejszej sprawie adwokata. Wyjaśnić należy, że dla zapewnienia stronie należytej reprezentacji przed sądem administracyjnym wystarczające jest bowiem ustanowienie jednego pełnomocnika. Zgodnie bowiem z treścią art. 205 § 2 p.p.s.a. niezbędne koszty postępowania strony reprezentowanej przez zawodowego pełnomocnika obejmują wynagrodzenie i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.