I SA/Wa 1805/07

Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. i M.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. K. i M. K. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] października 2007 r., nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia i odszkodowania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. M. i M. małż. K. wnioskiem z 26 listopada 2007 r. uzupełnionym wnioskiem z dnia 13 grudnia 2007 r. wystąpili o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze swojej skargi na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] października 2007 r., nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania. Z danych zawartych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz załączonych dokumentów wynika, że prowadzący wspólne gospodarstwo domowe wnioskodawcy posiadają dwóch synów w wieku [...] i [...] lat. Młodszy syn oraz M. K. są chorzy na cukrzycę, co zostało potwierdzone zaświadczeniami lekarskimi (k. 22-23 akt sądowych). Skarżący prowadzą gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni [...] ha, z którego uzyskują dochód roczny w kwocie [...] złotych (zaświadczenie k. 21 akt sądowych). Są właścicielami budynku mieszkalno- gospodarczego o pow. [...] m2 (niedokończonego). Posiadają samochód ciężarowy [...] (zakupiony na kredyt), samochód osobowy [...] Wskazali ponadto, iż posiadają zgromadzone oszczędności w kwocie [...] złotych. Wśród ponoszonych wydatków wnioskodawcy wymienili koszty leczenia M. K. oraz syna (bez wskazania wysokości), spłatę kredytu za samochód (wg zaświadczenia z dnia 17 lutego 2006 r. – k. 29 akt sądowych, miesięczna rata kredytu wynosi [...] złotych) oraz spłatę kredytu zaciągniętego na zakup gruntu rolnego. Podali ponadto, że ponoszą koszty związane z opłacaniem składek zdrowotnych, podatku rolnego oraz wiosennego zakupu nawozów i środków ochrony roślin niezbędnych do produkcji rolnej. Oświadczyli, że nie zatrudniają i nie pozostają w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Mając powyższe na uwadze stwierdzono co następuje. W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie małżeństwo K. wnoszą o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o którym mowa w art. 245 § 3 powołanej wyżej ustawy, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych. W myśl tego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przy czym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy). Mając na uwadze uzyskiwane przedstawioną przez wnioskodawców ich sytuację materialną i rodzinną stwierdzić należy, że nie wykazali oni by poniesienie kosztów sądowych, w tym kosztu wpisu w wysokości [...] złotych, mogło spowodować uszczerbek w ich niezbędnych kosztach utrzymania. Zwrócić należy uwagę, iż skarżący, mimo deklarowanych znacznych wydatków (związanych ze spłatą kredytów, leczeniem) posiadają oszczędności w kwocie [...] złotych, a więc w kwocie, która niewątpliwie pozwala na uiszczenie w niniejszej sprawie zarówno wpisu od wniesionej skargi jak również ewentualnych opłat kancelaryjnych. Posiadają oni również znaczne gospodarstwo rolne, które prócz dochodu uzyskiwanego z prowadzonej w nim działalności może również stanowić potencjalne źródło dochodu rodziny z tytułu uzyskiwanych dopłat ze środków unijnych. W tym stanie rzeczy nie można przyjąć, że wnioskodawcy są osobami na tyle ubogimi, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i dzieci. Zatem nie ma podstaw do przyznania w tym zakresie prawa pomocy. Należy zwrócić uwagę, że instytucja prawa pomocy przewidziana ww. przepisami stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w swoich koniecznych kosztach utrzymania. Ubiegający się o taką pomoc powinien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny, a dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Przy czym to wnioskodawca musi wykazać brak możliwości zabezpieczenia środków niezbędnych do prowadzenia procesu przez własne oszczędności, czego w niniejszej sprawie wnioskodawcy nie uczynili. Przedstawiona zaś przez nich sytuacja ekonomiczna rodziny (w tym posiadane oszczędności) wskazuje, że mają oni możliwość zabezpieczenia środków wystarczających do opłacenia wyżej wskazanych kosztów procesu. Oznacza to, że nie została spełniona przesłanka, o której mowa w przepisie art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, uzasadniająca przyznanie im prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych. W tej sytuacji na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.