I SA/Wa 1835/23

WyrokWSA w Warszawie2023-12-01

Skład orzekający: Gabriela Nowak, Bożena Marciniak, Nina Beczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca spełnia przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, biorąc pod uwagę konieczność sprawowania stałej i długotrwałej opieki nad niepełnosprawną matką oraz wpływ wyroku Trybunału Konstytucyjnego na stosowanie art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że skarżąca spełnia przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Sąd podkreślił, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 38/13 wyklucza stosowanie art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie różnicującym prawo do świadczenia ze względu na moment powstania niepełnosprawności. Ponadto, sąd uznał, że stan zdrowia matki skarżącej wymaga stałej, całodobowej opieki sprawowanej osobiście przez skarżącą, co uniemożliwia jej podjęcie jakiejkolwiek pracy zarobkowej, a tym samym spełnia przesłanki z art. 17 ust. 1 ustawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego I. T. na rzecz jej niepełnosprawnej matki. Organ I instancji odmówił świadczenia, powołując się na niespełnienie warunku z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, uznając, że choć przepis art. 17 ust. 1b jest niezgodny z Konstytucją, to skarżąca nie wykazała, aby sprawowana przez nią opieka uniemożliwiała jej podjęcie zatrudnienia. Skarżąca wniosła skargę, argumentując, że stan zdrowia matki wymaga stałej, całodobowej opieki, co uniemożliwia jej podjęcie jakiejkolwiek pracy zarobkowej.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 25 lipca 2023 r. nr KOC/4537/Sr/23 i utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 27 czerwca 2023 r. nr UD-XIII-000287-SP-06-2023.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie sędzia WSA Bożena Marciniak asesor WSA Nina Beczek (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi I. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 25 lipca 2023 r. nr KOC/4537/Sr/23 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 27 czerwca 2023 r. nr UD-XIII-000287-SP-06-2023. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, po rozpatrzeniu odwołania I. T., decyzją z 25 lipca 2023 r. nr KOC/4537/Sr/23 utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z 27 czerwca 2023 r. nr UD-XIII-000287-SP-06-2023 orzekającą o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawną matką H. P. legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium podało, że organ I instancji odmówił przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia z uwagi na niespełniony warunek wynikający z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Kolegium tego stanowiska nie podzieliło. Wskazało, że przy rozważaniu tej kwestii konieczne jest wzięcie pod uwagę treści i skutków płynących z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., K 38/13 dla określenia ich wpływu na sytuację prawną odwołującej. Wyrokiem tym Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Zatem w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Wobec tego, w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. Orzekając w kwestii przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego na niepełnosprawną matkę, należało więc pominąć przepis art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego dla osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. W świetle powyższego Kolegium stwierdziło, że niedopuszczalne było oparcie decyzji odmownej na tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach, która została uznana przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Pomimo tej oceny rozstrzygnięcie – jak podało Kolegium – "Wójta Gminy [...]" [w sprawie decyzję w pierwszej instancji wydał Prezydent m.st. Warszawy, a nie Wójt Gminy [...] jest prawidłowe z powodu innych okoliczności. Kolegium wskazało, że z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że zasadniczym warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest, aby opiekun osoby niepełnosprawnej nie podejmował lub rezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wskazane świadczenie nie jest przyznawane jedynie za sam fakt sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz za związany z tą opieką rzeczywisty brak możliwości podjęcia zatrudnienia lub rezygnację z zatrudnienia. Wnioskujący o świadczenie pielęgnacyjne musi zatem sprawować faktyczną i konieczną opiekę nad osobą niepełnosprawną w wymiarze, który uniemożliwia mu wykonywanie pracy zarobkowej. Z okoliczności sprawy musi więc wynikać, że sprawujący opiekę nie podejmuje aktywności zawodowej (tj. rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej) wyłącznie z uwagi na konieczność sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną i to w wymiarze, który w okolicznościach danej sprawy wyklucza mu możliwość podjęcia jakiejkolwiek aktywności zawodowej. W tej sytuacji konieczne jest ustalenie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką. Przy czym ustalenia te winny się sprowadzić do tego, czy niepodejmowanie zatrudnienia wynika z rzeczywistej potrzeby opieki i pomocy, której zakres wyklucza jakąkolwiek aktywność zawodową skarżącej, w tym choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Zatem, kluczową okolicznością, którą powinien ustalić organ prowadzący sprawę o świadczenie pielęgnacyjne jest zakres opieki jakiej wymaga osoba niepełnosprawna ze względu na swój stan zdrowia, zakres czynności opiekuńczych wykonywanych przez osobę wnoszącą o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium wskazało, że z ustaleń dokonanych podczas wywiadu środowiskowego wynika, że pomoc skarżącej polega na wykonywaniu czynności związanych z codziennym funkcjonowaniem matki takich jak: przygotowywanie posiłków, robienie zakupów, pranie, sprzątanie, załatwianie spraw urzędowych, pomoc przy czynnościach higienicznych i kąpieli, zmiana pampersów. Większość wskazanych czynności jest wykonywana również przez osoby pracujące, a ich zakres sprowadza się do prowadzenia gospodarstwa domowego. Zdaniem Kolegium część z tych czynności, jak: sprzątanie, pranie, prasowanie, nie są wykonywane codziennie. Do codziennych czynności nie należą również wizyty u lekarza, czy sprawy urzędowe. W ocenie Kolegium skarżąca, sprawując opiekę nad matką w sposób wynikający z ustaleń wywiadu środowiskowego, nie wskazuje innych czynności, które uniemożliwiałyby jej zatrudnienie nawet w ograniczonym zakresie np. na zlecenie. Wykonywanie takich czynności jak: pomoc w ubraniu i poranna higiena, czy też przygotowanie posiłków (śniadania, obiadu) są czynnościami, które mogą być wykonane w godzinach porannych przed pójściem do pracy. Wiele osób wykonuje takie czynności i nie uniemożliwia im to podejmowania zatrudnienia. Pomoc sprowadzająca się do wykonywania zwykłych czynności dnia codziennego, jakie wykonuje się zwykle w każdym gospodarstwie domowym, również w tych rodzinach, gdzie wszyscy ich członkowie pracują, nie stanowi o istnieniu związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaną opieką. Takie zaś czynności jak pomoc w ubieraniu osoby wymagającej opieki, dojściu do łazienki, umyciu, zmianie pieluchomajtek, przygotowaniu posiłków, podaniu leków, mierzenie ciśnienia, wożeniu do lekarzy, realizacji recept, asyście poruszaniu się po domu i przy wyjściu na spacer nie stanowi stałej opieki w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skargę na decyzję Kolegium złożyła I. T., która wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśniła, że pracowała sezonowo i dorywczo, ale w lipcu 2022 r. zrezygnowała z pracy, gdyż stan zdrowia matki na tyle się pogorszył, że wzięła mamę do siebie i od tej pory mieszkają razem i skarżąca sprawuje nad matką opiekę. Skarżąca wyjaśniła, że nie podejmuje zatrudnienia ani innej pracy zarobkowej, nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy, ponieważ matka wymaga stałej opieki i pomocy. Wskazała, że matka jest po resekcji guza jelita grubego, ma nadciśnienie tętnicze, duszności, migotanie przedsionków, niewydolność serca, stwierdzoną ostrą przednerkową niewydolność nerek, cierpi na przewlekłą biegunkę. W związku z tym zdarza się jej często zanieczyszczać i wtedy takie przebieranie matki odbywa się kilkakrotnie w ciągu dnia czy nocy. Skarżąca podała, że pomaga matce w czynnościach toaletowych (zmiana pampersów), higienicznych (mycie, smarowanie kremami przeciw odleżynom), mierzy ciśnienie, ubiera, sprząta, robi zakupy, realizuje recepty, umawia wizyty lekarskie, przygotowuje posiłki, podaje leki, załatwia sprawy urzędowe. Skarżąca podniosła, że skoro czynności opiekuńcze dotyczą podstawowych przejawów zwykłego codziennego funkcjonowania osoby wymagającej opieki, to zasady doświadczenia życiowego wskazują, że są one rozciągnięte w czasie, a przez to wymagają praktycznie ciągłej gotowości i systematycznego działania ze strony opiekuna. Stąd zdaniem skarżącej nieuzasadniona jest konstatacja organu co do uznania, że rozmiar i zakres sprawowanej opieki nad matką nie jest na tyle absorbujący, by skarżąca nie mogła podjąć zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy. W ocenie skarżącej, stwierdzenie Kolegium, że takie zwykłe czynności mogą być wykonywane w godzinach porannych przed pójściem do pracy, jest bardzo krzywdzące dla osób opiekujących się stale i długotrwale osobami niepełnosprawnymi i chorymi, i nie znajduje żadnego uzasadnienia, a udowadnianie tego - jak jest na to dokumentacja lekarska i ostateczne orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności - jest upokarzające dla osoby, która opiekuje się osobą niepełnosprawną. Skarżąca podkreśliła, że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności jest rodzajem dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 kpa, który wiąże organy w sprawie. Dlatego uważa, że kwestionowanie tego przez Kolegium jest nadużyciem, jak również niedopuszczalnym jest wprowadzanie przez organy dodatkowych negatywnych przesłanek. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o oddalenie skargi i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. W pierwszej kolejności Sąd zwraca uwagę, że decyzja organu I instancji jest wadliwa już tylko z tego powodu, że odmawia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z powołaniem się na art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "ustawa". Sąd wskazuje, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 uznał art. 17 ust. 1b ustawy za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Skutki tego wyroku mają znaczenie w okolicznościach niniejszej sprawy. Mimo bowiem, że wyrok Trybunału nie doprowadził do wyeliminowania przez ustawodawcę niekonstytucyjnej normy z porządku prawnego, to jego treść wiąże wszystkich – w myśl art. 190 ust. 1 Konstytucji RP – stanowi zatem dla organów administracji oraz sądów administracyjnych istotną wskazówkę interpretacyjną. Co więcej, przepis uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją nie może nadal stanowić podstawy rozstrzygnięć. Skoro zatem Trybunał Konstytucyjny kategorycznie przyjął, że art. 17 ust. 1b ustawy narusza prawa opiekunów osób, których niepełnosprawność powstała odpowiednio po ukończeniu 18 oraz 25 roku życia, to nie sposób uznać, że orzeczenie to nie ma żadnego wpływu na sytuację prawną skarżącej. Wręcz przeciwnie – data ustalenia niepełnosprawności matki skarżącej nie mogła być bowiem negatywną przesłanką do przyznania wnioskowanego świadczenia. Organ I instancji, rozstrzygając w zakresie przedmiotowego wniosku, miał obowiązek procedować w oparciu o przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych z wyłączeniem niekonstytucyjnej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy. Dokonaną wykładnię art. 17 ust. 1b ustawy skutkującą pominięciem tego przepisu w związku z utratą przez niego domniemania konstytucyjności w zakresie wskazanym w powyższym wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., rozstrzygniętą w sposób wiążący, organy orzekające w sprawie wezmą pod uwagę przy ponownym rozpatrywaniu sprawy w związku z uchyleniem przez Sąd obu wydanych w sprawie decyzji. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Z przepisu tego wynika, że aby otrzymać świadczenie pielęgnacyjne opieka sprawowana przez uprawnioną do tego osobę winna mieć charakter faktyczny, osobisty, wyłączny, bezpośredni, stały i długotrwały, tj. taki, aby eliminowała możliwość podejmowania przez osobę sprawującą opiekę własnej pracy zarobkowej. Nie musi to być opieka o charakterze wzmożonym i specjalistycznym (np. intensywna opieka medyczna). Nie musi to być opieka całodobowa. Taką opiekę mogą zapewnić tylko podmioty instytucjonalne, które pracują w ruchu ciągłym. Jednakże opieka uprawniająca do świadczenia pielęgnacyjnego nie może polegać na opiece częściowej, czy opiece sprawowanej w niewielkim zakresie czynności usługowych. Nie może to być współopieka, czy opieka naprzemienna sprawowana razem z innymi osobami. Opieka, o której mowa w art. 17 ust. 1 ustawy obejmuje m.in. takie czynności usługowe jak: udzielanie pomocy w podstawowych czynnościach życiowych, pielęgnacja, opieka higieniczna, opieka medyczna, niezbędna pomoc w załatwianiu spraw osobistych, zapewnienie kontaktów z otoczeniem, zapewnienie wyżywienia, utrzymanie czystości. Mając na uwadze powyższe trzeba wskazać, że już z samych ustaleń pracownika socjalnego przeprowadzającego wywiad środowiskowy w dniu 14 czerwca 2023 r. wynika, że matka skarżącej ma 89 lat, jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności, porusza się o wózku inwalidzkim z uwagi na problemy zdrowotne, wymagającą pomocy innych osób w codziennym funkcjonowaniu w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Skarżąca świadczy na rzecz matki pomoc usługową przez: dokonywanie zakupów, przygotowywanie posiłków, sprzątanie pokoju, zmienianie bielizny pościelowej, pranie, ubieranie, opieka higieniczno-pielęgnacyjna, w tym m.in. mycie, czesanie, pomoc w załatwianiu czynności fizjologicznych, w tym m.in. pomoc w zaprowadzeniu do toalety, pomoc w toalecie intymnej, zmiana pieluchomajtek, pomoc w przygotowaniu leków, umawianie wizyt lekarskich, pilnowanie terminu umówionych wizyt lekarskich, towarzyszenie w placówkach ochrony zdrowia, pomoc w załatwianiu spraw urzędowych. W oświadczeniu z 1 czerwca 2023 r. skarżąca podała, że posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wydane 8 sierpnia 2018 r., ważne do 18 sierpnia 2023 r., w którym wskazano, że może podejmować pracę w ograniczonym zakresie z uwagi na niepełnosprawność, tj. pracę na stanowisku przystosowanym do niepełnosprawności. Wskazała, że podejmowała się prac sezonowych i dorywczych, ale od lipca 2022 r. postanowiła nie podejmować w ogóle pracy ze względu na pogarszający się stan zdrowia matki. Wyjaśniła, że matka w szpitalu zaraziła się trudną do wyleczenia bakterią Clostridium dff. Nie udało się wyleczyć bakterii i matka została ponownie poddana wyniszczającemu leczeniu. W 1997 r. matka przeszła operację częściowego usunięcia jelita grubego. Jej stan zdrowia pogarszał się z dnia na dzień: traciła pamięć, miała problemy z rozpoznawaniem osób, cierpiała na przewlekłe biegunki, coraz częściej pozostawała w łóżku, miała problem z samodzielnym przemieszczaniem się do toalety. W dniu 28 lutego 2023 r. uzyskała na stałe orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności ze wskazaniem dotyczącym konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Wymaga całodobowej opieki w czynnościach higieniczno-pielęgnacyjnych, których nie jest w stanie dokonywać samodzielnie. Nie jest już w stanie sama przygotować posiłku, umyć się, przyjąć leków. W ocenie Sądu, opisany wyżej poważny stan zdrowia matki skarżącej wskazuje, że wymaga ona stałej, całodobowej opieki i opiekę taką sprawuje wyłącznie i osobiście skarżąca, co potwierdza lektura akt sprawy oraz ustalenia pracownika socjalnego. Niewątpliwe jest również, że ze względu na konieczność sprawowania osobistej, stałej i całodobowej opieki nad matką, skarżąca nie ma możliwości podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Zatem również błędne jest stanowisko Kolegium stwierdzające, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie ma podstaw do przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na brak bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia albo jego niepodejmowaniem a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Zdaniem Sądu, taki bezpośredni związek wynika z analizy wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów. Jak wynika z akt sprawy, matka skarżącej uzyskała 28 lutego 2023 r., na stałe, orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu znacznym, ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Zdaniem Sądu opieka sprawowana przez skarżącą ma charakter wyłączny, samodzielny i na tyle intensywny, aby tego typu opiekę uznać za długotrwałą i stałą. Opieka sprawowana przez skarżącą nad matką jest bezpośrednia i osobista, i w dacie wydania zaskarżonej decyzji miała charakter stały i długotrwały – obejmowała wszystkie czynności dnia codziennego dotyczące utrzymania gospodarstwa domowego, opieki i pielęgnacji nad matką. Oceniając natomiast bezpośredniość związku przyczynowo-skutkowego należy wziąć pod uwagę, że ze względu na poważny stan zdrowia matki skarżącej, jest jej niezbędna pomoc we wszystkich czynnościach koniecznych do życia (nawet przy podawaniu posiłków) przez 24 godziny na dobę. Skarżąca jest jedyną osobą, która sprawuje opiekę nad niepełnosprawną matką. Nie bez znaczenia na jej zatrudnienie ma też wpływ, że matka nie jest już w stanie samodzielnie się poruszać i jest pampersowana. Trudno więc zarzucać skarżącej, że nie podejmuje zatrudnienia. Niewątpliwie nie jest ona w stanie podjąć zatrudnienia, nawet w niepełnym wymiarze czasowym, ze względu na konieczność całodobowej opieki nad matką. W związku z tym, w okolicznościach niniejszej sprawy, nie zasługuje na akceptację argumentacja organu, że brak jest związku pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub jego niepodejmowaniem przez skarżącą a sprawowaną nad matką opieką. Kolegium wadliwie uznało, że skarżąca nie spełnia przesłanek z art. 17 ust. 1 ustawy dotyczących rezygnacji z zatrudnienia lub niepodejmowania pracy zarobkowej celem sprawowania stałej i długotrwałej opieki nad osobą legitymującą się znacznym stopniem niepełnosprawności. Sąd uznał, że organ odwoławczy wadliwie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji skoro w niniejszej sprawie stan faktyczny sprawy dowodzi tego, że już w dacie składania wniosku o świadczenie pielęgnacyjne, tj. 14 marca 2023 r. skarżąca spełniała przesłanki z art. 17 ust. 1 ustawy, w tym dotyczące niepodejmowania pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz inne placówki oraz konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Już tylko fakt znacznie ograniczonej, potwierdzonej przez właściwy organ, możliwości matki skarżącej do samodzielnej egzystencji, wyznacza zakres niezbędnej pomocy innej osoby, którą wypełniają czynności opiekuńcze i inne czynności życia codziennego wykonywane przez skarżącą, których niezbędności nie zdołały podważyć organy orzekające w sprawie. To zaś świadczy o naruszeniu przez Kolegium art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.). Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 tej ustawy. Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią wyrażoną wyżej ocenę prawną, zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło