I SA/Wa 1804/04

WyrokWSA w Warszawie2005-10-13

Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Iwona Kosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej, przyznając zasiłek celowy, może odmówić przyznania świadczenia w pełnej wysokości zgłaszanych potrzeb, powołując się na ograniczone możliwości finansowe, nawet jeśli sytuacja materialna wnioskodawcy jest bardzo trudna?
Ratio decidendi
Organ pomocy społecznej, przyznając zasiłek celowy, ma obowiązek uwzględnić zarówno potrzeby wnioskodawcy, jak i możliwości finansowe ośrodka. Nawet w przypadku bardzo trudnej sytuacji materialnej, organ nie jest zobowiązany do zaspokojenia wszystkich zgłaszanych potrzeb, jeśli przekracza to jego możliwości finansowe. Decyzja organu o wysokości świadczenia nie jest dowolna, jeśli została podjęta w oparciu o dane dotyczące posiadanych środków i porównanie z innymi przypadkami.
Stan faktyczny
Skarżąca A. S. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję o przyznaniu jej zasiłku celowego w określonej kwocie. Skarżąca zarzuciła, że decyzja nie odzwierciedla jej rzeczywistej sytuacji materialnej i opiera się na niepotwierdzonych ograniczeniach finansowych ośrodka pomocy społecznej. Skarżąca wychowuje dwóch synów, nie pracuje, nie otrzymuje alimentów i jest po kilku operacjach, a jej synowie wymagają leczenia i rehabilitacji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant referendarz sądowy Aneta Wirkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2005 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę I SA/Wa 1804/04 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...] października 2004 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z dnia [...] sierpnia 2004 r., nr [...] w przedmiocie przyznania A. S. zasiłku celowego w wysokości [...] zł Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że skarżąca wychowuje dwóch synów w wieku [...] oraz [...] roku. Nie pracuje, nie otrzymuje alimentów, jest po czterech operacjach. Syn S. jest po urazie [...] i choruje na [...], syn D. wymaga leczenia i rehabilitacji z powodu [...] i [...]. Skarżąca otrzymuje zasiłek rodzinny w kwocie [...] zł. Zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593) potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy winny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Zatem występują dwa podstawowe kryteria przyznania, bądź odmowy przyznania świadczeń z pomocy społecznej: - wysokość potrzeb zgłoszonych przez wnioskodawcę - możliwości finansowe i organizacyjne ośrodka pomocy społecznej. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż instytucja bytowa rodziny A. S. jest bardzo trudna, jednak Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej udziela jej systematycznych, choć niezbyt wysokich świadczeń z zakresu pomocy społecznej. I tak od stycznia do sierpnia 2004 r. skarżącej przyznano łącznie 6 zasiłków celowych oraz zasiłek okresowy płatny przez trzy miesiące. Łączna wartość świadczeń w tym okresie wyniosła [...] zł, co średnio na miesiąc daje kwotę [...] zł. Wysokość przyznawanego świadczenia nie może być uzależniona jedynie od wysokości potrzeb zgłaszanych przez świadczeniobiorcę. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej dokonując rozdziału środków finansowych zawsze musi mieć na względzie wysokość posiadanych środków oraz szacunkową wysokość zgłaszanych potrzeb. Wiele rodzin i osób znajduje się w sytuacji podobnej do skarżącej. Nadto organ pomocy społecznej musi mieć na uwadze konieczność zapewnienia świadczeń o charakterze obowiązkowym (np. zasiłki stałe) oraz innych, równie ważnych świadczeń (dożywianie w szkołach, gorące posiłki dla podopiecznych, kolonie dla dzieci, zabezpieczenie opału na zimę, opłata za pobyt pensjonariuszy w domach pomocy społecznej). Z pisma Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wynika, że na zadania o charakterze fakultatywnym, w tym zasiłki celowe i okresowe na 2004 r. organ dysponował kwotą 337.553 zł, co w skali miesięcznej daje kwotę 28.129 zł. W ciągu miesiąca organ średnio załatwia 230 podań o pomoc społeczną. Daje to średnią wysokość przyznanego zasiłku – 122,30 zł. Natomiast średnia wartość zasiłków udzielanych skarżącej w miesiącu wynosi 281,25 zł. W tej sytuacji uznać należy, iż organ administracji ustalając wysokość przyznanego zasiłku celowego nie przekroczył granic uznania administracyjnego, jakie w zakresie tego zasiłku przyznaje art. 39 ustawy o pomocy społecznej. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego A. S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucając, że decyzja ta nie jest zasadna i opiera się na faktach, które nie odzwierciedlają rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącej. Kolegium powołało się jedynie na ograniczone możliwości Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, które nie są potwierdzone żadnymi dowodami. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Wbrew zarzutom skarżącej Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało wnikliwej oceny sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącej. Poza ustaleniami poczynionymi w tym zakresie przez organy obu instancji skarżąca nie przedstawiła żadnych dodatkowych okoliczności w zakresie swojej sytuacji materialnej i rodzinnej, które nie byłyby znane organom orzekającym o zasiłku celowym. Sytuacja ta przez te organy została uznana za bardzo trudną. Jednakże mając na uwadze tą sytuację skarżącej, organy uwzględniły także możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej, do czego zobligowane są treścią art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Niezasadne są zarzuty skarżącej, że ograniczone możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej zostały przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze uwzględnione w sposób dowolny, gdyż nie zostało to potwierdzone żadnymi dowodami ani okolicznościami. Zarzuty te są nieuzasadnione z tego względu, że ustalenia w tym zakresie organu odwoławczego zostały poczynione w oparciu o dane zawarte w piśmie dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z dnia 7 września 2004 r. Z danych tych wynika, że właśnie mając na względzie bardzo trudną sytuację bytową A. S. organ przyznaje jej, mimo ograniczonych środków finansowych, pomoc społeczną finansową, w różnych formach, w każdym miesiącu i pomoc ta jest ponad dwukrotnie wyższa niż przyznawana w tym samym czasie innym wnioskującym. Nie można więc zarzucić organowi dowolności w ustaleniu wysokości świadczeń przyznawanych A. S., w tym wysokości zasiłku celowego przyznanego w zaskarżonej decyzji. Mimo, że sytuacja materialna skarżącej jest bardzo trudna, to jednak nie chce korzystać z pomocy rzeczowej, proponowanej przez Ośrodek i oczekuje wyłącznie świadczeń pieniężnych, co wynika z materiału dokumentacyjnego. Zrezygnowała bowiem z nieodpłatnych obiadów w szkole przyznanych starszemu synowi. Również nie skorzystała z propozycji zaopatrzenia się nieodpłatnego w magazynie odzieżowym ośrodka. Zgodnie zaś z art. 4 powołanej ustawy o pomocy społecznej osoby korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Z powołanych wyżej okoliczności wynika, że skarżąca z tego obowiązku się nie wywiązuje odmawiając pomocy w formach proponowanych jej przez właściwy organ pomocy społecznej. Nadto ze swojej strony nie podejmuje działań mających na celu polepszenie jej sytuacji bytowej. Wynika bowiem z oświadczenia złożonego na rozprawie przed Sądem w dniu 13 października 2005 r. (k 18), że na rzecz jednego z synów ma zasądzone alimenty od jego ojca w wysokości [...] zł miesięcznie ale ich nie egzekwuje. Argumenty przedstawione przez skarżącą na tą okoliczność nie mogą stanowić usprawiedliwienia dla takiego jej postępowania. Uznając zatem zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło