I SA/Wa 1837/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) sędzia WSA Jolanta Rudnicka asesor WSA Sławomir Antoniuk Protokolant Aneta Trochim - Tuchorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2006 r. sprawy ze skargi Z. B. i T. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2005 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2004 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżących Z. B. i T. M. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu wniosku T. i M. M., Z. B. i I. Ł. o ponowne rozpoznanie sprawy, decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy decyzję Kolegium z dnia [...] września 2004 r., nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy W. z dnia [...] marca 1979 r., nr [...] dotyczącej sprzedaży na rzecz R. T. lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w W. (KW nr [...]) oraz części budynku i innych urządzeń służących do wspólnego użytku mieszkańców z równoczesnym oddaniem w użytkowanie wieczyste takiej samej części gruntu, na którym usytuowany jest budynek. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powołał się na następujące okoliczności faktyczne i prawne. T. M., spadkobierca dawnych właścicieli nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy W. z dnia [...] marca 1979 r., nr [...] dotyczącej sprzedaży na rzecz R. T. lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w W. oraz części budynku i innych urządzeń służących do wspólnego użytku mieszkańców z równoczesnym oddaniem w użytkowanie wieczyste takiej samej części gruntu, na którym usytuowany jest budynek. Decyzją z dnia [...] września 2004 r. nr [...] Kolegium odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności powołanej decyzji Naczelnika Dzielnicy W. z dnia [...] marca 1979, bowiem uznało, że osobom zgłaszającym żądanie jego wszczęcia nie przysługiwał przymiot stron w takim postępowaniu. Przy wydaniu decyzji Kolegium wzięło pod uwagę fakt, iż Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] lipca 1998 r. stwierdził, że decyzja Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] października 1968 r. Nr [...] oraz utrzymane przez nią w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z dnia [...] września 1968 r. Nr [...] w części dotyczących sprzedanych lokali mieszkalnych nr [...], [...], [...] i [...] w budynku przy ul. [...] oraz udziałów przypadających właścicielom tych lokali w części budynku i jego urządzeniach, które służą do wspólnego użytku ogółu mieszkańców, a także gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste nabywcom tych lokali zostały wydane z naruszeniem prawa, a w pozostałej części stwierdził ich nieważność. Takie rozstrzygnięcie nadzorcze oznacza zdaniem Kolegium, że następcy prawni byłych właścicieli uzyskali legitymację czynną wyłącznie w sprawach dotyczących decyzji wydanych w stosunku do tej części nieruchomości przy ul. [...], w stosunku do której, w wyniku wzmiankowanej decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 1998 r. stali się właścicielami budynku i użytkownikami wieczystymi gruntu. Wspomnianą decyzją w stosunku do lokalu nr [...] skarżący nie odzyskali prawa własności i użytkowania wieczystego, nie mogli więc występować z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji o jego sprzedaży. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, złożyły Z. B. i T. M., zarzucając jej sprzeczność z prawem. Strony podniosły, że w sprawie dotyczącej położonych w tym samym budynku lokali mieszkalnych nr [...] i [...], Kolegium przyjęło stanowisko odmienne i uznało legitymację skarżących do występowania w sprawie, przyjmując, że spadkobiercy dawnych właścicieli mają interes prawny. Interes społeczny wymaga jednolitości orzecznictwa dotyczącego tych samych zagadnień. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie. Organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i szczegółowo omówił rozbieżności występujące w orzecznictwie sądowym w odniesieniu do kwestii będącej przedmiotem rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że oceniając zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem, sąd obowiązany jest wziąć pod rozwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazując na powyższe stwierdzić należy, że skarga jest zasadna przede wszystkim z przyczyny, która nie została podniesiona przez skarżące jako zarzut skargi, a którą sąd administracyjny obowiązany był uwzględnić z urzędu. Jedną z fundamentalnych zasad wyrażonych w kodeksie postępowania administracyjnego jest reguła zapisana w treści art. 10 § 1 kpa zgodnie z którą organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Przy czym przez stronę postępowania administracyjnego należy zgodnie z art. 28 kpa rozumieć każdego czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W sprawie nadzorczej zakończonej zaskarżoną decyzją przedmiotem oceny Kolegium zarówno w pierwszej instancji, jak i na etapie ponownego rozpatrywania sprawy była decyzja Naczelnika Dzielnicy W. z dnia [...] marca 1979 r., nr [...] o sprzedaży na rzecz R. T. lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w W. (KW nr [...]). Jak wynika z treści zaskarżonych do Sądu decyzji oraz z akt sprawy, organ prowadzący postępowanie krąg stron ograniczył do spadkobierców byłych właścicieli nieruchomości to jest H. Z. i Z. B., oraz do Prezydenta W. Tymczasem nie powinno ulegać wątpliwości, że w postępowaniu nadzorczym powinna uczestniczyć przede wszystkim osoba której praw bezpośrednio dotyczyła decyzja z dnia [...] marca 1979 r. o sprzedaży lokalu to jest R. T., lub jej następcy prawni. Pominięcie wskazanej osoby uznać należy za uchybienie kwalifikujące się jako naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 4 kpa). Do naruszenia tego doszło poprzez nieustalenie podstawowej dla sprawy okoliczności to jest stron postępowania w rozumieniu art. 28 kpa, co doprowadziło do naruszenia art. 10, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skutkiem powyższego decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. uznane być musiały za niezgodne z prawem, co oznacza również, że koniecznym stało się ponowne przeprowadzenie postępowania administracyjnego zgodnego z zasadami wynikającymi z powołanych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Dodatkowo stwierdzić należy, że występująca w orzecznictwie sądowym rozbieżność w kwestii podniesionej w skardze i obszernie omówionej w odpowiedzi na skargę nie jest obecnie odnotowywana. Utrwalił się bowiem pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2004 r., sygn. akt OSK 919/04, który skład orzekający w sprawie niniejszej podziela że, dawni właściciele gruntów [...] oraz ich następcy prawni mają interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa do występowania w charakterze strony postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji o sprzedaży lokalu w sytuacji, gdy odzyskali część lokali, a jednocześnie stwierdzono, że decyzja odmawiająca ustanowienia na ich rzecz własności czasowej w odniesieniu do sprzedanych lokali została wydana z naruszeniem prawa. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. b i c, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.