I SA/Wa 182/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2005 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji w W. z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia kwatery 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. z dnia [...] października 2003 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA/Wa 182/04 U z a s a d n i e n i e [...] Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia [...] października 2003 r., nr [...], nakazał J. P. wraz ze wszystkimi osobami zamieszkałymi w lokalu przy ul. [...] w O. – opróżnienie tego lokalu. Jako podstawa prawna decyzji wskazany został m.in. art. 90 ust. 1, art. 95 ust. 2 pkt 4, art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30, poz. 179 ze zm.) oraz § 7 ust. 1 pkt 7 i ust. 2 oraz § 14 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 131, poz. 1469). W uzasadnieniu decyzji organ podał, że J. P. pełnił służbę w od [...] lipca 1982 r. do [...] czerwca 1989 r. Ze służby został zwolniony bez prawa do emerytury. Lokal przydzielony J. P. decyzją z dnia [...] września 1986 r. pozostaje w trwałym zarządzie Komendy Wojewódzkiej Policji w O. Na dzień 7 października 2003 r. zadłużenie z tytułu czynszu za ten lokal wyniosło [...] zł, w tym [...] zł odsetki. Pomimo uprzedzeń na piśmie (27.03.2003, 5.05.2003, 11.06.2003) o zamiarze wydania decyzji o opróżnieniu lokalu i zawiadomienia o wszczęciu postępowania w tej sprawie, J. P. nie uregulował należności. Zgodnie z art. 95 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji w związku z § 7 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia w przypadku zwłoki z zapłatą czynszu przez okres co najmniej dwóch pełnych okresów płatności, pomimo uprzedzenia na piśmie o zamiarze wydania decyzji o opróżnieniu lokalu i wyznaczenia dodatkowego terminu zapłaty – wydaje się decyzję o opróżnieniu lokalu. Po rozpatrzeniu odwołania J. P. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...], orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. Organ odwoławczy podtrzymał w całości argumentację organu pierwszej instancji i dodatkowo wyjaśnił, że nie było uzasadnienia do wskazania jako podstawy prawnej art. 95 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, gdyż przepis ten dotyczy wyłącznie policjantów (emerytów, rencistów policyjnych). Z uwagi na to, że J. P. nie nabył prawa do emerytury policyjnej lub renty, przepis art. 95 ust. 2 pkt 4 ustawy nie miał w sprawie zastosowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. P. podniósł m.in., że nie jest policjantem i wobec tego zastosowanie w decyzjach ustaw dotyczących Policji jest bezpodstawne. Skarżący podał, że ze służby w Milicji Obywatelskiej odszedł na własną prośbę w 1989 r. Ustawa powołana w decyzjach nie wspomina o byłych funkcjonariuszach MO. Podał także, że z przyczyn rodzinnych i finansowych zalegał z zapłatą za czynsz, jednak na dzień 1 stycznia 2004 r. nie ma zadłużenia. Istnieje natomiast zobowiązanie do zapłaty za centralne ogrzewanie, co do którego ma zastrzeżenia, gdyż mieszkanie jest chłodne i wymaga dodatkowego ogrzewania. Łamane są postanowienia umowy o wynajmie. Odpowiadając na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie i podał, że na dzień 11 lutego 2004 r. zadłużenie skarżącego z tytułu czynszu i opłat związanych z eksploatacją lokalu wynosiło [...] zł (czynsz) i [...] zł (odsetki). Z uwagi na to, że miesięczny czynsz za lokal wynosi [...] zł, zadłużenie nadal przekracza dwa pełne okresy płatności. Powołana w skardze okoliczność, że nie ma zadłużenia w opłatach czynszowych, tylko za centralne ogrzewanie, nie przesądza o braku podstaw do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu. Paragraf 7 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia z 17 października 2001 r. zobowiązuje do wydania o opróżnieniu lokalu nie tylko w razie zwłoki w opłatach za czynsz, ale także za inne świadczenia związane z eksploatacją mieszkania, do których zalicza się opłata za ogrzewanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] września 1986 r. J. P. przydzielone zostało mieszkanie nr [...] przy ul. [...] w O. Następnie pomiędzy Miejskim Przedsiębiorstwem [...] w O. i J. P. zawarta została w dniu 2 września 1986 r. umowa najmu tego lokalu. W § 14 tej umowy postanowiono, że wynajmującemu przysługuje prawo dochodzenia należności z tytułu najmu w trybie egzekucji administracyjnej, zaś § 17 umowy stanowił, że została sporządzona na czas oznaczony w przydziale lokalu i traci moc z upływem tego okresu lub na wypadek prawomocnego cofnięcia przydziału albo rozwiązania stosunku najmu. Wynika z powyższego, że J. P. otrzymał przydział lokalu pozostającego w dyspozycji ówczesnych organów MO, ale warunki najmu tego lokalu określała umowa z 2 września 1986 r. W aktach sprawy znajduje się również umowa najmu zawarta pomiędzy skarżącym i Komendą Wojewódzką Policji w O. z dnia 15 kwietnia 2002 r., w której określono warunki najmu lokalu przydzielonego powyższą decyzją. Umowa ta w § 12 pkt 7 stanowi, że wynajmujący może nakazać opróżnienie lokalu w przypadku zwłoki w opłatach za czynsz lub za świadczenia związane z eksploatacją mieszkania przez co najmniej 2 pełne okresy płatności, pomimo uprzedzenia na piśmie o zamiarze wydania decyzji o opróżnieniu lokalu i wyznaczeniu dodatkowego terminu zapłaty zaległych i bieżących należności. Z § 14 umowy wynika, że została zawarta na czas nieokreślony. W § 16 postanowiono natomiast, że w sprawach w niej nieuregulowanych mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. Powyższe pozwala na stwierdzenie, że mimo decyzji o przydziale skarżący zajmuje lokal na warunkach określonych najpierw w umowie z dnia 2 września 1986 r., a następnie z 15 kwietnia 2002 r. Skoro tak, to orzekające organy pominęły, że łączy je z J. P. stosunek cywilnoprawny na podstawie zawartej umowy najmu i mimo, iż § 12 pkt 7 umowy z 15 kwietnia 2002 r. stanowi o możliwości nakazania opróżnienia lokalu w określonych warunkach. Natomiast same postanowienia umowy (12 pkt 7) nie mogą przesądzać o formie, w jakiej następuje nakazanie opróżnienia lokalu zajmowanego przez byłego funkcjonariusza, który nie nabył prawa do emerytury lub renty policyjnej. Decydują o tym przepisy ustawy o Policji i wydanego na jej podstawie rozporządzenia z 17 października 2001 r. Ustawa o Policji w art. 95 ust. 2 pkt 4, powołanym przez organ pierwszej instancji jako podstawa prawna decyzji, stanowi, że decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się, jeżeli policjant jest w zwłoce z zapłatą czynszu lub opłat za świadczenia związane z eksploatacją lokalu przez okres co najmniej dwóch pełnych okresów płatności, pomimo uprzedzenia na piśmie o zamiarze wydania decyzji o opróżnieniu lokalu i wyznaczeniu dodatkowego, miesięcznego terminu zapłaty zaległych i bieżących należności. Słusznie Komendant Główny Policji w decyzji z dnia [...] grudnia 2003 r. zauważył, że przepis ten nie może stanowić podstawy prawnej do wydania decyzji w stosunku do osoby, która nie jest funkcjonariuszem Policji, ani emerytem lub rencistą policyjnym. Jednak z tego prawidłowego ustalenia organ ten nie wyprowadził żadnych innych wniosków poza stwierdzeniem, że w przedmiotowej sprawie przepis ten nie miał zastosowania. Nieprawidłowe było też oparcie decyzji na przepisie art. 97 ust. 5 ustawy. Według tego przepisu przydział i opróżnienie mieszkań oraz załatwianie spraw, o których mowa w art. 91, 92, 94 i 95 ust. 2-4, następuje w formie decyzji administracyjnej. Skoro, jak stwierdzono wyżej przepis art. 95 ust. 2 pkt 4 nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, to również określający formę załatwienia sprawy przepis art. 97 ust. 5 nie miał zastosowania. Powołane w decyzjach przepisy rozporządzenia również dotyczą policjantów oraz emerytów lub rencistów policyjnych. W sprawie niniejszej ma zastosowanie – pominięty przez organy – przepis § 7 ust. 1 pkt 11 stanowiący, że opróżnienie lokalu następuje w przypadkach zajmowania lokalu mieszkalnego przez policjantów zwolnionych ze służby, którzy nie nabyli prawa do lokalu mieszkalnego na warunkach określonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym. Dalsze przepisy tego rozporządzenia, określające organy właściwe w sprawach przydziału i opróżniania lokali mieszkalnych (§ 14), nie określają jednak organu właściwego do wydania decyzji w sprawie opróżnienia lokalu zajmowanego przez policjanta zwolnionego ze służby, który nie nabył prawa do lokalu. Powołany zaś w decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji § 14 ust. 3 odnosi się do emerytów i rencistów policyjnych i nie określa organu właściwego do wydania decyzji w stosunku do osoby, która takich uprawnień nie nabyła. Wobec powyższego Sąd uznał, że organy nie wykazały dostatecznie swojej właściwości do orzekania w formie decyzji w sprawie opróżnienia lokalu przez skarżącego i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.