I SA/Wa 1827/09

Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. i H. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. M. i H. M. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wraz z wnioskiem o doręczenie wraz z uzasadnieniem odpisu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 kwietnia 2010 r. oddalającego skargę J. M. i H. M. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] września 2009 r. skarżący wystąpili o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu wniosku oraz w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, sporządzonym na urzędowych formularzach PPF, wnioskodawcy - wskazując na swoją trudną sytuację materialną - podali, że źródłem ich dochodów są świadczenia emerytalne w wysokości [...] zł i [...] zł. Składający wniosek wskazali, że posiadają dom (część w stanie surowym), mieszkanie o powierzchni [...] m² oraz działkę budowlaną, którą bezskutecznie próbują sprzedać. Z dołączonego do wniosku zestawienia miesięcznych wydatków wynika, że miesięczne koszty utrzymania rodziny wynoszą ok. [...] zł. Wnioskodawcy nie posiadają oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Do wniosku zostały dołączone dokumenty potwierdzające wysokość wydatków wykazanych w zestawieniu. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje: Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest natomiast możliwe wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Formułowana w rozpoznawanej sprawie ocena zasadności wniosku oparta została na skonfrontowaniu sytuacji majątkowej skarżących z wymienionymi wyżej przesłankami przyznania tego prawa. Ocena ta wykazała, że składający wniosek mają podstawy do wystąpienia o przyznanie prawa pomocy, niemniej jednak ich żądanie zostało uznane za uzasadnione jedynie w części dotyczącej ustanowienia pełnomocnika z urzędu (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Wnioskodawcy są w sytuacji finansowej, którą obiektywnie można ocenić jako trudną. Jest to spowodowane przede wszystkim tym, że uzyskiwane dochody ze świadczenia emerytalnego nie przeważają znacząco nad wydatkami gospodarstwa domowego. Wymóg ustanowienia we własnym zakresie pełnomocnika w celu sporządzenia środka odwoławczego, w warunkach określonych przez art. 175 § 1 p.p.s.a., mógłby zostać uznany w tej sytuacji za nieproporcjonalny w stosunku do stwierdzonych możliwości płatniczych strony skarżącej. Trudna sytuacja finansowa składających wniosek nie może być jednak utożsamiana ze stanem skrajnego ubóstwa, co stanowi bezpośrednią przyczynę odmowy przyznania wnioskodawcom prawa pomocy w pozostałym zakresie. Nie jest bowiem tak, by za poprawne - w świetle okoliczności sprawy - traktować ustalenie, że skarżący nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co jest ustawowym warunkiem przyznania prawa pomocy, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie o stanie majątkowym wskazuje, że skarżący uzyskuje stałe (comiesięczne) dochody, których wysokość jest wystarczająca, by mogły z nich zostać poczynione niezbędne oszczędności po opłaceniu wszystkich wymaganych wydatków. Oszczędności te nie mogą co prawda pozwolić na jednoczesne ustanowienie pełnomocnika, jak i uiszczenie jednorazowo kwoty 100 zł (z tytułu wpisu sądowego od skargi kasacyjnej), niemniej jednak ich wysokość pozwala na chociażby częściowe partycypowanie przez stronę w kosztach prowadzonego postępowania sądowego (w zakresie uiszczenia kosztów sądowych). Taki kierunek rozstrzygnięcia znajduje również swoje uzasadnienie w przebiegu dotychczasowego postępowania sądowego. Niezaskarżonym postanowieniem z 30 grudnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał skarżącym prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od połowy wpisu od skargi, odmawiając uwzględnienia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowym w pozostałym zakresie. Skarżący na powyższe orzeczenie, jak to zostało już wskazane, nie wnieśli sprzeciwu, uiszczając samodzielnie kwotę 100 zł tytułem wymaganego wpisu od skargi. Powyższe oznacza, że wyznaczona w niniejszej sprawie na analogicznym poziomie jak poprzednio kwota wymaganego wpisu od skargi kasacyjnej (100 zł) będzie mogła zostać uiszczona, skoro tego rodzaju ciężar finansowy został niejako zaaprobowany przez skarżących, jako możliwy do "udźwignięcia", a ponadto porównanie zestawień dochodów i wydatków rodziny (złożonych w obu postępowaniach wpadkowych) nie wskazuje, by sytuacja finansowa gospodarstwa domowego w okresie półrocznym uległa istotnej zmianie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7, orzeczono jak w sentencji postanowienia.