I SA/Wa 1820/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie WSA Dariusz Chaciński WSA Agnieszka Miernik Protokolant specjalista Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2011r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego A. S., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy B. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] odmawiającą przyznania W. K. świadczenia w formie zasiłku celowego i specjalnego bezzwrotnego zasiłku celowego na oddłużenie mieszkania. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że wnioskodawca nie spełnia jednej z przesłanek przyznania świadczenia z pomocy społecznej, tj. wynikającego z art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 175, poz. 1362 ze zm., powoływana dalej jako "u.p.s."), kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, które wynosi w tym przypadku 477 zł. W. K. uzyskuje natomiast dochód w wysokości [...] zł. Organ stwierdził ponadto, przytaczając treść art. 39 u.p.s., że decyzja o przyznaniu pomocy społecznej w formie zasiłku celowego mieści się w sferze uznania administracyjnego, a więc nawet w sytuacji, gdyby skarżący spełniał kryteria ustawowe, nie oznaczałoby to, iż świadczenie takie automatycznie zostałoby przyznane. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zgodziło się z twierdzeniem organu I instancji, iż skarżący nie wykorzystuje w pełni swoich możliwości w celu poprawy sytuacji życiowo-bytowej, oczekując, że koszt oddłużenia mieszkania, tj. kwotę [...] zł wyłoży Ośrodek Pomocy Społecznej w B., z którego pomocy skarżący korzysta na bieżąco. Organ podał, że nie zachodzą również przesłanki do przyznania specjalnego zasiłku celowego, bowiem może być on przyznany jedynie w uzasadnionych przypadkach. W niniejszej sprawie sama dysproporcja między kwotą takiego zasiłku, a wysokość zadłużenia mieszkania uzasadnia odmowę przyznania tego świadczenia. Kwota zadłużenia mieszkania nie mieści się bowiem w możliwościach finansowych organu, a ponadto pomoc udzielana w ramach pomocy społecznej, nie powinna być przyznawana w celu spłaty oddłużenia (zapłaty zaległego czynszu) mieszkania zajmowanego przez ubiegającego się o taką pomoc. Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł W. K. wnosząc o jej uchylenie i oddłużenie mieszkania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Dokonując tej kontroli, w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącego zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji i decyzji utrzymanej nią w mocy, bowiem oba rozstrzygnięcia nie naruszają prawa. Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, na podstawie której wydano zaskarżone decyzje - w art. 2 stanowi, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Osoby ubiegające się o przyznanie im świadczenia z pomocy społecznej muszą liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie automatycznie uwzględniony, bowiem rodzaj, forma i rozmiar świadczenia muszą być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Zgodnie z art. 39 u.p.s. zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby życiowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Z treści tego przepisu wynika, że organ wydaje decyzję w ramach tzw. "uznania administracyjnego", swobodnie decydując o tym, czy w sprawie indywidualnej wystąpił przypadek, uzasadniający przyznanie tej formy świadczenia z pomocy społecznej. Zasadnie zatem wskazały organy, że przyznanie zasiłku celowego z pomocy społecznej nie jest prawnym obowiązkiem organów administracji i nie rodzi dla strony roszczenia o przyznanie świadczenia, a dla ośrodka pomocy społecznej obowiązku jego przyznania. Nie każdy potrzebujący może w każdym czasie uzyskać spełnienie pełnych oczekiwań, ze względu na ograniczone środki, jakimi dysponuje ośrodek pomocy społecznej. Organy pomocy społecznej muszą mieć bowiem na uwadze również potrzeby innych osób korzystających z pomocy ośrodka. Ponadto wskazać należy, że zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł. W szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej kryterium dochodowego, który nie podlega zwrotowi oraz zasiłek okresowy lub celowy, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku (art. 41 u.p.s.). Jak wskazano wyżej wysokość przyznanego świadczenia zależy m. in. od uznania organu administracyjnego rozstrzygającego sprawę. W przypadku decyzji uznaniowych kontrola sądowa ograniczona jest do zbadania, czy w toku podejmowania decyzji organ nie przekroczył granic swobodnego uznania, a więc czy zgodnie z art. 7, 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm., powoływany dalej jako k.p.a.) dokonano ustalenia stanu faktycznego, a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym i uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 107 k.p.a., a więc w sposób przekonywujący. W. K. odmówiono przyznania pomocy w formie zasiłku celowego i specjalnego bezzwrotnego zasiłku celowego na oddłużenie mieszkania uznając, że skarżący nie spełnia kryterium dochodowego do przyznania zasiłku celowego, bowiem jego dochód przekracza kwotę 477 zł, a permanentne zadłużanie mieszkania nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, o którym mowa w art. 41 u.p.s. Organ podkreślił również, że odmówił W. K. przyznania pomocy na oddłużenie mieszkania, bowiem nie podejmuje on żadnych działań w ramach własnych możliwości zmierzających do spłacenia powstałego zadłużenia, np. poprzez zamianę mieszkania na mniejsze ze spłatą zadłużenia. Sąd rozpatrujący przedmiotową sprawę w pełni stanowisko organu w tej kwestii podziela, albowiem pomoc społeczna jest instytucją stosowaną subsydiarnie, w sytuacji niemożności samodzielnego przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych (art. 1 ust. 1 u.p.s.), tym bardziej, że skarżący jest objęty stałą pomocą opieki społecznej. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 oraz art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.