I SA/Wa 1804/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski sędzia WSA Gabriela Nowak asesor WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant referendarz sądowy Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2007 r. sprawy ze skargi Cechu [...] w P. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania nadzorczego oddala skargę. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpoznaniu wniosku Cechu [...] w P. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] września 2006 r., nr [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...] odmawiającą wszczęcia na wniosek Cechu [...] postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Zespołu Urzędu Rady Ministrów Biura Społeczno – Administracyjnego z dnia [...] listopada 1953 r., nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] października 1953 r., nr [...] o likwidacji Stowarzyszenia [...] w P. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. decyzją z dnia [...] października 1953 r. orzekło o likwidacji Stowarzyszenia [...] w P. Na skutek wniesienia odwołania przez Stowarzyszenie [...][...] Zespół Urzędu Rady Ministrów Biura Społeczno – Administracyjnego decyzją z dnia [...] listopada 1953 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] października 1953 r. Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2005 r. Cech [...] w P. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o stwierdzenie nieważności powołanych wyżej decyzji. W uzasadnieniu podniósł, że przekazanie majątku Stowarzyszenia [...] na rzecz Skarbu Państwa, na podstawie obu kwestionowanych w sprawie decyzji, rażąco naruszało art. 12 Konstytucji z dnia 22 lipca 1952 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Biura Społeczno – Administracyjnego [...] Zespołu Urzędu Rady Ministrów z dnia [...] listopada 1953 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L z dnia [...] października 1953 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że podmiotem legitymowanym do stwierdzenia nieważności kwestionowanych decyzji mogą być jedynie osoby fizyczne - byli członkowie Stowarzyszenia [...], natomiast z wnioskiem dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji orzekającej o przeznaczeniu majątku zlikwidowanego stowarzyszenia może wystąpić stowarzyszenie uprzednio reaktywowane na wniosek byłych jego członków. Od powyższej decyzji Cech [...] złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wnioskodawca podniósł, że podjęte w sprawie rozstrzygnięcie pomija szereg aspektów prawnych, społecznych i gospodarczych zawartych w dotychczasowej argumentacji Cechu [...]. Nie jest bowiem prawnie obojętna dla sprawy okoliczność, iż Cech [...] działał jeszcze przed 1933 r. a jego wszyscy czynni zawodowo członkowie byli jednocześnie zrzeszeni w [...]. Po likwidacji Związku obowiązujący wówczas system prawa, a zwłaszcza konstytucyjna zasada ochrony własności dawała Cechowi [...] priorytet w uzyskaniu zabudowanej nieruchomości likwidowanego Związku, stanowiącej dorobek rzemiosła [...]. Zdaniem wnioskodawcy podniesione wyżej okoliczności świadczą o posiadaniu przez Cech [...] przymiotu strony w postępowaniu nadzorczym. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] września 2006 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] lipca 2006 r. W uzasadnieniu organ podtrzymał stanowisko zaprezentowane w decyzji z dnia [...] lipca 2006 r. Odnosząc się zaś do argumentacji wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazał, że o interesie prawnym Cechu [...] nie świadczy równoległa przynależność jego członków do "Związku Rzemieślników" ani też fakt powstania Cechu przed 1953 r. oraz okoliczność, iż Cech [...], po likwidacji Związku był jedyną organizacją zawodową rzemiosła [...]. Cech [...] i Stowarzyszenie [...] to z formalnego punktu widzenia dwie różne osoby prawne. Organ zauważył również, iż kwestionowane w postępowaniu nadzorczym decyzje dotyczą bytu prawnego Związku [...] (sfery organizacyjnej), nie zaś jego sfery majątkowej. Decyzje te nie mogą więc być podstawą do wysuwania roszczeń majątkowych, czy też ponownego rozważenia sprawy przekazania majątku po zlikwidowanym Związku [...]. W dniu 9 października 2006 r. Cech [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2006 r. domagając się przekazania sprawy organowi do merytorycznego rozpoznania w związku z naruszeniem przez Ministra art. 28 KPA w związku z art. 7 ust. 5 pkt 4 ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle (Dz. U. z 2002 r. Nr 112, poz. 979) przez przyjęcie, że skarżącemu nie służą uprawnienia strony w postępowaniu nadzorczym. W uzasadnieniu podtrzymał argumentację wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz podniósł, że Cech [...] dąży do przywrócenia zabudowanej nieruchomości jedynej organizacji rzemiosła [...] dlatego też żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny i obowiązek, co uzasadnia wszczęcie postępowania nadzorczego. Zdaniem skarżącego należy również wziąć pod uwagę, że zgodnie z 7 ust. 5 pkt 4 i art. 9 ustawy o rzemiośle Cech [...] jest ustawowo powołany do reprezentacji interesów środowiska rzemieślniczego przed organami administracji publicznej i interesów swoich członków przed organami administracji publicznej i sądami. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Odnosząc się do zarzutów skargi Minister wskazał, iż w jego ocenie legitymacja skarżącego nie wynika z przepisów art. 28 KPA, art. 12 Konstytucji z dnia 22 lipca 1952 r. i art. 7 ust. 5 pkt 4 ustawy o rzemiośle. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W ocenie Sądu decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2006 r. została wydana przez właściwy organ, we właściwym trybie i w oparciu o prawidłową podstawę prawną. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał i omówił motywy swego rozstrzygnięcia. Za trafne należało uznać zaprezentowane w zaskarżonej decyzji stanowisko organu, iż w rozumieniu art. 28 KPA w związku z art. 157 § 2 KPA stroną postępowania, która może żądać stwierdzenia nieważności decyzji o likwidacji Stowarzyszenia [...] w P. są tylko i wyłącznie osoby fizyczne - byli (żyjący) członkowie tego stowarzyszenia domagający się z różnych względów przywrócenia istnienia tego podmiotu. Przynależność do tego rodzaju korporacji jest bowiem prawem osobistym (niezbywalnym) byłych jego członków, którzy decydowali o charakterze tego podmiotu, kierunkach i formach jego aktywności. Cech [...] jako stowarzyszenie będące odrębną od [...] osobą prawną - nawet jeśli członkowie tego Cechu byli niegdyś członkami rozwiązanego [...] i niezależnie od tego, że działalność obu tych podmiotów dotyczy rzemiosła - nie jest legitymowane do kwestionowania, w trybie stwierdzenia nieważności, decyzji o likwidacji Związku. W sprawach tego rodzaju chodzi bowiem o wznowienie działalności [...], a nie powstanie nowej jednostki organizacyjnej nawiązującej nazwą bądź przedmiotem działalności do tradycji zlikwidowanego podmiotu. Przedstawiony wyżej pogląd został wypracowany w praktyce orzeczniczej sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 19 czerwca 1994 r., sygn. akt I SA 1241/94, ONSA 1996/2/94; wyrok NSA z dnia 18 marca 1995 r., sygn. akt I SA 2035/93, ONSA 1996/2/75). Skład orzekający w niniejszej sprawie pogląd ten w pełni podziela. Odnosząc się zaś do podnoszonych przez skarżących okoliczności dotyczących majątku po rozwiązanym Stowarzyszeniu [...] trzeba wskazać, że kwestie te nie mają żadnego znaczenia dla niniejszej sprawy. Z akt sprawy wynika, że oparte na przepisie art. 157 § 2 KPA żądanie Cechu [...] w P. dotyczyło stwierdzenia nieważności decyzji [...] Zespołu Urzędu Rady Ministrów Biura Społeczno – Administracyjnego z dnia [...] listopada 1953 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] października 1953 r. o likwidacji Stowarzyszenia [...] w P., wydanej na podstawie art. 26 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 października 1932 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. Nr 94, poz. 808 ze zm.). Nie można się więc zgodzić ze skarżącym, iż sprawa zakończona tymi decyzjami dotyczyła sfery majątkowej likwidowanego stowarzyszenia. Decyzja określająca cel użycia majątku zlikwidowanego stowarzyszenia była by rozstrzygnięciem wydanym w innej sprawie, której podstawę prawną stanowił by art. 27 tego rozporządzenia. Decyzja ta miała by charakter następczy w stosunku do decyzji o likwidacji stowarzyszenia. Materiał dowodowy zgromadzony w aktach organu oraz złożone do protokołu rozprawy oświadczenie M. K. nie potwierdzają faktu wydania decyzji odnoszącej się do majątku Stowarzyszenia [...]. W ocenie Sądu interesu prawnego do bycia stroną w niniejszej sprawie nie kreują dla Cechu [...] przepisy art. 7 ust. 5 pkt 4 i art. 9 ustawy o rzemiośle. Przepisy te określają bowiem ogólne zadania samorządu gospodarczego rzemiosła, w tym cechów. Określone w tych przepisach prawo do reprezentacji środowiska rzemieślniczego i członków cechu przed organami administracji publicznej mogło by, co najwyżej umożliwić tej organizacji wzięcie udziału - jako podmiotu działającego na prawach strony - w postępowaniu nadzorczym, wszczętym na wniosek byłych członków [...], po uprzednim spełnieniu wymogów z art. 31 § 1 i 2 KPA. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.