I SA/Wa 1823/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędzia WSA Monika Nowicka (spr.) Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi Polskiego Związku [...] - Okręgowego Zarządu [...] w K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz Polskiego Związku [...]- Okręgowego Zarządu [...] w K. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...] Minister Infrastruktury umorzył postępowanie w sprawie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, złożonego od decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji administracyjnej. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i oceny prawne: Decyzją z dnia [...] grudnia 1970 r. nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w K. orzekło o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w D., oznaczonej jako parcela gruntowa [...], o powierzchni [...] m2, stanowiącej własność T.D., J.R. i M.R., dla której Państwowe Biuro Notarialne w S. założyło zbiory dokumentów ZD nr [...] i ZD nr [...] - oraz o przyznaniu z tego tytułu odszkodowania. Komisja Odwoławcza działająca przy Ministrze Spraw Wewnętrznych decyzją zaś z dnia [...] września 1971 r. nr [...] utrzymała w mocy w/w decyzję organu I instancji. Pismem z dnia 10 października 2005 r. J.R., D.S., A.R., B.S., W.R., Z.R. i T.D. (następcy prawni byłych właścicieli) wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie nieważności obu w/w decyzji. W uwzględnieniu powyższego wniosku Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] stwierdził nieważność zarówno decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w K. z dnia [...] grudnia 1970 r. jak i utrzymującej ją w mocy decyzji Komisji Odwoławczej ds. Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] września 1971r. Pismem z dnia 26 czerwca 2007 r. (data otrzymania 29 czerwca 2007r.) Polski Związek [...] - Okręgowy Zarząd [...] w K. wstąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej w/w decyzją Ministra Budownictwa z dnia [...] maja 2007r. i wnosił jednocześnie o przywrócenie terminu do złożenia tegoż wniosku, wobec uchybienia terminowi bez winy strony. W uzasadnieniu wniosku skarżący podnosił, iż w przedmiotowej sprawie zaistniały nieodwracalne skutki prawne. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2007r. Nr [...] Minister Budownictwa stwierdził niedopuszczalność wniosku Polskiego Związku [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uwzględnieniu skargi Polskiego Związku [...] - Okręgowy Zarząd [...] w K. na powyższe postanowienie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 grudnia 2007 r. sygn. akt l SA/Wa 1652/07 uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Budownictwa podnosząc m. in. w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia, że jeżeli subiektywne twierdzenie wnoszącego odwołanie, iż decyzja organu pierwszej instancji dotyczy jego praw i obowiązków, nie zostanie w sposób przewidziany dla postępowania odwoławczego pozytywnie zweryfikowane, należy wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Mając zatem powyższe wytyczne na uwadze Minister Infrastruktury umorzył postępowanie odwoławcze. Organ podkreślił, że zgodnie z treścią art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy Minister podniósł, że ponieważ ze znajdującego się w aktach wypisu z rejestru gruntów oraz odpisu z księgi wieczystej KW nr [...] wynikało, iż wywłaszczona nieruchomość stanowi aktualnie działkę nr [...], której właścicielem jest Gmina D., zaś Polski Związek [...] - Okręgowy Zarząd [...] w K. jest jedynie jej zarządcą - to nie posiadał on w tej sprawie interesu prawnego. Organ powołując się na przepis art. 28 k.p.a. stwierdził, że stroną postępowania jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym zaś, czy określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony, a więc czy ma on interes prawny w sprawie, w której żąda wszczęcia postępowania, przesądzają przepisy prawa materialnego, z których wynikają dla tego podmiotu określone prawa lub obowiązki. Interes prawny musi przy tym wynikać z konkretnego przepisu prawa materialnego, będącego źródłem praw lub obowiązków. Mając powyższe na uwadze Minister podniósł, że w przedmiotowej sprawie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został wniesiony przez osobę, która nie posiada legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia, a zatem postępowanie z wniosku Polskiego Związku [...] - Okręgowego Zarządu [...] w K. o ponowne rozpatrzenie sprawy nie mogło być prowadzone. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą wniósł Polski Związek [...] - Okręgowy Zarząd [...] w K.. Skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucił organowi centralnemu naruszenie przepisu art. 28 i 105 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż skarżący nie jest stroną postępowania, mimo, że zaskarżona decyzja dotyczy gruntu do którego przysługuje mu tytuł prawny oraz poprzez umorzenie postępowania, choć postępowanie to nie było bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu skargi twierdzono, iż na przedmiotowej nieruchomości znajduje się użytkowany przez Polski Związek [...] - Okręgowy Zarząd [...] w K. [...], w stosunku do którego Związek ten legitymuje się co najmniej prawem użytkowania, nabytym w trybie art. 32 ustawy z dnia 6 maja 1981r. o pracowniczych ogrodach działkowych. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury podtrzymał twierdzenia i argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. O oddalenie skargi wnosili również uczestnicy postępowania w osobach: J.R., D.S., A.R., Z.R., B.S., W.R. i T.D., kwestionując prawa skarżącego do przedmiotowej nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonując kontroli legalności zaskarżonego aktu nie jest związany – po myśli art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zarzutami i wnioskami skargi a także powołaną podstawą prawną. W związku z powyższym, dokonując w tym kontekście, oceny legalności decyzji Ministra Infrastruktury z dnia 1 października 2008 r. Sąd uznał, że skarga była zasadna, choć - na tym etapie sprawy – nie było możliwe dokonanie oceny zasadności podniesionych w niej zarzutów. Zwrócić należy przede wszystkim uwagę, że rzeczą bezsporną było, iż wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został wniesiony po terminie i z tego powodu Polski Związek [...] - Okręgowy Zarząd [...] w K. wniósł również wniosek o przywrócenie terminu. Wniosek ten do tej pory nie został rozpoznany a zatem przedwczesne było wydawanie w tej sprawie jakiejkolwiek decyzji. Organ stojąc na stanowisku, że wnoszący wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie jest stroną w tym postępowaniu, początkowo wydał postanowienie o niedopuszczalności odwołania, które to orzeczenie zostało uchylone przez Sąd. W uzasadnieniu wyroku z dnia 11 grudnia 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 1652/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oceniał jednak jedynie legalność powyższego postanowienia, wyrażając przy tym pogląd, przytoczony na wstępie, że stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Warto przypomnieć, iż Sąd zwrócił wówczas także uwagę na okoliczność, że pod treścią uzasadnienia decyzji organu I instancji istnieje adnotacja, że decyzje tę otrzymał również Polski Związek [...] - Okręgowy Zarząd [...] – w K.. Wprawdzie decyzja ta została skarżącemu doręczona jako "do wiadomości", ale procedura administracyjna nie przewiduje takiej formy doręczenia decyzji. Konkludując należy podkreślić, że w/w wyrok Sądu nie zwierał żadnej oceny, co do wniesionego przez skarżącego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia a zatem organ – w zakresie obowiązku rozpoznania wniosku o przywrócenie uchybionego terminu – nie był związany stanowiskiem Sądu. Zgodnie z przepisem art. 129 § 2 kpa odwołanie od decyzji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia. Po myśli zaś art. 127 § 3 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez naczelny organ administracji państwowej nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. W sytuacji zatem, jeśli upłynął termin do wniesienie odwołania, decyzja organu I instancji staje się ostateczna i z tego powodu nie jest dopuszczalne wydanie decyzji w trybie odwoławczym. Natomiast, jeśli uchybiając terminowi do wniesienia odwołania strona jednocześnie wnosi wniosek o przywrócenie terminu, obowiązkiem organu jest rozpatrzenie w pierwszej kolejności tego wniosku i - dopiero w przypadku jego uwzględnienia – rozpoznanie odwołania. W przedmiotowej natomiast sprawie Minister wydał decyzję przed orzeczeniem o przywróceniu terminu Polskiemu Związkowi [...] - Okręgowy Zarząd [...] w K., co stanowiło rażące naruszenie przepisów procedury administracyjnej w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a. Biorąc powyższe pod uwagę - Sąd z mocy przepisu art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr153, poz. 1270 ze zm.) – orzekł jak w sentencji.