I SA/Wa 1827/15
WyrokWSA w Warszawie2016-02-17
Skład orzekający: Marta Kołtun-Kulik, Tomasz Szmydt, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stwierdzenie nieważności decyzji z 1972 r. przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju, oparte na wadzie polegającej na wydaniu decyzji wobec osoby zmarłej, było prawidłowe, mimo że organ nadzoru analizował również kwestię przeznaczenia gruntu w planie zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że stwierdzenie nieważności decyzji z 1972 r. było prawidłowe, ponieważ decyzja ta została wydana wobec osoby zmarłej, co stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). W postępowaniu nadzorczym wystarczy stwierdzenie jednej wady nieważności, aby móc stwierdzić nieważność decyzji w części, o ile nie występują przeszkody z art. 156 § 2 k.p.a. Analiza przeznaczenia gruntu w planie zagospodarowania przestrzennego nie była w tym kontekście konieczna do stwierdzenia nieważności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju, która utrzymała w mocy własną decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Prezydium Rady Narodowej z 1972 r. odmawiającej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu. Decyzja z 1972 r. została wydana wobec osób, z których jedna zmarła przed jej wydaniem. Minister stwierdził nieważność decyzji z 1972 r. z uwagi na wydanie jej wobec osoby zmarłej, uznając jednocześnie, że przeznaczenie gruntu w planie zagospodarowania przestrzennego wykluczało możliwość ustanowienia użytkowania wieczystego. Skarżący zarzucili Ministrowi przekroczenie granic postępowania nadzorczego poprzez analizę meritum sprawy dekretowej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Marta Kołtun-Kulik Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Szmydt Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2016 r. sprawy ze skargi D. K.-Ś., Ł. K. i L. K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2014 r., nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] kwietnia 1972 r., nr [...] o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] dz. nr [...] ozn. nr hip. [...] rej. hip. [...] w części dotyczącej gruntu stanowiącego obecnie własność Skarbu Państwa tj. działki ew. nr [...] z obrębu [...] oraz działki ew. nr [...] z obrębu [...].
Decyzja Ministra została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.
Niezabudowana nieruchomość [...] położona przy ul. [...] ozn. [...] w zakresie dz. nr [...] stanowiąca własność M. F. i Z. C. w równych częściach niepodzielnie, zgodnie z zaświadczeniem Sądu [...] z dnia [...] stycznia 1949 r., nr [...] oraz Sądu [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) – zwanej dalej "dekretem".
Z dniem 21 listopada 1945 r. tj. z dniem wejścia w życie dekretu grunt przedmiotowej nieruchomości przeszedł na własność gminy [...] , a następnie na własność Skarbu Państwa na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130).
Obecnie przedmiotowa nieruchomość [...] położona jest przy ul. [...] i wchodzi w skład działek ewidencyjnych: nr [...] stanowiących własność Skarbu Państwu w trwałym zarządzie [...], oraz nr [...] stanowiących własność [...]. Przedmiotem niniejszego postępowania jest grunt będący własnością Skarbu Państwa.
W dniu [...] maja 1949 r. do Zarządu [...] wpłynął wniosek M. F. i Z.C. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], nr rej. hip. [...].
Zgodnie z opisem sporządzonym przez [...] w 1945 r. nieruchomość położona przy ul. [...] była niezabudowaną działką. Ze znajdujących się w aktach dokumentów wynika, że nieruchomość ta w części stanowiącej obecnie własność komunalną została objęta decyzją lokalizacyjną z dnia [...] grudnia 1971 r., nr inw. [...] pod budowę [...] na terenie położonym w [...].
Prezydium Rady Narodowej w [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 1972 r. nr [...] odmówiło M.F. i Z. C. ustanowienia użytkowania wieczystego gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...]. Odmowę przyznania żądanego prawa uzasadniono przeznaczeniem terenu nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego pod [...] zgodnie z decyzją o lokalizacji inwestycji z dnia [...] grudnia 1971 r., nr [...] wydaną przez [...].
W. K. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] kwietnia 1972 r. w części dotyczącej nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa.
Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] października 2014 r. stwierdził nieważność decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] w części dotyczącej gruntu stanowiącego obecnie własność Skarbu Państwa tj. działki ew. nr [...]. Organ nadzoru podniósł, że nieruchomość położona przy ul. [...] w dacie wydania kwestionowanej decyzji objęta była Planem Ogólnym Zagospodarowania Przestrzennego na rok 1985 zatwierdzonym uchwałą Prezydium Rady Narodowej w [...] nr [...] w dniu [...] lipca 1969 r. Zgodnie z zapisami powołanego planu nieruchomość ta znajdowała się na terenie przeznaczonym na [...] (większa część), a w pozostałej części pod [...] (mniejsza część). Część gruntu nieruchomości stanowiącego obecnie własność Skarbu Państwa, a zarazem przedmiot niniejszej decyzji również przeznaczony został w części na tereny [...] ([...]) oraz w części pod [...] ([...]).
Zdaniem Ministra, uzasadnienie decyzji dekretowej w tej części, która w planie jako przeznaczenie wskazuje [...] jest wadliwe, bowiem jako przyczynę odmowy wskazuje przeznaczenie przedmiotowego terenu pod budownictwo [...] na podstawie decyzji lokalizacyjnej z dnia [...] grudnia 1971 r. Organ dekretowy nie przeprowadził więc w tym zakresie w sposób prawidłowy postępowania wyjaśniającego. Jednakże wadliwość ta nie ma charakteru rażącego, gdyż pomimo tego, że organy dekretowe w sposób błędny przyjęły, iż teren objęty jest decyzją lokalizacyjną rozstrzygnięcie było merytorycznie prawidłowe. Przeznaczenie w planie nieruchomości pod [...] wykluczało zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym przyznanie byłemu właścicielowi prawa użytkowania wieczystego. Jednocześnie niedopuszczalność zmiany właściciela publicznego [...] na osobę prywatną wyłącza także możliwość ustanowienia na gruncie zajętym pod [...] prawa użytkowania wieczystego na rzecz osób fizycznych. Podobna sytuacja ma miejsce w stosunku do pozostałej części przedmiotowej nieruchomość stanowiącej obecnie własność Skarbu Państwa, a przeznaczonej w Ogólnym Planie Zagospodarowania Przestrzennego na rok 1985 pod tereny [...]. W tym przypadku przytoczone w decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] uzasadnienie jest również wadliwe. Ta część nieruchomości nie została bowiem objęta wspomnianą w uzasadnieniu lokalizacją pod [...]. Funkcja jaka została określona dla tej części nieruchomości we wspomnianym planie wyraźnie wskazuje, że planowana [...] miała być zrealizowana na terenach [...], a więc miał być to obszar urządzony i zagospodarowany przez miasto. W rezultacie nie było możliwości pogodzenia korzystania z przedmiotowej nieruchomości przez byłe właścicielki z przeznaczeniem określonym w planie. Reasumując wadliwość uzasadnienia decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] kwietnia 1972 r. w zakresie nieruchomości przeznaczonej pod tereny [...], a stanowiącej obecnie własność Skarbu Państwa nie może być rozpatrywana w kategorii rażącego naruszenia prawa. Rozstrzygnięcie było w tym zakresie merytorycznie prawidłowe.
Minister wskazał, że w świetle powyższych ustaleń organy dekretowe zasadnie odmówiły przyznania żądanego prawa własności czasowej, gdyż warunkiem niezbędnym do przyznania wnioskodawcy prawa do ustanowienia własności czasowej jest możliwość pogodzenia użytkowania nieruchomości przez jej dotychczasowego właściciela z planem zagospodarowania przestrzennego. Możliwość ta musiała przy tym dotyczyć planu obowiązującego w chwili rozpoznawania wniosku.
Analizując kwestionowaną decyzję Prezydium pod kątem, czy nie zachodzą inne przesłanki rażącego naruszenia prawa Minister podniósł, że decyzja dekretowa została skierowana m.in. do zmarłej w dniu [...] lipca 1955 r. Z.C. Prowadzenie postępowania administracyjnego w stosunku do osoby zmarłej i wydanie decyzji stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Tym samym w sprawie zachodzą przesłanki wynikające z art. 156 § 1 pkt 2 kpa uzasadniające stwierdzenie nieważności ww. rozstrzygnięcia z 1972 r. Przy czym nie zaistniały nieodwracalne skutki prawne do części nieruchomości, która obecnie stanowi własność Skarbu Państwa tj. działki ewidencyjnej nr [...] oraz działek ewidencyjnych nr [...] bowiem nie były one przedmiotem obrotu cywilnoprawnego.
Z wnioskami o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej ww. decyzją Ministra wystąpili Zarząd Dróg Miejskich [...] oraz W. K., E. C., M. K. L. K. i D. K. Zarząd Dróg Miejskich [...] zarzucił wydanie kwestionowanej decyzji z naruszeniem prawa, gdyż organ nadzoru nie uwzględnił zaistniałych w sprawie nieodwracalnych skutków prawnych. Z kolei w opinii pozostałych wnioskodawców organ nadzoru nie wykazał dlaczego przeznaczenie części przedmiotowej nieruchomości pod [...] wyłączało przyznanie właścicielce prawa własności czasowej do tej nieruchomości. Równocześnie nie określił jaka część opisanej nieruchomości, stanowiącej obecnie własność Skarbu Państwa, była przeznaczona pod [...], a jaka pod [...]. Brak tego ustalenia uniemożliwia rzetelne i zgodne z obowiązującymi przepisami prawa oraz orzecznictwem sądowoadministracyjnym orzekanie o możliwości pogodzenia korzystania przez właścicielkę z nieruchomości z przeznaczeniem wynikającym z planu zagospodarowania przestrzennego. Nadto Minister nie rozpatrzył możliwości pogodzenia przez dawną właścicielkę korzystania z gruntu nieruchomości z przeznaczeniem terenu wynikającym z obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, bezpodstawnie przyjmując, że fakt przeznaczenia nieruchomości w większej części zgodnie z zapisami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego pod [...] (tzw. użyteczność publiczną) oraz pod [...] w mniejszej część całkowicie uniemożliwiał korzystanie z nieruchomości przez jej właścicielkę.
Minister Infrastruktury i Rozwoju, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2014 r. uznając jej prawidłowość. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że w ww. decyzji zasadnie uznał, iż decyzja dekretowa obarczona jest wadą z art. 156 §1 pkt 2 kpa i w związku z powyższym stwierdził jej nieważność. Przedmiotem postępowania jest grunt będący własnością Skarbu Państwa tj. działki ew. nr [...]. Z ustaleń organu nadzoru wynika, że przedmiotowa nieruchomość do dnia wydania odmownej decyzji z dnia [...] kwietnia 1972 r. objęta była Planem Ogólnym Zagospodarowania Przestrzennego na rok 1985 zatwierdzonym uchwałą Prezydium Rady Narodowej w [...] nr [...] w dniu [...] lipca 1969 r. Zgodnie z opinią geodezyjną z dnia [...] października 2014 r. nieruchomość ta znajdowała się na obszarze [...] ([...]), a w pozostałej części pod [...] ([...]).
Zgodnie z materiałem dowodowym zgromadzonym w trakcie postępowania nadzorczego nieruchomość położona przy ul. [...] była niezabudowana (opis sporządzony przez [...] w 1945 r. nadesłany przy piśmie z dnia [...] września 2014 r.). Zatem organ nadzoru słusznie stwierdził, iż zasadna była odmowa przyznania prawa użytkowania wieczystego w części nieruchomości przeznaczonej pod [...] ([...]). Przeznaczenie gruntu nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego pod [...] było bowiem nie do pogodzenia z możliwością korzystania z niej przez dotychczasowych właścicieli. Obowiązujące w dacie wydania orzeczenia dekretowego przepisy prawa (podobnie jak ma to miejsce obecnie) nie przewidywały możliwości urządzenia [...] na gruncie stanowiącym własność prywatną. Wskazują na to art. 13 i 15 ustawy z dnia 29 marca 1962 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 1962 r. nr 20, poz. 90) stanowiący, iż budowa, ochrona i utrzymanie dróg publicznych należy do zakresu działania administracji państwowej. Podobnie należy ocenić orzeczenie dekretowe z dnia [...] kwietnia 1972 r., co do części nieruchomości przeznaczonej w planie zagospodarowania terenu pod tereny [...]. Należało bowiem rozważyć możliwość pogodzenia korzystania z nieruchomości przez dotychczasowych właścicieli z jej przeznaczeniem wskazanym w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego, tj. pod tereny [...]. Przeznaczenie to niewątpliwie nie dało się pogodzić z korzystaniem z gruntu przez dotychczasowych właścicieli nieruchomości zwłaszcza, że plan wyraźnie wskazywał, iż niniejsza funkcja mogła być realizowana na terenach zainwestowania miejskiego. Z nieruchomości przeznaczonej na tereny [...] powinien mieć bowiem możliwość korzystania każdy, bezpłatnie i bez ograniczeń. Istota tego typu funkcji zapisanej w planie polega na równym i powszechnym dostępie dla danej społeczności do terenu w celach rekreacyjnych, wypoczynkowych, a także sportowych, stanowiąc infrastrukturę towarzyszącą budownictwu mieszkaniowemu. W konsekwencji Minister uznał, że niemożliwe było pogodzenie korzystania z gruntu nieruchomości przez jego dotychczasowych właścicieli, a tym bardziej nie może być mowy, aby organ dekretowy w sposób rażący naruszył uregulowania dekretowe uznając, że jest ona związana z [...]. Równocześnie organ nadzoru dokonując analizy kwestionowanej decyzji dekretowej z dnia [...] kwietnia 1972 r. wykazał, iż została ona skierowana do osoby zmarłej, tj. Z. C. Tym samym w sprawie zachodzi przesłanka wynikająca z art. 156 § 1 pkt 2 do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] kwietnia 1972 r. w części dotyczącej działek ewidencyjnych nr [...]. Okoliczność wydania kwestionowanej decyzji dekretowej w stosunku do osoby zmarłej stanowi, stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 kpa, wystarczającą przesłankę do stwierdzenia jej nieważności. Równocześnie poczynione w toku przedmiotowego postępowania ustalenia nie pozwalają stwierdzić, że wadliwość decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...], skutkująca stwierdzeniem jej nieważności, wynika z innej podstawy niż skierowanie jej do osoby zmarłej, tj. Z. C. Zatem nie istnieją nowe okoliczności stanowiące przesłankę do zmiany rozstrzygnięcia wydanego przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju.
Odnosząc się natomiast do zarzutu wskazującego, że w decyzji z dnia [...] października 2014 r. organ nadzoru nie wyjaśnił, jaka część nieruchomości była przeznaczona pod [...], a jaka pod [...] – Minister stwierdził, że jest on niezasadny. Niniejsza okoliczność nic ma bowiem znaczenia w postępowaniu nadzorczym z uwagi na fakt, iż zarówno przy przeznaczeniu nieruchomości pod [...], jak i pod [...] dotychczasowi właściciele nie mogli z niej korzystać.
Minister podniósł również, że w sprawie nie wystąpiły nieodwracalne skutki prawne, a tym samym brak jest przeszkód do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...], w części gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa. Nieruchomość [...] położona przy ul. [...] dz. Nr [...] ozn. nr hip. "[...] w części dotyczącej działki ew. nr [...] nie były przedmiotem jakiegokolwiek obrotu, w tym obrotu cywilnoprawnego.
Na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2015 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli L. K., L. K. i D. K. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 7 ust. 2 dekretu oraz w zw. z art. 5 kpa, art. 71 kpa, art. 74 kpa (według stanu prawnego z chwili wydania orzeczenia dekretowego) polegające na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu przepisu art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 7 ust. 2 dekretu poprzez przekroczenie granic orzekania w postępowaniu kontrolnym wyznaczonych tymi przepisami, skutkujące niedopuszczalnym w ramach postępowania kontrolnego orzeczeniem, co do istoty sprawy objętej przedmiotem orzekania w postępowaniu dekretowym (zwykłym). Wskazując na powyższe, strony wniosły o: uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania, ewentualnie stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, dopuszczenie dowodów wskazanych w treści skargi i wydanie oceny prawnej, co do dalszego postępowania w sprawie, której wskazania będą wiązać organ w dalszym postępowaniu. Zdaniem skarżących przeprowadzenie przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju w toku postępowania kontrolnego jak i postępowania wywołanego wnioskiem o jego ponowne rozpatrzenie działań w celu wykazania poprawności i zgodności z prawem odmownej decyzji dekretowej PRN [...] oraz interpretacji rzeczywistych celów organu dekretowego rażąco narusza art. 156 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 7 ust. 2 dekretu oraz art. 7 kpa, 77 kpa i 80 kpa bowiem taki sposób przeprowadzenia postępowania wykracza daleko poza granice kontroli ustalonej tym przepisem w ramach której organ nadzoru jest uprawniony dokonać jedynie oceny kontrolowanego orzeczenia dekretowego pod kątem zawartych w nim przesłanek nieważnościowych, a nie wykazywania niespełniania przez właścicielki przeddekretowe przesłanek z art. 7 ust. 2 dekretu jak w okolicznościach przeprowadzonych postępowań, co w istocie jest niczym innym jak ponownym rozpatrzeniem wniosku dekretowego zastrzeżonym dla organu dekretowego. Zatem zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] października 2014 r. wykraczają swoim przedmiotem orzekania daleko poza ustawowe ramy kontroli przewidzianej przepisem art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W sytuacji której organ dekretowy nie przeprowadził w ogóle analizy planistycznej bez której nie mógł bowiem przeprowadzić oceny możliwości pogodzenia przez przeddekretowego właściciela korzystania z nieruchomości w zgodzie z planem zagospodarowania odmowa ustalenia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości rażąco narusza przepisy dekretu.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie i podtrzymał własne stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona.
W niniejszej sprawie nie ma sporu, co do tego, że decyzja Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] kwietnia 1972 r., nr [...], w części w jakiej dotyczy nieruchomości [...] oznaczonej obecnie jako części działek nr: [...] zawierających się w granicach dawnej nieruchomości hipotecznej [...], została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Poza sporem jest bowiem to, że jedna z przeddekretowych właścicielek spornej nieruchomości Z. C. zmarła przed wydaniem kwestionowanej decyzji z 1972 r., co dokumentuje prawomocne postanowienie Sądu [...] z dnia [...] kwietnia 1956 r., sygn. akt [...]. Skoro więc Z. C. zmarła w 1955 r., to Prezydium Rady Narodowej w [...] nie mogło w 1972 r. orzekać o prawie osoby zmarłej poprzez odmowę ustanowienia na rzecz Z. C. prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości hipotecznej [...].
W niniejszej sprawie zarzuty skargi kwestionują zasadność stanowiska Ministra Infrastruktury i Rozwoju w zakresie wyjścia jako organ nadzoru poza granice sprawy o stwierdzenie nieważności i działania w sprawie nadzorczej, tak jak organ dekretowy rozpoznający sprawę, co do istoty, tj. dokonanie za organ dekretowy ustaleń jaki plan zagospodarowania przestrzennego obowiązywał w dacie wydania decyzji z 1972 r. i ocenę przeznaczenia planistycznego spornej nieruchomości w kontekście przesłanki z art. 7 ust. 2 dekretu. Skarżący kwestionują decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] października 2014 r., nr [...], w której stwierdzono nieważność kwestionowanej decyzji z 1972 r., ponieważ uważają, że w osnowie decyzji nadzorczej winien znaleźć się zapis wskazujący, iż kwestionowana decyzja z 1972 r. rażąco narusza art. 7 ust. 2 dekretu poprzez brak oceny zasadności wniosku dekretowego w oparciu o obowiązujący wówczas plan zagospodarowania przestrzennego.
Odnosząc się do tych zagadnień Sąd zwraca uwagę, że skoro kwestionowana decyzja z 1972 r. została wydana w warunkach rażącego naruszenia prawa z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa poprzez orzeczenie w tej decyzji o prawach osoby zmarłej, to już samo stwierdzenie przez organ nadzoru tego rodzaju kwalifikowanej wady uprawniało Ministra Infrastruktury i Rozwoju do stwierdzenia nieważności tej decyzji, w stosownej części, w sytuacji, gdy – jak słusznie wskazał organ nadzoru – kwestionowana decyzja z 1972 r. nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych w rozumieniu art. 156 § 2 Kpa. Zdaniem Sądu, w postępowaniu nadzorczym organ nadzoru nie miał obowiązku oceny legalności kwestionowanej decyzji w aspekcie wszystkich wad nieważności z art. 156 § 1 Kpa. Skoro ujawniła się chociażby jedna wada nieważności, było to wystarczające do tego, aby stwierdzić w części nieważność kwestionowanej decyzji, w sytuacji, gdy nie ujawniły się przeszkody, o których mowa w przepisie art. 156 § 2 Kpa.
W konsekwencji w niniejszej sprawie zbędne były rozważania Ministra Infrastruktury i Rozwoju zawarte w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej, dotyczące tego, czy przeznaczenie planistyczne przedmiotowej nieruchomości jakie wynikało z Planu Ogólnego Zagospodarowania na rok 1985, zatwierdzonego uchwałą Prezydium Rady Narodowej w [...] nr [...] w dniu [...] lipca 1969 r. umożliwiało pogodzenie korzystania z gruntu przez M. F. (przeddekretową współwłaścicielkę i spadkobiercę po Z. C.). Tego rodzaju ustalenia nie miały bowiem żadnego wpływu na wynik sprawy nieważnościowej.
Trzeba mieć na uwadze to, że w sprawie nadzorczej prowadzonej w trybie art. 156 Kpa zasadniczo możliwe są trzy rozstrzygnięcia: 1) stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji, 2) stwierdzenie wydania kwestionowanej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazanie okoliczności, z powodu których organ nie stwierdził nieważności decyzji – jeżeli wystąpią przeszkody do stwierdzenia nieważności z art. 156 § 2 Kpa, 3) odmowa stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji – gdy nie wystąpiła chociażby jedna z wad nieważności wskazanych w art. 156 § 1 Kpa. Rozstrzygnięcia te mogą dotyczyć całości lub części kwestionowanej decyzji. Wobec tego, że w niniejszej sprawie wystąpiła wada nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa (rażące naruszenie prawa poprzez orzeczenie o prawach osoby zmarłej) i nie ujawniła się przeszkoda z art. 156 § 2 Kpa (nieodwracalne skutki prawne), to Minister Infrastruktury i Rozwoju prawidłowo stwierdził nieważność kwestionowanej decyzji w części, w jakiej dotyczy nieruchomości [...] oznaczonej obecnie jako części działek nr: [...] zawierających się w granicach dawnej nieruchomości hipotecznej [...]. Co do pozostałej części dawnej nieruchomości [...], której dotyczyła decyzja z 1972 r. będącej obecnie gruntem gminnym orzekało bowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...].
Sąd zwraca uwagę, że rozstrzygnięcie organu nadzoru ma charakter zwięzły. W osnowie decyzji nie wskazuje się powodów stwierdzenia nieważności decyzji. Okoliczności faktyczne i prawne, które legły u podstaw stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji winny znaleźć się uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Uzasadnienie decyzji nadzorczej winno odnosić się do tych okoliczności sprawy, które są istotne i niezbędne do wydania rozstrzygnięcia.
Nie można pominąć tego, że na skutek częściowego stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] kwietnia 1972 r., nr [...] Prezydent [...] będzie zobligowany rozpatrzyć i rozstrzygnąć wniosek dekretowy z dnia [...] maja 1949 r. z udziałem aktualnych spadkobierców przeddekretowych właścicieli nieruchomości hipotecznej [...] (jeżeli wniosek dekretowy będzie nadal popierany). Wówczas w tym postępowaniu zwyczajnym stanie się aktualne wyjaśnienie przesłanki z art. 7 ust. 2 dekretu, tj. ustalenie i ocena, czy przeznaczenie gruntu według planu zagospodarowania przestrzennego (jeżeli taki obowiązuje dla spornego terenu) da się pogodzić z korzystaniem z gruntu przez następców prawnych przeddekretowego właściciela, a także wyjaśnienie, czy stan faktyczny i prawny gruntu pozwoli na uwzględnienie wniosku dekretowego.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło