I SA/Wa 181/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska Sędziowie WSA Jolanta Rudnicka (spr.) Asesor WSA Joanna Skiba Protokolant Emilia Rutkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2006 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. przyznaje od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. W. prowadzącego Kancelarię Adwokacką [...] Spółka Partnerska, [...], kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22% podatku VAT, tytułem nieopłacenia pomocy prawnej udzielonej z urzędu. I SA/Wa 181/06 Uzasadnienie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2003 r., nr [...] uchylił decyzję Burmistrza Miasta Z. z dnia [...] września 2002 r., nr [...] orzekającą o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania oraz przekazania nieruchomości zamiennej za grunt zajęty pod ulicę [...], pochodzący z nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], położonej w Z. i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że pismami z dnia 28 października 1993 r. i 9 listopada 1995 r. J. G. wystąpił do Burmistrza Miasta Z. z żądaniami zapłaty odszkodowania lub przydzielenia działki zamiennej za grunt zajęty pod ulicę [...], uregulowany w księdze wieczystej Kw [...]. Burmistrz Miasta Z. decyzją z dnia [...] września 2002 r. orzekł, na podstawie art.105 par.1 kpa, o umorzeniu postępowania w sprawie odszkodowania za zajętą pod budowę ulicy [...] część gruntu z nieruchomości położonej w Z. przy ul. [...]. Zajęcie nieruchomości pod budowę ulicy następowało w latach 1968/1969 bez uregulowania stanu prawnego nieruchomości. Burmistrz Miasta Z. wydając powyższą decyzję wziął pod uwagę art.73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872). Zgodnie z tym przepisem nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Odszkodowanie za drogi będące w dniu 31 grudnia 1998 r. drogami gminnymi wypłaca gmina, zaś za pozostałe drogi Skarb Państwa. Ulica [...] w Z., na podstawie rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 17 listopada 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach: stołecznym warszawskim, jeleniogórskim, radomskim i szczecińskim (Dz.U. 1986, Nr 42, poz.205), została zaliczona do dróg wojewódzkich. Od dnia 1 stycznia 1999 r., na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich w związku z art.103 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. 1998 r., Nr 133, poz.872 ze zm.), ulica W. w Z. stała się drogą powiatową. Wojewoda podkreślił, że skoro przejęta pod budowę ulicy przed dniem 1 stycznia 1999 r. przedmiotowa część nieruchomości stała się z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Skarbu Państwa, to postępowanie w sprawie odszkodowania będzie mogło być prowadzone przez Starostę Powiatu W. na wniosek byłego właściciela złożony do Starosty w okresie od 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. W związku z powyższym, mając na względzie, że Burmistrz Miasta Z. nie jest organem właściwym do prowadzenia postępowania w sprawie odszkodowania za wyżej opisaną część nieruchomości, organ odwoławczy umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji. Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2003 r. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. G., wnosząc o jej uchylenie. Skarżący podniósł, że wnioski o odszkodowanie lub przyznanie nieruchomości zamiennej złożył do organu w 1993 r. oraz w 1995 r. i dlatego w sprawie powinny być zastosowane przepisy wówczas obowiązujące, zaś powoływanie się przez organy administracji publicznej na obecnie obowiązujące przepisy jest, w ocenie skarżącego, bezprawiem. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Stosownie do art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 , poz.1271 ze zm.) sprawa podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 17 listopada 2004 r. w sprawie sygn. akt I SA 1301/03, oddalił skargę J. G. na decyzję Wojewody [....] z dnia [...] maja 2003 r. , nr [...]. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej wniesionej przez J. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2004 r., wyrokiem z dnia 2 grudnia 2005 r. w sprawie sygn. akt I OSK 787/05 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny wywiódł, co następuje : W zaskarżonym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał prawidłowej oceny legalności decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia [...] września 2002 r. umarzającej postępowanie w sprawie odszkodowania za grunt przejęty pod drogę zaliczoną do kategorii dróg wojewódzkich. Jak wynika z akt uprzednio w tej sprawie toczyło się postępowanie administracyjne, w którym wydaną decyzję organu pierwszej instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu [...] lipca 1996 r. uchyliło przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Wobec przewlekłości postępowania, jakiej dopuścił się organ w tej sprawie rozstrzygając ją dopiero po wejściu w życie ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz.872 z późń.zm.) należy uznać, że zasadnie Burmistrz umorzył postępowanie, bowiem w myśl art.73 ust.2 i 4 powołanej ustawy nie był już właściwy w tej sprawie. Zachodziła więc przesłanka z art.105 par.1 kpa. Strona wnosząc odwołanie od powyższej decyzji spowodowała konieczność przesłania akt sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, co z kolei uniemożliwiło organowi przekazanie sprawy do właściwego w tej sprawie organu pierwszej instancji. W świetle powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał za niezasadny zarzut naruszenia art.65 par.1 kpa. przez organ pierwszej instancji. Podkreślono, że w myśl art.9 a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami Wojewoda jest organem odwoławczym tylko od decyzji wydanych przez starostę wykonującego zadania z zakresu administracji publicznej w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa oraz w sprawach wywłaszczeń, odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości i zwrotów tych nieruchomości. W przedmiotowej sprawie w pierwszej instancji sprawy nie rozpatrywał starosta. Jeśli decyzję wydał burmistrz, to zgodnie z art.17 pkt 1 kpa organem wyższego stopnia, a więc w myśl art.127 par.2 kpa właściwym do rozpatrzenia odwołania, jest samorządowe kolegium odwoławcze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późń.zm) sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Rozpoznając ponownie skargę J. G. Sąd, uwzględniając wykładnię prawa dokonaną w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2005 r., stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazane w skardze. Należy w tym miejscu podkreślić, że stosownie do art.134 par.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpatrywanej sprawie w sposób jednoznaczny Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się co do zasadności umorzenia postępowania przez Burmistrza Miasta Z. w sprawie odszkodowania za grunt przejęty pod drogę wojewódzką, uznając że decyzja tego organu z dnia [...] września 2002 r. jest prawidłowa. Pozostała do oceny legalność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego pod kątem jego właściwości do rozpoznania odwołania od decyzji Burmistrza Miasta Z . Zgodnie z art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1998 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. nr 46, poz.543 ze zm.) organem wyższego stopnia w sprawach określonych w ustawie rozstrzyganych w drodze decyzji przez starostę wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej jest wojewoda. Natomiast jeśli decyzję wydał burmistrz, jako organ pierwszej instancji, to zgodnie art.17 pkt.1 kpa organem wyższego stopnia jest samorządowe kolegium odwoławcze. Według art.127 par.2 kpa właściwym do rozpatrzenia odwołania od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji jest organ wyższego stopnia. Zatem do rozpatrzenia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia [...] września 2002 r. właściwe było Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. Zaskarżona decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2003 r. wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, co stanowi przesłankę stwierdzenia jej nieważności, przewidzianą w art.156 par.1 pkt.1 kpa. Z powyższych względów Sąd na podstawie art.145 par.1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł, jak w wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego znajduje uzasadnienie w par.18 ust.1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz.1348 ze zm.).