I SA/Wa 1810/18
WyrokWSA w Warszawie2018-12-07
Skład orzekający: Anna Wesołowska, Jolanta Dargas, Bożena Marciniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji komunalizacyjnej, wydana na podstawie tego, że Skarb Państwa nie był wyłącznym właścicielem wywłaszczonej nieruchomości w dniu 27 maja 1990 r., jest zgodna z prawem, mimo że organ wydający decyzję komunalizacyjną był związany wcześniejszym orzeczeniem o wywłaszczeniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, stwierdzająca nieważność decyzji komunalizacyjnej Wojewody, jest zgodna z prawem. Pomimo wcześniejszego orzeczenia o wywłaszczeniu, kluczowe znaczenie dla oceny legalności decyzji komunalizacyjnej ma rzeczywisty stan prawny nieruchomości w dniu 27 maja 1990 r. Skoro Skarb Państwa nie był wyłącznym właścicielem nieruchomości, a jedynie części udziałów, to decyzja komunalizacyjna została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ objęła mienie osoby fizycznej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Gminy Miejskiej na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która utrzymała w mocy decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody z 1996 r. o nabyciu przez gminę z mocy prawa nieruchomości. Decyzja komunalizacyjna z 1996 r. została wydana na podstawie orzeczenia o wywłaszczeniu z 1973 r. Jednakże, w wyniku wniosku o stwierdzenie nieważności, ustalono, że w dniu 27 maja 1990 r. Skarb Państwa nie był wyłącznym właścicielem całej nieruchomości, gdyż część udziałów należała do osoby fizycznej. Gmina zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując ustalenia organu.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Bożena Marciniak (spr.) Protokolant starszy referent Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej [...] na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie nabycia mienia państwowego z mocy prawa przez gminę oddala skargę.
Decyzją z [...] sierpnia 2018 r., nr [...], Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpatrzeniu wniosku Gminy Miejskiej [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję tego samego organu z [...] maja 2018 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji złożyła Gmina Miejska [...].
Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym;
Decyzją z [...] lutego 1996 r., znak [...], Wojewoda [...], działając na podstawie art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), stwierdził nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa nieodpłatnie własności do całości nieruchomości położonej w jednostce ewid. [...], obr. nr [...], oznaczonej w ewid. gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] m2, uregulowanej w księgach wieczystych [...],[...], Kw [...],[...],[...], prowadzonych przez Sąd Rejonowy [...] Wydział Ksiąg Wieczystych, zgodnie ze sporządzonym spisem, opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...] stanowiącej integralną część ww. decyzji.
Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 1996 r. wystąpił M. K.
Decyzją Nr [...] z [...] września 2015 r., znak: [...], Minister Administracji i Cyfryzacji odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 1996 r.
Następnie decyzją Nr [...] z [...] marca 2016 r., znak: [...], Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, utrzymał w mocy ww. decyzję z [...] września 2015 r.
Wyrokiem z 19 sierpnia 2016 r., sygn. akt: I SA/Wa 770/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił obie powyższe decyzje, a wyrokiem z 18 maja 2017 r., sygn. akt: I OSK 14/17, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji od wyroku z 19 sierpnia 2016 r., I SA/Wa 770/16.
Decyzją z [...] maja 2018 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 1996 r.
Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją wystąpiła Gmina Miejska [...].
Decyzją z [...] sierpnia 2018 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy decyzję tego samego organu z [...] maja 2018 r.
Organ uzasadnił, że w sprawie zapadły prawomocne wyroki sądów administracyjnych, którymi na zasadzie art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, organ jest związany. W uzasadnieniach tych wyroków wskazano, że w sprawie niezbędne jest jednoznaczne wyjaśnienie, ze wskazaniem konkretnie oznaczonych dokumentów, czy w dniu 27 maja 1990 r. wszystkie udziały w prawie własności przedmiotowej nieruchomości, ujętej w decyzji komunalizacyjnej z [...] lutego 1996 r. przysługiwały Skarbowi Państwa.
Następnie Minister wskazał, że podstawę prawną decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] stanowi art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r., z którego jednoznacznie wynika, że przedmiotem komunalizacji mogło być wyłącznie mienie ogólnonarodowe (państwowe), a tym samym z komunalizacji wyłączone zostało mienie należące do innych podmiotów i stanowiące ich własność.
Analizując zebrany materiał dowodowy Minister ustalił, że orzeczeniem z [...] września 1973 r., znak: [...], Prezydium Rady Narodowej [...] wywłaszczyło na rzecz Skarbu Państwa na cele przebudowy ul. [...] i ul. [...] w [...] szereg nieruchomości, m.in. działkę nr [...] (z [...]), nr [...] (z [...]),[...] (z [...]), nr [...] (z [...]) i [...] (z [...]). Organ wyjaśnił, że działka nr [...] została przeniesiona do księgi wieczystej nr [...], a następnie uległa podziałowi na działki nr [...] i [...]. Z kolei działka nr [...] podzieliła się na działki nr [...] i nr [...]. Wskazane działki ewidencyjne: nr [...] ([...]), nr [...] ([...]), nr [...] ([...]), nr [...] ([...]) i [...] ([...]) utworzyły działkę nr [...] o powierzchni [...] ha. Następnie działka nr [...] zmieniła powierzchnię i oznaczenie na działkę nr [...] o pow. [...] ha.
Minister wskazał, że kwestionowaną decyzją komunalizacyjną skomunalizowano działkę [...], której stan prawny był uregulowany we wcześniej wskazanych księgach wieczystych: [...],[...],[...],[...],[...]. Aktualnie stan prawny jest uregulowany w księdze wieczystej nr [...].
Organ nadzoru podniósł, że wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej M. K. wskazał, że przedmiotem orzeczenia o wywłaszczeniu z [...] września 1973 r., były jedynie udziały P. S. i F. S. sumujące się do łącznego udziału [...] części, tj. z pominięciem udziału [...] części jego poprzedniczki prawnej M. S.
Minister wyjaśnił, że orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] września 1973 r. wywłaszczono m.in. nieruchomość położoną w K. w gm. [...], ozn. m. in. jako działki nr [...],[...] i [...] (z [...]), przy której wskazano, że właścicielami są: P. S. [...], F. S. [...] i P. S. [...]. Zgodnie z treścią księgi papierowej KW nr [...] na dzień [...] maja 1990 r. w księdze tej ujawnione były działki o nr [...],[...],[...], a w dziale II księgi ujawnieni byli P. S., syn P. i M. w [...] części, M. S ., córka P. i M. w [...] części oraz F. S., syn P. i M. w [...] części - wszyscy na podstawie umowy darowizny z [...] sierpnia 1955 r., Rep. A [...]. Ponadto, ze znajdującego się w aktach komunalizacyjnych wypisu z księgi wieczystej [...] sporządzonego na dzień [...] czerwca 1995 r. wynika ostrzeżenie o "wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego odnośnie cz. [...] o pow. [...] m2 na rzecz Skarbu Państwa Prez. Rady N. [...] na podst. zawiadomienia Prez. R. N. [...] nr [...] z [...] sierpnia 1972r. - wpisano [...] września 1972 r., wszczęcie postęp. wywłaszcz, odnośnie [...] o pow. [...] m2 na rzecz Skarbu Państwa - na podst. zawiadomienia Urz. Dz. [...] z [...] listopada 1975 r. [...] - wpisano [...] grudnia 1975 r.". Aktualne zaś zapisy księgi wieczystej nr [...], uwzględniające orzeczenie Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] września 1973 r., regulują stan prawny nieruchomości na rzecz Gminy [...] oraz M. K.
Uwzględniając powyższe organ nadzoru uznał, że orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] września 1973 r. nie wywłaszczono części nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], odpowiadającej udziałom przypadającym M. S., której następcą prawnym jest M. K. Organ podniósł, że podobnej oceny stanu prawnego dokonał Prezydent [...] w decyzji z [...] kwietnia 2014 r., znak: [...], umarzając postępowanie z wniosku M. K. o odszkodowanie za udział M.S. wynoszący [...] cz. w nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...],[...] i [...], objętej księga wieczystą nr [...], wywłaszczonej orzeczeniem z [...] września 1973 r.
Wobec powyższego organ nadzoru uznał, że w dniu komunalizacji, tj. [...] maja 1990 r., Skarb Państwa nie był właścicielem udziału przypadającego M. S. w działce nr [...], która weszła w skład skomunalizowanej działki nr [...]. W konsekwencji, decyzja Wojewody [...] z [...] lutego 1996 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., bowiem skomunalizowano mienie osoby fizycznej.
Końcowo Minister wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą negatywne przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej określone w art. 156 § 2 kpa.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wniosła Gmina [...] zarzucając tej decyzji naruszenie:
1) przepisów postępowania, a to:
- art. 77 § 1 w związku z art. 7 kpa poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej (art. 7 kpa) i art. 77 § 1 k.p.a. przez zaniechanie wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy prowadzące w konsekwencji do niewyczerpującego i niedostatecznego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, w szczególności zaś poprzez niepodjęcie wszelkich czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego;
- art. 80 kpa poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji brak oceny poszczególnych okoliczności na podstawie całego materiału dowodowego;
- art. 156 § 2 kpa poprzez jego niezastosowanie.
- art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez błędną wykładnię i zastosowanie;
2) naruszenie prawa materialnego, a to art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. nr 32, poz. 191, z późn. zm.) poprzez jego błędną wykładnię.
Wskazując na powyższe naruszenia skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W uzasadnieniu podniosła sprzeczność stanowiska Ministra z poczynionymi w postępowaniu ustaleniami faktycznymi. Zdaniem skarżącej, w przedmiotowym postępowaniu nieważnościowym (gdzie ocena kwestionowanej decyzji dokonywana jest w aspekcie zgodności z przepisami oraz stanem faktycznym i prawnym istniejącym w dacie orzekania) nie da się pominąć ustalenia, że w dacie wydawania decyzji komunalizacyjnej w obrocie prawnym funkcjonowało ostateczne orzeczenie Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] września 1973 r. o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonych w [...] oznaczonych jako m. in. działki [...],[...]i [...].
W ocenie Gminy, z punktu widzenia postępowania prowadzonego przez Wojewodę [...] nie ma znaczenia ewentualny błąd w decyzji wywłaszczeniowej, o którym Wojewoda [...] w chwili wydawania decyzji komunalizacyjnej nie wiedział, bowiem był on związany ostateczną decyzją wywłaszczeniową, co potwierdza wyrok NSA z 18 maja 2017 r., I OSK 14/17. Nie ma również znaczenia fakt, że Skarb Państwa nie był ujawniony w księdze wieczystej obejmującej tę nieruchomość. Na poparcie swoje stanowiska skarżąca przywołała wyrok Sądu Najwyższego z 4 marca 2011 r., ICSK 340/2010, dotyczący różnic pomiędzy wpisem deklaratywnym do księgi wieczystej a wpisem mającym charakter konstytutywny. Skarżąca przywołała również poglądy doktryny dotyczące skutków wpisu do księgi wieczystej oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 31 lipca 2017 r., sygn. akt I SA/GI 434/17, dotyczący kwestii wzruszalności domniemania wynikającego z art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece.
W ocenie skarżącej, wydając decyzję komunalizacyjną z [...] lutego 1996 r. Wojewoda [...] prawidłowo ocenił, że to Skarb Państwa był w dniu [...] maja 1990 r. właścicielem nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] obręb [...] jednostka ewidencyjna [...]. Podstawą jego prawa własności jest ostateczne orzeczenie z [...] września 1973 r. o wywłaszczeniu nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, którego treścią Wojewoda [...] był związany.
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 134 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), badając legalność zaskarżonego aktu sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów uznać trzeba, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję tego samego organu z [...] maja 2018 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z [...] lutego 1996 r.
Organ stwierdził nieważność decyzji komunalizacyjnej uznając, że przy jej wydaniu doszło do rażącego naruszenia prawa, tj. art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. Powołaną decyzją skomunalizowano bowiem mienie nie będące własnością Skarbu Państwa, lecz osoby fizycznej. Stanowisko to kwestionuje skarżąca podnosząc, że podstawą prawa własności Skarbu Państwa było ostateczne orzeczenie z [...] września 1973 r. o wywłaszczeniu nieruchomości, którego treścią organ wydający decyzję komunalizacyjną był związany.
W niniejszej sprawie istotne znaczenie ma okoliczność, że jest ona przedmiotem ponownego rozpoznania przez organy. Poprzednie rozstrzygnięcia organów odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej zostały bowiem uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 sierpnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 770/16, od którego skargę kasacyjną Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oddalił Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 18 maja 2017 r., I OSK 14/17. Zatem, ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organy były związane, na zasadzie art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oceną prawną wyrażoną w wyżej powołanych wyrokach.
W powołanym wyroku z 18 maja 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko sądu I instancji o konieczności jednoznacznego wyjaśnienia przez organ nadzoru, z jakich dokumentów wynikało, że na dzień 27 maja 1990 r. przedmiotowa nieruchomość stanowiła w całości własność Skarbu Państwa. NSA wskazał, że wyjaśnienie to jest o tyle istotne dla wyniku rozstrzygnięcia sprawy, że w niniejszej sprawie wnioskodawca powołuje się na wpisy prawa własności w księdze wieczystej w udziale [...], które w tej części wykluczałyby dopuszczalność objęcia ich decyzją komunalizacyjną. Niezbędne jest zatem jednoznaczne wyjaśnienie, ze wskazaniem konkretnie oznaczonych dokumentów, czy w dniu [...] maja 1990 r. wszystkie udziały w prawie własności przedmiotowej nieruchomości, ujętej w decyzji komunalizacyjnej z dnia [...] lutego 1996 r., przysługiwały Skarbowi Państwa, czy też jakakolwiek część tych udziałów w dniu [...] maja 1990 r., nie należała do jednostek organizacyjnych wymienionych w art. 5 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.
Z akt sprawy wynika, że kierując się wytycznymi zawartymi w powołanym wyroku organ wystąpił do Sądu Rejonowego dla [...] o stosowne wyjaśnienia. Z nadesłanego przez ten sąd pisma z [...] lutego 2018 r. wynika, że księga wieczysta nr [...] prowadzona jest obecnie dla nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. Zgodnie z treścią księgi papierowej na dzień [...] maja 1990 r. w ww. księdze ujawnione były działki o nr [...],[...] oraz [...], a w dziale [...] ujawnieni byli P. S., syn P. i M. w [...] części, M. S., córka P. i M. w [...] części, F. S., syn P. i M. w [...] części - wszyscy na podstawie umowy darowizny z dnia [...] sierpnia 1955 r., Rep. A [...].
Z powyższego wynika, na co trafnie zwrócił uwagę organ nadzoru, że w dacie istotnej dla komunalizacji, tj. [...] maja 1990 r., w księdze wieczystej nr [...] jako właściciel działek nr [...],[...] i [...] nie figurował Skarb Państwa, lecz osoby fizyczne. W księdze tej nie było ujawnione również orzeczenie Prezydium Rady Narodowej z [...] września 1973 r., którym wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położone w [...] w gm. [...], ozn. m. in. nr działek [...],[...] oraz [...], jako właściciela których wskazano: P. S. [...], F. S. [...] i P. S. [...]. Ponadto, ze znajdującego się w aktach komunalizacyjnych przekazanych przez [...] Urząd Wojewódzki wypisu z księgi wieczystej [...], sporządzonego na dzień [...] czerwca 1995 r., wynika ostrzeżenie o "wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego odnośnie cz. [...] o pow. [...] m2 na rzecz Skarbu Państwa Prez. Rady N. [...] na podst. zawiadomienia Prez. R. N. [...] nr [...] z [...].08.1972 r. - wpisano [...].09.1972r, wszczęcie postęp, wywłaszcz, odnośnie [...] o pow. [...] nr na rzecz Skarbu Państwa - na podst. zawiadomienia Urz. Dz. [...] z [...].11.1975r. [...] - wpisano [...].12.1975 r. Akta sprawy potwierdzają również, że aktualnie zapisy księgi wieczystej nr [...] uwzględniające orzeczenie wywłaszczeniowe z [...] września 1973 r. regulują stan prawny nieruchomości na rzecz Gminy [...] oraz M. K.
Biorąc powyższe pod uwagę, rację ma organ nadzoru, że w dacie komunalizacji, tj. [...] maja 1990 r., Skarb Państwa nie był właścicielem udziału przypadającego M. S. w działce nr [...], która weszła w skład skomunalizowanej działki nr [...]. Skoro tak, to przy wydaniu decyzji komunalizacyjnej doszło do rażącego naruszenia prawa, tj. art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r., bowiem skomunalizowano mienie nie będące własnością Skarbu Państwa, lecz osoby fizycznej. Nie można się przy tym zgodzić się ze skarżącą, że z punktu widzenia prowadzonego postępowania komunalizacyjnego nie ma znaczenia fakt, że Skarb Państwa nie był ujawniony w księdze wieczystej obejmującej skomunalizowaną nieruchomość, gdyż własność nieruchomości przysługiwała na wspomnianą datę Skarbowi Państwa na podstawie orzeczenia wywłaszczeniowego z 1973 r., którym organ był związany. Wbrew stanowisku skarżącej, nieujawnienie Skarbu Państwa jako właściciela spornej nieruchomości na datę komunalizacji w księdze wieczystej obejmującej tę nieruchomość ma znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, co jest związane z domniemaniami wynikającymi z art. 3 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2017 r., poz. 1007). Zgodnie z powołanym przepisem, domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym oraz że prawo z niej wykreślone nie istnieje. W doktrynie uważa się, że powyższy przepis wyraża zasadę jawności materialnej, która polega na tym, że księga wieczysta ujawnia stan prawny nieruchomości, dla której jest prowadzona. Natomiast konsekwencjami tej zasady są domniemanie wiarygodności ksiąg wieczystych, polegające na tym, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym i domniemanie nieistnienia praw wykreślonych z księgi wieczystej, co nie oznacza, ani że wygasły, ani że były wpisane bez podstawy prawnej, a więc że nie powstały. Przy tym, domniemania z art. 3 ustawy z 6 lipca 1982 r. obejmują tylko prawa i roszczenia wpisane w działach II-IV księgi wieczystej. Rację ma skarżąca, że powyższe domniemania mogą być obalone w procesie o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, albo w każdym innym postępowaniu cywilnym, w którym ocena prawidłowości wpisu ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Przy obalaniu tego domniemania można korzystać z wszelkich środków dowodowych (por. wyrok SN z dnia 5 kwietnia 2006 r., IV CSK 177/05, LEX nr 301835). Akta sprawy nie potwierdzają jednak aby stan wpisów w księdze wieczystej nr [...], w tym w dziale II tej księgi, na datę [...] maja 1990 r. był w jakimkolwiek postępowaniu podważany. W konsekwencji, trafnie uznał organ nadzoru, że w dacie komunalizacji, tj. [...] maja 1990 r., Skarb Państwa nie był właścicielem udziału przypadającego M. S. w działce nr [...], która weszła w skład skomunalizowanej nieruchomości.
Niezasadne okazały się zatem podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego. Sąd nie podzielił również podnoszonych w skardze zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Akta sprawy potwierdzają, że organ podjął wszelkie działania niezbędne do należytego wyjaśnienia sprawy, w sposób wyczerpujący zebrał cały materiał dowodowy, a dokonana przez niego ocena tego materiału nie nosi cech dowolności. Organ szczegółowo wyjaśnił również motywy zaskarżonego rozstrzygnięcia, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 kpa.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło