I SA/Wa 1824/15

WyrokWSA w Warszawie2016-01-26

Skład orzekający: Marta Kołtun-Kulik, Dariusz Chaciński, Tomasz Szmydt

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać decyzję ustalającą sposób spłaty nienależnie pobranego świadczenia, jeśli kwestia nienależnego pobrania świadczenia została już prawomocnie rozstrzygnięta inną decyzją?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej może wydać decyzję ustalającą sposób spłaty nienależnie pobranego świadczenia, nawet jeśli kwestia nienależnego pobrania świadczenia została już prawomocnie rozstrzygnięta inną decyzją. Decyzja dotycząca sposobu spłaty ma odrębny charakter od decyzji ustalającej nienależne świadczenie i nie może być przedmiotem ponownej oceny, jeśli pierwotna decyzja jest ostateczna i prawomocna. Sąd oddalił skargę jako bezzasadną, wskazując, że zarzuty skarżącej dotyczyły ponownej kontroli zasady powstania nienależnie pobranego świadczenia, co było już rozstrzygnięte.
Stan faktyczny
Skarżąca M.N. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. ustalającą sposób spłaty nienależnie pobranego dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego oraz odsetki ustawowe. Skarżąca zarzucała organom naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym brak ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego i nieprzeprowadzenie dowodu z jej zeznań, co miało uniemożliwić ustalenie, czy świadczenie pobrała świadomie i nieuprawnienie. Kwestionowała również podstawę prawną decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Sędziowie WSA Dariusz Chaciński WSA Tomasz Szmydt (spr.) Protokolant referent Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi M.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia oddala skargę. . UZASADNIENIE M.N. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] sierpnia 2015r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] lipca 2015r. nr [...]. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...]po rozpoznaniu odwołania M.N. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] ustalającą: I. sposób spłaty nienależnie pobranego dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na rzecz W.N. ur. 2013-02-22 za okres od 214-07-[...] do 2014-08-[...] w wysokości [...] zł miesięcznie - łączna wysokość [...] zł II. kwotę odsetek ustawowych od nienależnie pobranego dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego wymienionego w pkt. I, która na dzień [...] lipca 2015 r. wynosi [...] zł i będzie naliczana w wysokości ustawowo określonej do dnia ostatecznej spłaty oraz stwierdzającą, że kwota nienależnie pobranego dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego za okres od [...] lipca 2014r. do [...] sierpnia 2014r. łącznie z odsetkami ustawowymi wynosi [...] zł ([...] zł - kwota główna i [...] zł - odsetki ustawowe na dzień [...] lipca 2015 r.) podlega zwrotowi na rzecz Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. W uzasadnieniu SKO w C. wskazało, że Prezydent Miasta C. decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. przyznał M.N. prawo do świadczeń rodzinnych - zasiłku rodzinnego na dziecko- N.J., dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2014/2014; zasiłek rodzinny na dziecko N.W. oraz dodatek do zasiłku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego - opieka nad jednym dzieckiem. W dniu 9 września 2014 r. M.N. złożyła oświadczenie o podjęciu pracy od dnia 7 lipca 2014 r. i prośbę o wstrzymanie przyznanego dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego wraz z zaświadczeniem o uzyskanych dochodach za miesiąc lipiec i sierpień 2014 r. W związku z powyższym organ wszczął w dniu 9 września 2014 r. postępowanie w sprawie utraty prawa do pobierania świadczeń rodzinnych w okresie zasiłkowym 2013/2014 w związku z przekroczeniem kryterium dochodowego. W wyniku prowadzonego postępowania organ wydał w dniu [...] września 2014 r. decyzję nr [...] zmieniającą decyzję z dnia [...] czerwca 2014 r., która w wyniku braku jej zaskarżenia stała się ostateczną. Następnie decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] organ ustalił za nienależne świadczenie pobrany dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na rzecz W.N. ur. 2013-02-22 za okres od 2014-07-[...] do 2014-08-[...] i określił jego wysokość na łączną kwotę [...] zł plus kwota odsetek ustawowych w wysokości na dzień [...] listopada 2014 r. wynoszącej [...] złotych. Powyższą decyzję M.N. zaskarżyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C., które decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarga M.N. na powyższą decyzję została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 238/15. Prezydent Miasta C. decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] ustalił M.N. sposób spłaty nienależnie pobranego świadczenia w formie pobranego dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego oraz ustalił kwotę ustawowych odsetek wskazując konto do wpłaty nienależnie pobranego świadczenia w okresie 14 dni od kiedy decyzja stanie się ostateczną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] marca 2015r., nr [...] uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu SKO przywołując orzeczenia sądów administracyjnych wskazało, że ustalenie wysokości nienależnie pobranych świadczeń nie musi skutkować żądaniem ich zwrotu, albowiem obowiązek zwroty świadczenia obciąża tego i tylko tego kto przyjął świadczenie w złej wierze, wiedząc że mu się nie należy. Organ zdaniem Kolegium nie wykazał w swoim postępowaniu, że zainteresowana pobrała świadczenie w okresie od [...] lipca 2014 r. do [...] sierpnia 2014 r. w złej wierze. Zła wiara musi być bezspornie udowodniona. Decyzja z dnia [...] lipca 2015 r. ustalająca sposób spłaty nienależnie pobranego dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w kwocie ogółem [...] zł oraz ustalająca kwotę odsetek ustawowych na dzień [...] lipca 2015 r. w wysokości [...] zł została zaskarżona do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C.. W odwołaniu skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, art 6, 7 oraz 8 kpa w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób, który nie pozwalał na ustalenie, czy wskazany zasiłek pobrała z naruszeniem wskazanych w treści decyzji przepisów w sposób świadomy, zarzuca nie przeprowadzenie dowodu z zeznań strony, na okoliczność świadomości nieprawidłowego pobierania zasiłku. Zarzuciła również naruszenie przepisów art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez wydanie decyzji ex tunc w przypadku, gdy możliwe jest wydanie jedynie ze skutkiem na przyszłość. W uzasadnieniu wskazała na fakt nieprawidłowego poinformowania przez pracownika MOPS, co do okoliczności, kiedy może wrócić do pracy, bez konieczności zwrotu pobranego zasiłku, a organ nie przeprowadził na tą okoliczność żadnych dowodów. Stwierdziła, że świadczenie pobrała w sposób nieświadomy i wniosła o uchylenie decyzji w całości i rozstrzygnięcie co do istoty, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia prze organ pierwszej instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wskazało, że materialnoprawną podstawę wydanej w sprawie zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2015r., poz.114). Przedmiotem postępowania było ustalenie, sposobu spłaty nienależnie pobranego dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego oraz odsetek ustawowych od nienależnie pobranego wyżej określonego dodatku. Nienależne świadczenie ustalone zostało ostateczną decyzją Prezydenta Miasta C. z dnia [...] listopada 2014 r., które zostały pobrane przez skarżącą na mocy zmienionej decyzji z dnia [...] czerwca 2014 r. Zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych uważa się: 1) świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania; 2) świadczenia rodzinne przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia; 3) świadczenia rodzinne wypłacone w przypadku, o którym mowa w art. 23a ust. 5, za okres od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, do dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenia rodzinne; 4) świadczenia rodzinne przyznane na podstawie decyzji, której następnie stwierdzono nieważność z powodu jej wydania bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa albo świadczenie rodzinne przyznane na podstawie decyzji, która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do świadczenia rodzinnego. Dodatkowo stosownie do treści art. 30 ust. 1 omawianej ustawy osoba, która nienależnie pobrała świadczenie rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu. Organ wskazał, że biorąc pod uwagę zapisy art. 30 ust. 2 pkt. 1 okolicznością w przedmiotowej sprawie powodującą wszczęcie postępowania i wydanie ostatecznej decyzji o uznaniu pobranych świadczeń za nienależne była rezygnacja z przebywania na urlopie wychowawczym przez skarżącą i podjęcie ponowne zatrudnienia. Odnosząc się do treści odwołania organ podniósł, że w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] czerwca 2014r., przyznającej zasiłek rodzinny i dodatki do tego zasiłku wyraźnie zostały wskazane przepisy i ich treść. Zawarta była m.in. informacja o treści: "dodatek nie przysługuje osobie m.in. gdy podjęła lub kontynuuje zatrudnienie lub inną pracą zarobkową w okresie korzystania z urlopu wychowawczego". Dodatkowo w pouczeniu zawarta była informacja wytłuszczoną czcionką "w przypadku wystąpienia zmian w liczbie członków rodziny, uzyskania dochodu, zmiany miejsca zamieszkania lub innych zmian mających wpływ do świadczeń rodzinnych, osoba uprawniona do świadczeń rodzinnych jest obowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego świadczenie rodzinne (art.25 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych)". Organ wskazał, że M.N. o fakcie podjęcia zatrudnienia poinformowała urząd po dwóch miesiącach od podjęcia pracy. Odnosząc się zaś do zarzutu, że brak jest podstaw, by w trybie art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych do zmiany lub uchylenia decyzji pierwotnej, organ wskazał, że decyzje zmieniono na podstawie art 163 k.p.a. w związku z art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1, art. 10 ust. 1 pkt 1, art. 25 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Kierując się treścią art. 9 k.p.a. (zasada informowania stron) Kolegium wyjaśniło, w nawiązaniu do odwołania skarżącej, że ustawodawca w art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych stworzył taką możliwość prawną, że "organ właściwy, który wydał decyzją w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, może umorzyć kwotą nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny". Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] sierpnia 2015r., nr [...] wniosła M.N. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieustalenie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy i oparcie rozstrzygnięcia na podstawie hipotez i przypuszczeń organu, które nie mają uzasadnienia w stanie faktycznym, - art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych poprzez nie wskazanie konkretnej podstawy prawnej potwierdzającej niezasadne pobranie świadczenia pieniężnego przez skarżącą, - art. 86 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań strony na okoliczność braku podstaw do uznania by świadomie w sposób nieuprawniony pobierała przedmiotowe świadczenie. W związku z powyższymi zarzutami wnosiła uchylenie decyzji w całości i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca wskazała, że w uzasadnieniu decyzji SKO stwierdziło, iż materialnoprawną przesłankę w sprawie zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Wskazując na art. 30 ust. 2 ustawy SKO wskazało, że skarżąca została prawidłowo pouczona, że w przypadku podjęcia zatrudnienia, uzyskania dochodu ma niezwłocznie powiadomić organ o tym fakcie. Skarżąca przytoczyła zasady określone w art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. i podkreśliła, że w jej ocenie uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia warunków określonych w powołanym przepisie. Nie można uznać, za prawidłowe oparcie swojego rozstrzygnięcia, na pewnych hipotezach czy przypuszczeniach organu, które nie znajdują jakiegokolwiek uzasadnienia w stanie faktycznym. Niedopuszczalnym jest by organ w swoich rozważaniach wskazywał na sprzeczne ze sobą stanowisko i formułował w sposób wewnętrznie sprzeczny wniosku dotyczące zgromadzonych w aktach pism. Organy wydają bowiem decyzję na podstawie okoliczności niebudzących wątpliwości. Ponadto organ administracji publicznej jest obowiązany kierować się zasadą prawdy obiektywnej także wówczas, gdy decyzja wydana w sprawie indywidualnej ma charakter uznaniowy. Korzystanie z uznania administracyjnego oznacza, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia. Wybór taki nie może być jednak dowolny, a więc musi on wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy Skarżąca wskazywała, że zarzuty dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonywującej treści. Mając na uwadze stanowisko przedstawione przez SKO w zaskarżonej decyzji skarżąca wskazała, że art. 30 ust. 1 ustawy statuuje obowiązek zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, natomiast art. 30 ust. 2 pkt 1 - 4a zawiera definicję ustawową świadczenia nienależnie pobranego. W treści przepisu art. 30 ust. 1 i ust. 2 ustawy, ustawodawca posłużył się pojęciem: "świadczenia nienależnie pobranego". Sformułowania tego nie można utożsamiać z pojęciem "świadczenie nienależne", którego zakres jest szerszy, bowiem "nienależne świadczenie" ma charakter obiektywny i występuje między innymi wówczas, gdy zostaje wypłacone bez podstawy prawnej lub gdy po jego przyznaniu podstawa taka przestała istnieć. Z kolei "świadczenie nienależnie pobrane" to świadczenie pobrane przez osobę, której można przypisać określone cechy dotyczące stanu świadomości (woli) lub określone działania (zaniechania). Skarżąca podniosła, że w orzecznictwie sądowym przyjęte zostało stanowisko, iż nie można uznać pobranych świadczeń za nienależne, jeżeli strona przyjmowała je bez wiadomości, że jej się nie należały. Zwrot obciąża tylko tego, kto przyjął świadczenie w złej wierze, wiedząc, że mu się ono nie należy, co dotyczy zarówno osoby, która została pouczona o okolicznościach, w jakich nie powinna pobierać świadczeń, jak też tej osoby, która uzyskała świadczenie na podstawie nieprawdziwych zeznań, dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd instytucji zobowiązanej do wypłaty świadczenia (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2010 r., sygn. akt I OSK 981/10). Dla prawidłowego ustalenia istnienia obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia decydujące znaczenie ma zatem świadomość osoby pobierającej świadczenie. Skarżąca podkreśliła, że w toku prowadzonego postępowania konsekwentnie wskazywała, że nie miała świadomości o tym, iż pobiera świadczenie nienależnie. Skarżąca wskazała bowiem, że była nieprawidłowo pouczona przez pracownika MOPS na okoliczność kiedy może wrócić do pracy. W tym też zakresie w odwołaniu składała wniosek o przeprowadzenie dowodu z jej zeznań. Kwestię tą jednak SKO w zaskarżonej decyzji przemilczało i w żaden sposób nie odniosło się do podniesionego wniosku dowodowego. Tym samym SKO naruszyło art. 86 k.p.a. w zakresie przeprowadzenia dowodu w zakresie faktor istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji nie odniósł się ani do informacji zawartych w odwołaniu, ani też do pozostałych kwestii. Organy obu instancji nie podjęły żadnych czynności w celu wyjaśnienia podnoszonych przez skarżącą okoliczności - w tym błędnym pouczeniu przez pracownika MOPS, a zatem okoliczności niewątpliwie istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Całokształt podniesionych wyżej zastrzeżeń i wątpliwości powoduje, że sprawa skarżącej nie została należycie wyjaśniona, a tym samym w toku postępowania doszło do naruszenia przepisów art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., które w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 30 ust. 1 ustawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wnosiło o oddalenie skargi w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Skarga w przedmiotowej sprawie była bezzasadna a organ nie naruszył prawa, chociaż, Sąd nie podzielił w znacznej części wykładni przepisów zawartych w decyzji obu organów. Organ wszczął w dniu 9 września 2014 r. postępowanie w sprawie utraty prawa do pobierania świadczeń rodzinnych w okresie zasiłkowym 2013/2014 w związku z przekroczeniem kryterium dochodowego przez skarżącą. Decyzją z dnia [...] września 2014r. nr [...] Prezydent Miasta C. zmienił decyzję z dnia [...] czerwca 2014r., w ten sposób, że przyznał zasiłek rodzinny na dziecko (J.N., ur.07.03.2006r.), w wysokości [...] zł miesięcznie od dnia [...] sierpnia 2014r. Kolejno, organ ww. decyzją uchylił dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w miesiącu wrześniu 2014r., w wysokości [...] jednorazowo. Przyznał zasiłek rodzinny na dziecko (W.N. ur. 22.02.2013r.) w wysokości [...] zł miesięcznie do dnia [...] sierpnia 2014r., oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego do dnia [...] lipca 2014r. Decyzja ta nie została zaskarżona i stała się ostateczna. Następnie decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] organ ustalił za nienależne świadczenie pobrany dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na rzecz W.N. (ur.22.02.2013r.) za okres od [...] lipca 2014r. do [...] sierpnia 2014r. określił jego wysokość na łączną kwotę [...] zł, plus kwota odsetek ustawowych w wysokości na dzień [...] listopada 2014 r. wynoszącej [...] złotych. Powyższą decyzję M.N. zaskarżyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C., które decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarga M.N. na powyższą decyzję została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 238/15. Decyzja organu ustalająca za nienależne świadczenie pobrany dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na rzecz W.N. (ur.22.02.2013r.) za okres od [...] lipca 2014r. do [...] sierpnia 2014r. w wysokość [...] zł plus kwota odsetek ustawowych w wysokości na dzień [...] listopada 2014 r. wynosząca [...] zł, stała się prawomocna i weszła do obrotu prawnego. Przedmiotem postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta C. z dnia [...] lipca 2015r. było zatem jedynie ustalenie, sposobu spłaty nienależnie pobranego dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem- W.N. w okresie korzystania z urlopu wychowawczego oraz odsetek ustawowych od nienależnie pobranego wyżej określonego dodatku. Istnienie nienależnego świadczenia, podobnie jak jego wysokość ustalone zostało wcześniej decyzją Prezydenta Miasta C. z dnia [...] listopada 2014 r. Nie mogła być zatem przedmiotem ponownej oceny w decyzji z dnia [...] lipca 2015r. kwestia tego czy wystąpiły przesłanki do ustalenia nienależnie pobranego świadczenia za okres objęty decyzją z dnia [...] listopada 2014r. Decyzja z [...] listopada 2014r. zyskała bowiem walor ostateczności, objęta była kontrolą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 10 kwietnia 2015r., I SA/Wa 238/15) i pozostaje w obrocie prawnym. Natomiast, każda decyzja administracyjna wydana przez uprawniony organ korzysta z domniemania prawidłowości, a decyzja ostateczna - z bardzo silnej ochrony mającej na celu stabilizację ukształtowanej nią sytuacji prawnej adresata. W rozumieniu art. 16 § 1 k.p.a. ostatecznymi są decyzje, od których nie służy odwołanie, a ich uchylenie lub zmiana, stwierdzenie nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Oznacza to, że organy administracji publicznej korzystając z możliwości weryfikacji ostatecznych decyzji obowiązane są przy wydawaniu stosownych orzeczeń przestrzegać obowiązujących rygorów prawnych. W przedmiotowej sprawie mamy natomiast do czynienia z decyzją ostateczną, która była już poddana kontroli przez Wojewódzki Sąd Administracyjny i zyskała walor decyzji prawomocnej (art. 269 k.p.a.) Argumentacja i zarzuty skargi były zatem całkowicie chybione, dotyczyły one bowiem poddaniu ponownej kontroli samej zasady powstania nienależnie pobranego świadczenia w stanie faktycznym objętym decyzją z dnia [...] listopada 2014r. Natomiast, decyzja z dnia [...] lipca 2015r. dotyczyła tylko i wyłącznie sposobu spłaty nienależnie pobranego dodatku do zasiłku rodzinnego, poza tym nie wprowadzała i nie mogła wprowadzić innego rozstrzygnięcia, niż te które zawarte było w decyzji z dnia [...] listopada 2014r. Decyzja z dnia [...] lipca 2015r. określała też nową wysokość odsetek, z uwagi na upływ czasu (na dzień [...] lipca 2015r. wynosiły [...] zł). Przy czym cała argumentacja organów obu instancji, sprowadzająca się do tego czy występuje w sprawie nienależnie pobrane świadczenie, z uwagi na występowanie w obrocie decyzji z dnia [...] listopada 2014r., nie miała dla sprawy żadnego znaczenia. Organ nie mógł bez wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji z dnia [...] listopada 2014r. skutecznie oceniać czy doszło do naruszenia art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2015r., poz.114). Zakres decyzji z dnia [...] listopada 2014r., zawierał bowiem już taką ocenę. Organ nie naruszył przy tym, art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., bowiem zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca dotyczyła jedynie sposobu spłaty nienależnie pobranego świadczenia, określonego w decyzji z dnia [...] listopada 2014r. Artykuł 104 § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Natomiast sama decyzja administracyjna to jednostronna czynność organu administracji publicznej posiadająca odpowiednią formę prawną i określająca konsekwencje stosowanej normy prawnej w odniesieniu do konkretnie oznaczonego adresata w sprawie indywidualnej. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie organ mógł wydać decyzję określającą sposób spłaty nienależnie pobranego świadczenia. Decyzja dotyczyła konkretnej kwestii ujawnionej poprzez jednostronną czynność organu. Uzasadnienie pisemne decyzji obu organów, chociaż po części błędnie nie skutkowało automatycznie wadliwością samej decyzji, która dotyczyła wyłącznie sposobu spłaty nienależnie pobranego świadczenia i wysokości odsetek ustawowych od ww. Na marginesie należy przypomnieć, że skarżąca ma prawo do złożenia wniosku o umorzenie części lub całości nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami, odroczenie terminu płatności albo rozłożenia na raty. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło