I SA/Wa 1839/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2009 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 28 października 2008 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] października 2009 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania W. K. od decyzji Burmistrza Gminy B. z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...], odmawiającej przyznania zasiłku celowego i specjalnego bezzwrotnego zasiłku celowego przeznaczonego na opłacenie rachunku za gaz, na wykonanie kserokopii dokumentów i zakup znaczków pocztowych - uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podało, że rozstrzygnięcie podjęte decyzją organu pierwszej instancji jest sprzeczne z argumentacją uzasadnienia - dotyczy to punktu pierwszego - odmowy przyznania zasiłku celowego i specjalnego bezzwrotnego zasiłku celowego na opłacenie rachunku za gaz, wykonanie kserokopii dokumentów i zakup znaczków pocztowych. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że przekroczenie kryterium dochodowego u wnioskodawcy jest nieznaczne a zasiłki celowe mają charakter pomocy doraźnej, ukierunkowanej na konkretny cel bytowy, jakim jest np. opłacenie rachunków za gaz, energie elektryczną czy telefon. Wobec takiego stwierdzenia, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., odmowa udzielenia pomocy w formie zasiłku celowego na opłacenie rachunku za gaz nie jest uzasadniona. Ponadto, nie jest możliwe stwierdzenie przez organ, że nie będzie on rozpatrywał spraw, które nie należą do jego kompetencji. Jeśli bowiem z treści pisma wynika, że organ administracji do którego je wniesiono nie jest właściwy w sprawie, to powinien je przekazać stosownym postanowieniem organowi właściwemu lub w razie gdy w sprawie właściwy jest sąd powszechny lub gdy organu właściwego nie można ustalić, także postanowieniem podanie powinien zwrócić wnoszącemu w trybie art. 66 § 3 kpa. Gdy zaś wniosek strony dotyczy sprawy rozstrzygniętej już inna decyzją, postępowanie w tej sprawie podlega umorzeniu z powodu bezprzedmiotowości. Ponadto nie została uzasadniona odmowa przyznania zasiłku celowego na opłacenie rachunku za gaz oraz na kupno znaczków pocztowych, i dlatego zaskarżoną decyzję należało uchylić a sprawę przekazać do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji gdyż nie wiadomo jakie były motywy podjętego rozstrzygnięcia. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył W. K.; zarzucając, że wszystkie jego wnioski o przyznanie pomocy finansowej były zasadne, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. 2. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż w niej podniesione. 3. Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 138 § 2 kpa, zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Jeśli do sądu administracyjnego zaskarżona została decyzja kasacyjna, obowiązkiem sądu jest dokonanie oceny, czy organ nie przekroczył swoich uprawnień określonych w tym przepisie. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 września 2006 r. I OSK 884/06 (LEX nr 321129) stwierdził, że organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, gdy postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego, a więc wówczas, gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, bądź gdy postępowanie takie zostało przeprowadzone lecz w rażący sposób naruszono w nim przepisy procesowe. Decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji nie może być podjęta w sytuacjach innych niż te, które zostały określone w art. 138 § 2 kpa. Żadne inne wady postępowania ani wady decyzji podjętej w postępowaniu pierwszoinstancyjnym nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej, o której mowa w omawianym przepisie. 4. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 15 kpa, organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji, ponieważ istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, a nie tylko na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia pierwszej instancji. Organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, o czym stanowi art. 136 kpa. Organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, o czym stanowi art. 136 kpa. Z art. 138 § 2 kpa w związku z art. 136 kpa wynika zatem, że organ odwoławczy może przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, bowiem organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub postępowanie wyjaśniające zostało wprawdzie przeprowadzone ale rażąco zostały naruszone przepisy procesowe. Taka decyzja może zostać podjęta wyjątkowo, stanowiąc wyjątek od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy, nie można zatem stosować wykładni rozszerzającej tego przepisu. Oznacza to, że samo uzupełnienie dowodów nie jest wystarczającą przesłanką do kasacji decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Organ odwoławczy, wydając decyzję na podstawie art. 138 § 2 kpa jest zobowiązany do wykazania w uzasadnieniu swej decyzji, dlaczego nie jest możliwe uzupełnienie postępowania dowodowego w trybie art. 136 kpa, a w niniejszej sprawie zdaniem Sądu organ nie wykazał, że przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy, i dlatego Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. 5. Obowiązkiem organu odwoławczego będzie zatem przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, a następnie ich ocena - pod kątem zbadania przesłanek z ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, umożliwiających przyznanie wnioskodawcy pomocy, o którą wnosi. 6. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji. ----------------------- 3