I SA/Wa 181/09

WyrokWSA w Warszawie2009-06-30

Skład orzekający: Jolanta Rudnicka, Daniela Kozłowska, Bogdan Wolski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję o odmowie wpisu do ewidencji szkół niepublicznych, która odnosi się do innego żądania niż zgłoszone przez stronę (udzielenie zezwolenia na założenie szkoły zamiast wpisu do ewidencji), narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję o odmowie wpisu do ewidencji szkół niepublicznych, ale jednocześnie odnosząc się w swojej decyzji do wniosku o udzielenie zezwolenia na założenie szkoły, który nie został złożony przez stronę, narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Rozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy musi dotyczyć tego samego przedmiotu i stron co postępowanie przed organem pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie wystąpiło o wpis do ewidencji szkół niepublicznych prowadzonej przez Wójta Gminy L. Wójt odmówił wpisu, uznając, że w proponowanej lokalizacji nie może być prowadzona działalność gimnazjum. Kurator Oświaty utrzymał w mocy decyzję Wójta, jednak w swojej decyzji odniósł się do wniosku o udzielenie zezwolenia na założenie szkoły, a nie do wniosku o wpis do ewidencji. Stowarzyszenie wniosło skargę do WSA, zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie zasady dwuinstancyjności, gdyż decyzja organu odwoławczego dotyczyła innej sprawy niż zgłoszenie.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i stwierdza, że nie podlega ona wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rudnicka Sędziowie Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędzia WSA Bogdan Wolski (spr.) Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w O. na decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu do ewidencji szkoły niepublicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. [...] Kurator Oświaty, decyzją z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy L. z dnia [...] października 2008 r., nr [...]. W uzasadnieniu decyzji [...] Kurator Oświaty wskazał, że podstawą do nieudzielenia wpisu do ewidencji placówek niepublicznych [...] Gimnazjum [...] w P. jest zawarta w zgłoszeniu lokalizacja gimnazjum w budynku należącym do Gminy L. Z załączonej dokumentacji wynika, że Gmina L. wydzierżawiła budynek Stowarzyszeniu [...] na okres [...] lat z przeznaczeniem na prowadzenie szkoły podstawowej i działalności przedszkolnej, a nie gimnazjum. W bieżącym roku upłynął termin dzierżawy. Rada Gminy wyraziła zgodę na wydzierżawienie budynku na czas nieoznaczony na potrzeby prowadzenia szkoły podstawowej i wychowania przedszkolnego, wobec czego Stowarzyszenie nie może w budynku tym prowadzić działalności innej niż wskazana. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło Stowarzyszenie [...] Oddział w [...] twierdząc, że to nie Rada Gminy a dyrektor szkoły decyduje i odpowiada za działalność prowadzaną w placówce, którą kieruje. Żaden organ nie zabronił Dyrektorowi Szkoły Podstawowej w P. udostępnienia obiektów na cele gimnazjum, a założona szkoła nie wymaga korzystania z innych pomieszczeń i terenu, których właścicieelem jest Gmina L. Stowarzyszenie ponadto podniosło, że uchylenie zaskarżonej decyzji wydaje się konieczne również z przyczyn formalnych, gdyż odnosi się ona do innej sprawy. Wniosek nie dotyczył bowiem zezwolenia na założenie [...] Gimnazjum, a jedynie wpisu do ewidencji szkół i placówek niepublicznych. Podnosząc powyższe zarzuty Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W odpowiedzi na skargę [...] Kurator Oświaty wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stowarzyszenie [...] Oddział w [...] wystąpiło w piśmie z [...] maja 2008 r. o wpisanie do ewidencji prowadzonej przez Wójta Gminy L. szkoły niepublicznej pod nazwą: [...] Gimnazjum [...] w P. W zgłoszeniu odwołano się do art. 82 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm., dalej: ustawa o systemie oświaty). Wójt Gminy L., rozpoznając zgłoszenie na podstawie art. 82 ustawy o systemie oświaty, nie udzielił wpisu do ewidencji. Odmowa dokonania wpisu wynikała z uznania przez ten organ, że w miejscu wskazanym przez Stowarzyszenie jako siedziba Gimnazjum [...] w P., nie może być prowadzona działalność związana z funkcjonowanie ww. gimnazjum. [...] Kurator Oświaty decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję w sprawie "(...) nie udzielenia zezwolenia na założenie [...] Gimnazjum [...] w P. (...)". Powołując podstawę prawną decyzji organ ten podał art. 58 ust. 3 o systemie oświaty. Wobec powyższego Sąd stwierdza, że rację ma Stowarzyszenie zarzucając [...] Kuratorowi Oświaty, że decyzja tego organu nie dotyczy w istocie dokonanego zgłoszenia, a zatem również decyzji organu pierwszej. W decyzji organu drugiej instancji ustosunkowano się do wniosku o udzielenie zezwolenia na założenie szkoły niepublicznej, który nie został zawarty w piśmie Stowarzyszenia z [...] maja 2008 r. Takiego wniosku nie dotyczy również decyzja Wójta Gminy L. z dnia [...] października 2008 r. Decyzja ta została oparta na art. 82 ustawy o systemie oświaty i zawiera jednoznaczne rozstrzygnięcie dotyczące wniosku o wpis do ewidencji szkół niepublicznych. [...] Kurator Oświaty rozpoznając odwołanie rozstrzygnął sprawę na podstawie art. 58 ust. 3 ustawy, w którym nie zostały wymienione warunki zgłoszenia do ewidencji szkół niepublicznych lub podstawy nieuwzględniania takiego zgłoszenia. Przepis ten odnosi się jedynie do zezwolenia na założenie szkoły lub placówki publicznej. Organ drugiej instancji nie rozpoznał, w istocie, odwołania Stowarzyszenia zajmując ostateczne stanowisko co do wniosku, który nie został złożony. Takie działanie organu odwoławczego prowadziło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wynikającej z art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.). Uznanie, że wymieniona zasada została zrealizowana nie może być oparte na ustaleniu, że w sprawie wydano dwa rozstrzygnięcia organów dwóch instancji. Konieczne jest, aby rozstrzygnięcia te odnosiły się do tego samego przedmiotu sprawy i skierowane były do tych samych stron postępowania. Jeżeli organ drugiej instancji podjął merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie, w której organ pierwszej instancji w ogóle nie rozstrzygał, a dodatkowo decyzja organu odwoławczego dotyczyła żądania w ogóle niezgłoszonego, to oznacza, że doszło w postępowaniu odwoławczym do naruszenia przepisów postępowania w sposób istotny dla wyniku sprawy (por. przykładowo wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 marca 2006 r., I SA/ Wa 1556/05, niepubl.). Stwierdzenie przez Sąd naruszenia art. 15 k.p.a. czyni bezprzedmiotowym ustosunkowanie się przez do pozostałych zarzutów skargi. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Kurator [...] rozpozna odwołanie Stowarzyszenia uwzględniając przestawione uwagi i oceni zasadność wniosku mając na uwadze podstawy odmowy wpisu wymienione w art. 82 ust. 4 ustawy o systemie oświaty. Biorąc przedstawione okoliczności pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło