I SA/Wa 1827/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz Sędziowie NSA Anna Łukaszewska-Macioch asesor WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant Piotr Kabała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2006 r. sprawy ze skargi G. G., S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie pomocy pieniężnej dla rodziny zastępczej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w P. z dnia [...] lipca 2005r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r., po rozpatrzeniu odwołania G. i S. G. od decyzji Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w P. z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] zmieniającej decyzję z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] w części dotyczącej określenia wysokości miesięcznej pomocy przysługującej G. i S. G. na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka - A. J. na kwotę [...] zł - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w dniu 29 czerwca 2005 r. Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w P. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zmiany swojej decyzji z dnia [...] maja 2004 r. przyznającej G. i S. G., będącym rodziną zastępczą dla małoletniej A. J., miesięczną pomoc na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka - A. J. w wysokości [...] zł, a następnie decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. zmienił swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] maja 2004 r. w części w ten sposób, że przyznaną pierwotnie miesięczną pomoc pieniężną przysługującą rodzinie zastępczej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka z ustalonych [...] zł określił na kwotę [...] zł. Po rozpatrzeniu odwołania G. i S. G., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. stwierdziło, że art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.) stanowi, iż decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, 12 i 107 ust. 5 tej ustawy. Zdaniem organu, bezspornym jest fakt, że zmianie uległa sytuacja dochodowa małoletniej A. J. oraz sytuacja dochodowa G. i S. G., w porównaniu z dochodami tych osób osiąganymi w 2004 r. Jak wynika z aktu notarialnego z dnia 21 kwietnia 2005 r. G. i S. G. podarowali małoletniej A. J. nieruchomość rolną o pow. [...] ha, a kurator działający w imieniu małoletniej - darowiznę tę przyjął. W związku z powyższym sytuacja majątkowa małoletniej uległa zmianie, co ma bezpośredni wpływ na zmianę wysokości dochodów osiąganych przez małoletnią. Zaświadczenie Urzędu Gminy w Z. z dnia [...] maja 2005 r. określa wielkość gospodarstwa rolnego małoletniej na [...] ha przeliczeniowego. W art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny 194 zł, a zatem miesięczny dochód małoletniej z gospodarstwa rolnego wynosi [...] zł ([...]ha przeliczeniowego x 194 zł). Art. 109 ustawy o pomocy społecznej stanowi, że osoby i rodziny korzystające ze świadczeń pomocy społecznej są obowiązane niezwłocznie poinformować organ, który przyznał świadczenie, o każdej zmianie w ich sytuacji osobistej, dochodowej i majątkowej, która wiąże się z podstawą do przyznania świadczeń. Skoro zmianie uległa sytuacja majątkowa i dochodowa małoletniej w porównaniu z jej dochodami z 2004 r., zasadnym było wszczęcie z urzędu przez organ I instancji postępowania administracyjnego w sprawie zmiany decyzji tego organu z dnia [...]maja 2004 r. Stosownie do art. 78 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania rodziny zastępczej udziela tej rodzinie pomocy pieniężnej w wysokości 40% podstawy, pomniejszonej o kwotę odpowiadającą 50% dochodu tego dziecka, nie mniej jednak niż 10 % podstawy; ust. 2 tego artykułu stanowi, że podstawą ustalenia wysokości pomocy pieniężnej jest kwota [...] zł. Wobec tego miesięczna pomoc przyznana rodzinie zastępczej wynosi 123,63 [(40% x 1.621 zł) - ([...] zł: 50%) = [...] zł - 524,77 zł = [...]]. Ponieważ pomoc nie może być mniejsza niż 10 % podstawy, to wynosi [...] zł (10% x [...] zł), a zatem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Organ podkreślił, odnosząc się do zarzutu skarżących, zawartego w odwołaniu, że to nie organ I instancji lecz art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej określa wielkość miesięcznych dochodów z 1 ha przeliczeniowego gospodarstwa rolnego. Dochodu tego organy administracji nie mogą pomniejszyć nawet w sytuacji, gdyby faktyczny dochód był mniejszy od 194 zł z ha przeliczeniowego, ponieważ byłoby to naruszeniem prawa. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli G. i S. G., zarzucając naruszenie art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej, art. 55(4) Kodeksu cywilnego, art. 46(1) Kodeksu cywilnego w związku z art. 1 i art. 6 pkt 1, 3, 4 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz art. 1,2 pkt 1 i 2 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym. Skarżący zarzucili, że organ przyjął, że sytuacja dochodowa małoletniej A. J. uległa zmianie na skutek zawarcia w dniu 21 kwietnia 2005 r. aktu notarialnego, w wyniku którego doszło do przekazania umową darowizny na jej rzecz nieruchomości rolnej o pow. [...] ha, bez wnikliwego zbadania wymienionych wyżej przepisów. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże nie z przyczyn wskazanych w skardze. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest zmniejszenie wysokości miesięcznej pomocy pieniężnej, przysługującej rodzinie zastępczej G. i S. G., na częściowe pokrycie kosztów utrzymania małoletniej A. J., urodzonej dnia [...]. do kwoty [...] zł. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte przez organ z urzędu, wskutek informacji, że sytuacja majątkowa i dochodowa małoletniej A. J., w porównaniu z jej dochodami z 2004 r. uległa zmianie. Decyzją z dnia [...] maja 2004 r. Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w P. przyznał G. i S. G., będącym rodziną zastępczą dla małoletniej A. J., ur. [...], od dnia 1 maja 2004 r. miesięczną pomoc na częściowe pokrycie kosztów utrzymania małoletniej w wysokości [...] zł, a w dniu 29 czerwca 2005 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zmiany swojej decyzji z dnia [...] maja 2004 r., po przeprowadzeniu którego, decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. zmienił swoją decyzję z dnia [...]maja 2004 r. w części dotyczącej określenia wysokości miesięcznej pomocy na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka - A. J., obniżając tę pomoc do kwoty [...] zł miesięcznie; Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Zgodnie z art. 78 § 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.), rodzinie zastępczej udziela się pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania każdego umieszczonego w niej dziecka. Dokonując zmiany decyzji przyznającej pomoc miesięczną w wysokości [...] zł miesięcznie, Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w P. powołał art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, zgodnie z którym osoby i rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej są obowiązane niezwłocznie poinformować organ, który przyznał świadczenie, o każdej zmianie w ich sytuacji osobistej, dochodowej i majątkowej, która wiąże się z podstawą do przyznania świadczeń, i dokonał zmiany w oparciu o art. 78 § 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. Stosownie do tego przepisu, starosta udziela rodzinie zastępczej pomocy pieniężnej w wysokości 40 % podstawy, pomniejszonej o kwotę odpowiadającą 50 % dochodu dziecka, nie mniej jednak niż 10 % podstawy. Starosta może również udzielić rodzinie zastępczej pomocy, w oparciu o ust. 4 art. 78, zgodnie z którym starosta udziela rodzinie zastępczej pomocy pieniężnej, uwzględniając wiek dziecka, stan zdrowia dziecka, niedostosowanie społeczne dziecka - w wysokości wyższej niż określona w ust. 3, lecz nieprzekraczającej 80 % podstawy, pomniejszonej o kwotę odpowiadającą 50 % dochodu tego dziecka, nie mniej jednak niż 20 % podstawy. Organ, udzielając pomocy pieniężnej rodzinie zastępczej, przywołał w uzasadnieniu decyzji art. 78 § 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r., nie uzasadniając, dlaczego pomocy udzielił w oparciu o ust. 3, a nie o ust. 4 tego artykułu, który jest korzystniejszy dla rodziny zastępczej. Jeżeli istnieje możliwość udzielenia pomocy pieniężnej w oparciu o dwa przepisy prawne (ust. 3 i 4 art. 78 ustawy o pomocy społecznej), to uzasadnienie decyzji powinno zawierać nie tylko wyjaśnienie podstawy prawnej, w oparciu o którą dokonano rozstrzygnięcia, ale powinno również wykazać, dlaczego podstawą prawną wydania decyzji był ten przepis, a nie inny. Jest to niezbędne w sytuacji, gdy jeden z tych przepisów jest bardziej korzystny dla strony, a decyzje wydano na podstawie drugiego przepisu. Przepis art. 78 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej jest przepisem szczególnym w stosunku do ust. 3 tego artykułu, ponieważ określa szczególne przesłanki, które muszą zostać wzięte pod uwagę przez organ przed udzieleniem rodzinie zastępczej pomocy pieniężnej, a organ, jeśli wydaje decyzje na podstawie ust. 3, powinien wykazać, że przesłanki te w sprawie nie zaistniały. Wskazane wyżej braki, świadczące o nie wyjaśnieniu zagadnień ważnych dla prawidłowego załatwienia sprawy, nie dają możliwości oceny zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym. Naruszenia, o których mowa, dotyczą zwłaszcza art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa. W tych okolicznościach należy stwierdzić, że powyższe uchybienia są na tyle istotne, że musiały skutkować uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.