I SA/Wa 1847/10

WyrokWSA w Warszawie2012-06-28

Skład orzekający: Iwona Kosińska, Marta Kołtun-Kulik, Elżbieta Lenart

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo odmówiły potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami RP, uznając, że właścicielami nieruchomości byli zmarli rodzice wnioskodawców, a nie oni sami jako spadkobiercy?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że organy błędnie ustaliły stan faktyczny sprawy. Wskazał, że na dzień repatriacji właścicielami nieruchomości byli spadkobiercy – dzieci zmarłych rodziców, a nie sami zmarli rodzice. W związku z tym organy prowadziły postępowanie wyjaśniające w niewłaściwym zakresie, nie badając dokumentów dotyczących rzeczywistych właścicieli w dacie repatriacji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami RP. Wnioskodawcy, T. M. i J. M., wystąpili o potwierdzenie prawa do rekompensaty po swoich rodzicach, J. i M. małżonkach M. Organy administracji odmówiły potwierdzenia prawa, uznając, że właścicielami nieruchomości byli zmarli rodzice, a nie wnioskodawcy. Skarżący podniósł zarzut błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Ministra Skarbu Państwa oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010 r.; stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Sędziowie: WSA Marta Kołtun-Kulik WSA Elżbieta Lenart Protokolant referent-stażysta Agnieszka Chustecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami RP 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA/Wa 1847/10 UZASADNIENIE Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania T. M., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] odmawiającą potwierdzenia J. M. i T. M. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości przez J. i M. małżonków M. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Z uzasadnienia wskazanej decyzji wynika, że wnioskiem z dnia 4 maja 2006 r. J. M. a wnioskiem z dnia 16 maja 2006 r. T. M. wystąpili o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. i M. M. (swoich rodziców) nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w miejscowości [...] oraz [...], powiat [...], dawne województwo [...]. Z załączonej, poświadczonej za zgodność z oryginałem, kopii postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] września 1993 r. sygn. akt [...], wynika, że spadek po M. M., zmarłej dnia [...] listopada 1944 r. w [...], rejon [...], [...] (były [...], obecnie [...]), na podstawie ustawy nabyły jej dzieci – J. M., T. M. i H. M. - każde po [...] części. Z kolei z załączonej, poświadczonej za zgodność z oryginałem, kopii postanowienia Sądu Rejonowego w K., z dnia [...] września 1993 r. sygn. akt [...], wynika że spadek po J. M., zmarłym dnia [...] września 1944 r. w W., ostatnio stale zamieszkałym w [...], powiat [...], na podstawie ustawy nabyli: wdowa –M. M. oraz jego dzieci – H. M., J. M., T. M., każdy po [...] części spadku, z wyłączeniem udziału J. M. w majątku dorobkowym J. i M. M., który to udział dziedziczą w częściach równych H. M., T. M. i J. M., każde po [...] części. Z załączonej, poświadczonej za zgodność z oryginałem, kopii postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] grudnia 1993 r. sygn. akt [...] wynika, że spadek po H. M., zmarłej dnia [...] września 1947 r. w S., ostatnio stale zamieszkałej w miejscowości [...], na podstawie ustawy nabyli: siostra J. M. i brat T. M. po [...] części. Ponadto z poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii aktu darowizny, sporządzonego w formie aktu notarialnego I SA/Wa 1847/10 Nr. [...] wynika, że obdarowany J. M. otrzymał wyżej wymienionym aktem, w dacie jego sporządzenia - to jest [...] września 1928 r., na własność nieruchomość we wsi [...], należące dotąd do darczyńcy – A. C. Z załączonych, poświadczonych za zgodność z oryginałem, kopii potwierdzających uiszczenie przez J. M. opłat z tytułu ubezpieczenia nieruchomości w miejscowości [...], przy ulicy [...], w [...] Zakładzie [...], wydanych przez Urząd Gminy [...] wynika, że J. M. był właścicielem wyżej wymienionej nieruchomości w dacie wystawienia ostatniego z załączonych pokwitowań - tj. [...] grudnia 1938 r. Jednocześnie według załączonej, poświadczo- nej za zgodność z oryginałem, kopii umowy sporządzonej dnia [...] lutego 1931 r. A. K. sprzedał J. M. działkę o obszarze [...] m2 położoną w miejscowości [...], wraz ze znajdującymi się na niej [...] za kwotę [...] zł. Przy czym z załączonej kopii zawiadomienia Wydziału [...] Sądu Okręgowego w [...] wynika, że J. M. na dzień [...] grudnia 1938 r. zamieszkiwał w miejscowości [...], powiat [...], województwo [...], natomiast z kopii aktu nadania obywatelstwa z dnia [...] maja 1922 r. wynika, że J. M. wyżej wymienionym aktem nadano obywatelstwo Państwa Polskiego, a z innych dokumentów nie wynika, jakoby J. M. przed dniem [...] września 1939 r. polskie obywatelstwo utracił. Z kolei z załączonej kopii oświadczenia J. M. z dnia [...] maja 2006 r. o dotychczasowym stanie realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP wynika, że na dzień [...] maja 2006 r. nie zostało zrealizowane przez wyżej wymienioną, ani kogokolwiek z członków jej rodziny, prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. i M. M. nieruchomości w miejscowości [...], powiat – [...], dawne województwo [...]. Wobec powyższego pismem z dnia [...] sierpnia 2009 r. skierowanym do Instytutu Pamięci Narodowej, Archiwum Akt Nowych w W., Archiwum Państwowego w W. i B., Wojewoda [...] zwrócił się o kwerendę zasobu celem odnalezienia dokumentów mogących potwierdzić okoliczność repatriacji J. i M. małżonków M. oraz powierzchnię budynków wchodzących w skład pozostawionych nieruchomości. O takie same informacje organ zwrócił się pismem z dnia [...] października 2009 r. do Archiwum Państwowego w Z., a także pismem z dnia [...] listopada 2009 r. do Archiwum Państwowego w P. W odpowiedzi wskazane instytucje poinformowały o braku w zasobach archiwalnych dokumentów mogących potwierdzić okoliczność repatriacji właścicieli nieruchomości pozostawionych, jak też powierzchnię przedmiotowych I SA/Wa 1847/10 nieruchomości. Zatem Wojewoda [...] pismem z dnia [...] lutego 2010 r. wezwał strony postępowania do przedłożenia oświadczeń dwóch świadków, o których mowa w art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., na co T. M. poinformował organ o niemożliwości przedłożenia oświadczeń świadków spełniających ustawowe wymogi, bowiem wszystkie osoby mogące wystąpić w tym charakterze nie żyją. Przy czym z załączonego protokołu przesłuchania J. M. z dnia [...] marca 2010 r. wynika, że jej ojciec został przeniesiony na kilka miesięcy przed wojną jako [...] do miasteczka [...] na [...]. Mając powyższe na uwadze Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2010 r. odmówił potwierdzenia J. M. i T. M. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości przez J. i M. małżonków M. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem T. M. złożył odwołanie podnosząc, że rozstrzygnięcie to jest dla niego krzywdzące. Minister Skarbu Państwa rozpatrując odwołanie stwierdził, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ odwoławczy wyjaśnił, że Wojewoda [...] w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny w przedmiotowej sprawie i dokonał właściwej analizy prawnej. Organ II instancji przywołał treść art. 6 ust 5, art. 7 ust. 2 i art. 9 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej i wyjaśnił, że niespełnienie którejkolwiek z przesłanek przewidzianych przepisami powołanej ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. rodzi skutek w postaci odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty. Przesłanką uzasadniającą decyzję o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty jest także przesłanka wynikająca z art. 3 ustawy - tj. brak posiadania obywatelstwa polskiego przez spadkobierców właściciela nieruchomości pozostawionej ubiegających się o wydanie decyzji oraz z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy - tj. w przypadku śmierci właściciela nieruchomości pozostawionej złożenie wniosku przez osobę niebędącą współwłaścicielem, spadkobiercą lub wskazaną jako uprawnioną do rekompensaty, a ponadto w sytuacji uchybienia terminowi do złożenia wniosku. Spełnienie powyższych przesłanek winno nastąpić w sposób łączny. Po analizie akt sprawy organ odwoławczy stwierdził, że brak jest (pomimo starań organu wojewódzkiego) dokumentów mogących potwierdzić okoliczność repatriacji T. M., a w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada, że cię- I SA/Wa 1847/10 żar dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wyprowadza skutki. Oznacza to, że obowiązek poszukiwania dowodów ciąży nie tylko na organie administracji, ale obarcza on także stronę, która w swym dobrze rozumianym interesie powinna wykazywać dbałość o przedstawienie środków dowodowych. Inicjatywa dowodowa musi być w tym zakresie przejawiana nie tylko przez organ, ale przede wszystkim przez stronę postępowania. Strony nie mogą zasadnie oczekiwać, że organ administracji publicznej, niejako w jej interesie, dysponując już określonym materiałem dowodowym, będzie poszukiwał jeszcze innych dowodów, które prowadziłyby do obalenia ustaleń dokonanych na podstawie już zgromadzonych dowodów. Zatem strona decydując się na złożenie wniosku o przyznanie prawa do rekompensaty musi się liczyć z tym, że organ wojewódzki będzie wymagał udowodnienia spełnienia ustawowych przesłanek potwierdzenia prawa do rekompensaty za pomocą odpowiednich dokumentów urzędowych. Zdaniem organu odwoławczego z akt sprawy wynika natomiast, że J. M. opuścił przedmiotową nieruchomość jedynie z przyczyn zarobkowych, bowiem przeniesienie do miejscowości [...] nastąpiło w związku z okolicznością bycia [...]. Za nieudowodnioną organ odwoławczy uznał także przesłankę wprost wynikającą z art. 2 ust. 2 powołanej ustawy, tj. posiadania obywatelstwa polskiego przez współwłaściciela nieruchomości pozostawionej, tj. M. M. Reasumując organ odwoławczy wskazał, iż w przedmiotowej sprawie wojewoda zobowiązany był - stosownie do z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej - do wydania decyzji o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty, gdyż wniosek nie spełnia wymogów wskazanych w art. 2, art. 3 i art. 5 ust. 1 i 2 powołanej ustawy. Mając powyższe na uwadze, organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010 r. Na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2010 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył T. M., kwestionując jej poprawność wobec błędnego ustalenia faktycznego sprawy. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. I SA/Wa 1847/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. z 2012 r. Dz. U. poz. 270) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi. Stan faktyczny ustalony w sprawie przez organ I instancji i w całości zaakceptowany przez organ odwoławczy został tylko częściowo ustalony prawidłowo. Natomiast analiza zebranych w sprawie materiałów i ustalenia, jakich dokonały organy orzekające, są błędne, niewłaściwe i nie znajdujące potwierdzenia w już zgromadzonych dokumentach. Następstwem zaś niewłaściwej analizy zebranych w sprawie dokumentów jest niewłaściwe interpretacja i zastosowanie przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418, ze zm.), która stanowiła materialnoprawną podstawę wydanych decyzji. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418, ze zm.) ustawa ta określa zasady realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w wyniku wypędzenia z byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego opuszczenia w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. dokonanego na podstawie: 1) układu z dnia [...] września 1944 r. pomiędzy Polskim Komitetem Wyzwolenia Narodowego a Rządem [...] dotyczącego ewakuacji obywateli polskich z terytorium [...] i ludności [...] z terytorium Polski, I SA/Wa 1847/10 układu z dnia [...] września 1944 r. pomiędzy Polskim Komitetem Wyzwolenia Narodowego a Rządem [...] dotyczącego ewakuacji obywateli polskich z terytorium [...] i ludności [...] z terytorium Polski, układu z dnia [...] września 1944 r. pomiędzy Polskim Komitetem Wyzwolenia Narodowego a Rządem [...] dotyczącego ewakuacji obywateli polskich z terytorium [...] i ludności [...] z terytorium Polski, umowy z dnia [...] lipca 1945 r. między Tymczasowym Rządem Jedności Narodowej Rzeczypospolitej Polskiej i Rządem [...] o prawie zmiany obywatelstwa [...] osób narodowości [...] , mieszkających w [...] i o ich ewakuacji do Polski i o prawie zmiany obywatelstwa polskiego osób narodowości [...], mieszkających na terytorium Polski i o ich ewakuacji do [...]. Prawo do rekompensaty przysługuje również osobom, które pozostawiły nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w związku z umową pomiędzy Rzeczpospolitą Polską a Związkiem [...] o zamianie odcinków terytoriów państwowych z dnia [...] lutego 1951 r. Przepisy te stosuje się także do osób, które na skutek innych okoliczności związanych z wojną rozpoczętą w 1939 r. były zmuszone opuścić byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie natomiast z treścią art. 2 tej ustawy prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli spełnia on łącznie następujące wymogi: był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim, zamieszkiwał w tym dniu na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz opuścił je z przyczyn, o których mowa w art. 1 ustawy i posiada obywatelstwo polskie. Zgodnie z treścią art. 3 ust. 2 ustawy w przypadku śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim spadkobiercom albo niektórym z nich, wskazanym przez pozostałych spadkobierców, jeżeli spełniają wymóg określony w art. 2 pkt 2. Wskazanie osoby uprawnionej do rekompensaty następuje przez złożenie oświadcze- nia z podpisem poświadczonym notarialnie lub przed organem administracji publicznej albo przez złożenie oświadczenia w polskiej placówce konsularnej. I SA/Wa 1847/10 Jak wynika z sentencji decyzji organu I instancji, którą w pełni zaakceptował organ II instancji (a także potwierdza to treść uzasadnień decyzji obu tych organów) organy te odmówiły skarżącemu i jego siostrze potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez ich rodziców J. i M. małżonków M. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w miejscowości [..] oraz [...], powiat [...], dawne województwo [..] obecnie terytorium [...]. Czyniąc to organ I instancji w komparycji decyzji powołał się na art. 2 omawianej ustawy. Oznacza to, że za właścicieli nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej organy uznały J. i M. małżonków M. Z tym stanowiskiem nie sposób się zgodzić. W świetle zebranych w sprawie dokumentów jest ono całkowicie błędne. Jak bowiem wynika z powołanych przez organy obu instancji dokumentów, czyli postanowień Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] września 1993 r. sygn. akt [...], jasno wynika, że mat- ka wnioskodawców M. M. zmarła dnia [...] listopada 1944 r. w [...], rejon [...], [...] (były [...]) zaś ojciec wnioskodawców J. M. zmarł dnia [...] września 1944 r. w W., ostatnio zaś stale był zamieszkały w [...], powiat [...]. Spadkobiercami J. i M. małżonków M. były ich dzieci: J. M., T. M. i H. M. Oznacza to w rozpatrywanej sprawie, że na dzień repatriacji to J. M., T. M. i H. M. byli właścicielami mienia pozostawionego poza obecnymi granicami Państwa Polskiego, a nie jak błędnie przyjęły to organy orzekające J. i M. M. Ten błąd w ustaleniach organów spowodował, że organy, a szczególnie organ i instancji, prowadziły postępowanie wyjaśniające w niewłaściwym zakresie. Różnymi bowiem pismami skierowanymi do różnych instytucji Wojewoda [...] zwrócił się o kwerendę zasobu celem odnalezienia dokumentów mogących potwierdzić okoliczność repatriacji J. i M. małżonków M. Z przyczyn oczywistych takich dokumentów żadna z tych instytucji nie mogła posiadać, ponieważ małżonkowie J. i M. M. nigdy się nie repatriowali, ponieważ oboje w 1944 r. już nie żyli. Organy nie prowadziły natomiast żadnego postępowania wyjaśniającego w kierunku odnalezienia dokumentów archiwalnych dotyczących rzeczywistych właścicieli w dacie repatriacji przedmiotowych nieruchomości, czyli J. M., T. M. i H. M. W tej sytuacji za całkowicie bez znaczenia prawnego uznać należy kwestionowaną przez organy okoliczność posiadania przez matkę skarżącego M. M. obywatelstwa polskiego. I SA/Wa 1847/10 Za całkowicie niezrozumiałe uznać także należy zawarte w decyzji organu II instancji stwierdzenie, że "Po analizie akt sprawy organ odwoławczy stwierdził, że brak jest (pomimo starań organu wojewódzkiego) dokumentów mogących potwierdzić okoliczność repatriacji T. M.". Przede wszystkim w tym kierunku organ wojewódzki nie podjął żadnego postępowania wyjaśniającego. Nadto w aktach sprawy (k-112 akt adm.) znajduje się kserokopia wydanego przez "[...] na podstawie Umowy z dnia [...] lipca 1945 r." siostrze wnioskodawcy J. M., zaświadczenia nr [...] z dnia [...] lutego 1946 r., z treści którego jednoznacznie wynika, że osoba ta udaje się wraz z członkami swej rodziny, czyli siostrą H. M. i bratem T. M. na stały pobyt do Polski na podstawie umowy [...] z dnia [...] lipca 1945 r. W ocenie Sądu dokument ten jest wystarczającym dowodem te- go, że skarżący mający wówczas [...] lat (będąc już [...] wywiezioną do [...]) wraz ze swoimi starszymi siostrami repatriował się do Polski na podstawie umowy [...] z dnia [...] lipca 1945 r. Za niczym nieuzasadnione i dowolne, bo nie poparte żadnymi dowodami, uznać także należy stwierdzenie organu odwoławczego, że "z akt sprawy wynika natomiast, że J. M. opuścił przedmiotową nieruchomość jedynie z przyczyn zarobkowych, bowiem przeniesienie do miejscowości [...] nastąpiło w związku z okolicznością bycia [...]." Stwierdzenia tego organ nie poparł żad- nymi dowodami. Jak natomiast wynika z treści znajdującego się w aktach sprawy protokołu przesłuchania J. M. z dnia [...] marca 2010 r. jej ojciec został służbowo przeniesiony na kilka miesięcy przed wojną jako [...] do miasteczka [...] na [...]. Służbowe przeniesie ojca wnioskodawczyni do [...] jako [...] do miejscowości położonej około [...] km od miejscowości [...] (obie miejscowości położone są w tym samym powiecie [...]), w sytuacji kiedy rodzina J. M. pozostała nadal w miejscowości [...], skąd została w [...] deportowana do [...], wbrew stanowisku organów wcale nie świadczy o stałym opuszczeniu w celach zarobkowych stałego miejsca zamieszkania przez J. M. Z nadesłanych do Sądu akt sprawy wynika, że w istotnych dla oceny prawidłowości wydania kwestionowanych decyzji kwestiach zachodzą poważne wątpliwości, które nie zostały w ogóle wyjaśnione w toku kontrolowanego postępowania. Brak także dowodów na to, że organy orzekające prowadziły w tym kierunku postępowanie wyja- I SA/Wa 1847/10 śniające. Wobec stwierdzenia, że kontrolowane postępowanie nie wyjaśniło istoty rozpatrywanej sprawy, Sąd uznał, że organ nie poczynił wszystkich niezbędnych ustaleń, przez co nie wyjaśnił dokładnie sprawy i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. Oznacza to, że zapadła decyzja wydana została z naruszeniem przepisów art. 7 i 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz z naruszeniem art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Sąd nie jest właściwy do udzielania organom informacji o faktach historycznych, która to wiedza dostępna jest obecnie powszechnie i winna niewątpliwie być znana organom orzekającym w tego typu sprawach. Co do losów [...] terenach zajętych przez [...] odesłać można do oficjalnego źródła informacji, którym są tak zwane "[...]" wydane przez Radę [...], dostępne także na stronie internetowej Rady, ze szczególnym uwzględnieniem Księgi [...]. Ogólnie dostępna jest także publikacja Ciesielski S. i in.: Represje sowieckie wobec Polaków i obywateli polskich, Ośrodek KARTA, Warszawa 2002, wyd. II popr., czy też publikacja zatytułowana "Z badań nad losami dzieci polskich deportowanych w głąb ZSRR w okresie II wojny światowej." dostępna na pod adresem internetowym: http://andrzejkolakowski.com.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=160:z-bada-nad-losami-dzieci-polskich-deportowanych-w-gb-zsrr-w-okresie-ii-wojny-wiatowej-&catid=44:naukowe&ltemid=112. W tym kontekście organy powinny obecnie ostrożnie formułować sądy o działaniach podejmowanych w czasie II wojny światowej przez obywateli polskich zagrożonych lub podlegających represjom oraz nie uchylać się od pomocy w uzupełnieniu materiału dowodowego w sprawach osób, które opuściły swoje miejsce zamieszkania a następnie powróciły do ojczyzny w okolicznościach, w których zachowanie szczególnej staranności nie zabezpieczało nie tylko przed utratą istotnych dokumentów ale także zdrowia czy życia. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien przede wszystkim rozpatrzyć złożone przez skarżącego i jego siostrę wnioski w trybie art. 2 powołanej ustawy, z tym jednakże zastrzeżeniem, że z zebranych w sprawie dokumentów bezspornie wynika, że skarżący na dzień repatriacji był wraz z siostrami właścicielem przedmiotowych nieruchomości. Nie byli już nimi natomiast zmarli w 1944 r. rodzice skarżącego. Organ weźmie także pod uwagę, że skarżący repatriował się na mocy umowy Polsko- I SA/Wa 1847/10 [...] z dnia [...] lipca 1945 r. o której mowa w art. 1 ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy oraz, że w aktach sprawy znajdują się dokumenty potwierdzające fakt posiadania przez skarżącego obywatelstwa polskiego (k-179 akt adm.), a także fakt posiadania w miejscowości [...] nieruchomości na dzień [...] marca 1939 r. (k-165 akt adm.) oraz [...] czerwca 1939 r. (k-39 akt adm.). Organ winien zatem przeanalizować całość dostępnych dokumentów i ewentualnie przeprowadzić inne dowody, które pozwolą na właściwą ocenę zasadności wniosku skarżącego jako współwłaściciela nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, który ma mocy powołanej umowy repatriował się do Polski. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. z 2012 r. Dz. U. poz. 270) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło