I SA/Wa 1840/08

PostanowienieWSA w Warszawie2009-11-17

Skład orzekający: Dariusz Pirogowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego może być rozpoznany, gdy postępowanie sądowe jest w toku z powodu wniesionego zażalenia, mimo że skarga została już prawomocnie rozpoznana?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy może być rozpoznany, gdy postępowanie sądowe jest w toku, nawet jeśli skarga została już prawomocnie rozpoznana, pod warunkiem, że wniesiono środek zaskarżenia (np. zażalenie) od zarządzenia sądu. Osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie radcy prawnego), gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Wnioskodawca W. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego oraz zwolnienia z kosztów sądowych. Wniosek został złożony w toku postępowania zażaleniowego dotyczącego zarządzenia o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o doręczenie wyroku. Wnioskodawca wykazał trudną sytuację materialną, otrzymując rentę w wysokości [...] złotych miesięcznie i zamieszkując w zadłużonym mieszkaniu. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, przyznając je, jednocześnie wskazując na zwolnienie z kosztów sądowych z mocy ustawy.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w W.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 5 marca 2009 r. oddalił skargę W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2008 r. nr KOA [...] w przedmiocie zasiłku celowego. Zarządzeniem z dnia 26 sierpnia 2009 r. Sąd pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącego o doręczenie ww. wyroku. Pismem z dnia 14 października 2009 r. na zarządzenie to W. K. wniósł zażalenie, w którym zawarł wniosek o przyznanie mu prawa pomocy. W dniu 12 listopada 2009 r. do Sądu wpłynął, złożony na urzędowym druku, formularz wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W formularzu wniosku skarżący podał, że zamieszkuje w zadłużonym mieszkaniu i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Zgodnie z oświadczeniem, jego źródłem utrzymania jest renta w wysokości [...] złotych. Nie posiada oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. Nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. W tym stanie rzeczy stwierdzono co następuje. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Na wstępie wyjaśnić należy, iż wprawdzie wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy został wniesiony po prawomocnym rozpoznaniu jego skargi, jednakże postępowanie sądowe nadal jest w toku (w związku z wniesionym zażaleniem na zarządzenie z 26 sierpnia 2009 r.), co umożliwia merytorycznie rozpoznanie ww. wniosku. W myśl art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). W świetle przedstawionej przez wnioskodawcę sytuacji materialnej i rodzinnej stwierdzić należy, że znajduje się on w sytuacji kwalifikującej do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie w sprawie radcy prawnego. Niewątpliwie skarżący, systematycznie korzystający ze świadczeń z Ośrodka Pomocy Społecznej (fakt ten znany jest referendarzowi sądowemu z urzędu), należy do osób ubogich, a z uzyskiwanych dochodów w kwocie [...] złotych miesięcznie, nie jest w stanie z całą pewnością zabezpieczyć środków niezbędnych do ustanowienie w sprawie radcy prawnego z wyboru, bez uszczerbku koniecznego dla siebie utrzymania. Tym samym spełniona została przesłanka przyznania prawa pomocy określona w art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy. Jednocześnie wskazać należy, że podejmując niniejsze rozstrzygnięcie nie orzekano w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, o które wnosił skarżący, gdyż jest on zwolniony z obowiązku ich uiszczania z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 pkt 1 lit. "a" powołanej wyżej ustawy, w myśl którego strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło