I SA/Wa 1807/11

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 14 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. W. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych postanawia: odmówić przyznania R. W. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. R. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] lipca 2011 r., nr [...] Decyzją tą organ uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] marca 2011 r., nr [...] nakazującą R. W. wykonanie robót budowlanych przy willi "[...]" położonej w [...] [...] przy ul. [...] – w części nakazania prac wskazanych w etapie II i III i w tym zakresie umorzył postępowanie organu pierwszej instancji – zaś w części wyznaczenia terminu wykonania prac nakazanych w etapie również orzekł o uchyleniu i wyznaczył nowy termin wykonania prac do 31 października 2011 r. W następstwie powyższego skarżący skierował do Sądu złożony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu R. W. wyjaśnił, że pozostaje sam w gospodarstwie domowym. Źródłem jego utrzymania jest dochód uzyskiwany z tytułu zatrudnienia w Izbie [...] w K. w wysokości [...] zł brutto ([...] zł netto). Wnioskodawca ujawnił, że posiada nieruchomość położoną w [...] [...] o powierzchni [...] a. Wyjaśnił, że z uzyskiwanego dochodu ponosi miesięcznie następujące koszty: spłatę kredytu konsumenckiego w kwocie [...] zł, spłatę pożyczki w kwocie [...] zł, kwartalne koszty ubezpieczenia samochodu w wysokości [...] zł, koszty dojazdu z miejsca zamieszkania do miejsca prac oraz koszty poruszania się po K. w wysokości około [...] zł miesięcznie, inne koszty związane z posiadanie samochodu w wysokości około [...] zł miesięcznie, koszty rachunku telefonicznego w wysokości około [...] zł miesięcznie, koszty wyżywienia około [...] zł miesięcznie, koszty utrzymania około [...] zł miesięcznie, co daje łącznie kwotę [...] zł. Wyjaśnił również, że poniósł również wydatki w wysokości [...] zł związane z zabezpieczeniem budynku (rozbiórka nadpalonych części, zabezpieczenie przed dostępem nieupoważnionych osób i uporządkowanie terenu), którego dotyczy przedmiotowa skarga po jego pożarze w listopadzie 2009 r. Uzasadniając wniosek skarżący wyjaśnił, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Ponadto w dołączonym do formularza piśmie R. W. wyjaśnił, że ponosi dodatkowe koszty związane z koniecznością zabezpieczenia spalonego budynku, są to wydatki rzędu [...] zł (raz na 2-3 miesiące). Dodał również, że w sądzie administracyjnym rozpoznawane są również inne jego sprawy związane z zabytkowym obiektem, co powoduje konieczność poniesienia przez niego kosztów sądowych w innych postępowaniach. Przed rozpoznaniem wniosku należy zauważyć, że żądanie skarżącego ogranicza się do przyznania mu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W sprawie niniejszej wysokość tych kosztów sprowadza się do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości [...] zł (wpis od skargi jest najwyższym spośród kosztów) oraz do ewentualnego partycypowania w pozostałych kosztach sądowych np. opłatach kancelaryjnych (m. in. opłatach za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłatach za sporządzenie uzasadnienia wyroku -100 zł), czy wydatkach (np. kosztów dojazdu do Sądu). Uiszczenie kosztów sądowych z wyjątkiem wpisu jest zależne od przebiegu sprawy. Dokonując merytorycznej oceny wniosku R. W. referendarz sądowy uznał, że nie może on zostać uwzględniony. Rozpoznając wniosek na wstępie należy zaznaczyć, że stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1 i § 3 powołanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Zauważyć należy, że przy ocenie zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy ustawodawca nakazuje stosowanie surowych kryteriów oceny. Strona domagając się uwzględnienia takiego wniosku musi wykazać, że znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji, która w znaczący sposób odbiega od przeciętnej. Tylko zatem te osoby, które wykażą, iż ich sytuacja materialna jest ciężka mogą oczekiwać, że zostaną zwolnione z kosztów sądowych. Uwzględniając informacje wynikające ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku stwierdzić należy, że sytuacja majątkowa R.W. nie może być uznana za trudną. Skarżący ma zapewnione potrzeby bytowe, ponadto uzyskuje stały dochód w wysokości netto [...] zł. Nie ulega zatem wątpliwości, że nie można go zaliczyć do kręgu osób ubogich. Skarżący argumentuje, że poniósł wydatki w wysokości [...] zł związanie z koniecznością zabezpieczenia budynku po pożarze w listopadzie 2009, jednak jak sam wyjaśnia w chwili obecnej koszty te ograniczają się do opłacenia raz na dwa miesiące kwoty około [...] zł. Podkreślenia wymaga również to, że przesłanki uzasadniającej przyznanie prawa pomocy nie stanowi okoliczność, iż skarżący dokonuje spłaty zaciągniętych kredytów i pożyczki konsumpcyjnej bowiem zobowiązania cywilnoprawne nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego. Instytucja prawa pomocy ma zaś na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom żyjącym w ubóstwie, które z przyczyn od siebie niezależnych nie są w stanie zdobyć środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym. W świetle powyższego stwierdzić należy, że w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające uwzględnienie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.