I SA/Wa 1849/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie skargi R. W. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy skreślenia z rejestru zabytków postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący R. W. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) skarżący podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i uzyskuje dochód z tytułu mianowania do służby w Izbie [...] w wysokości 5900, 67 zł brutto (3429,65 zł netto). Wnioskodawca oświadczył, że ponosi miesięcznie następujące koszty: spłaty kredytu konsumenckiego w kwocie 573 zł, spłaty pożyczki w kwocie 212 zł, koszty dojazdu z miejsca zamieszkania do miejsca pracy oraz koszty poruszania się po Krakowie w wysokości ok. 700 zł, inne koszty związane z posiadaniem samochodu w wysokości ok. 120 zł, koszty rachunku telefonicznego w wysokości ok. 130 zł, koszty wyżywienia ok. 700 zł, koszty utrzymania ok. 500 zł. Dodatkowo wnioskodawca wskazał, że ponosi kwartalne koszty ubezpieczenia samochodu w wysokości 220 zł, wyjaśnił również, że poniósł wydatek w wysokości 3000 zł w związku z zabezpieczeniem budynku (rozbiórka nadpalonych części, zabezpieczenie przed dostępem nieupoważnionych osób i uporządkowanie terenu), którego dotyczy przedmiotowa skarga po jego pożarze w listopadzie 2009 r. Składając oświadczenie odnośnie do posiadanego majątku wnioskodawca podał, że posiada nieruchomość położoną w [...] [...] o powierzchni [...] a, nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Uzasadniając wniosek o prawo pomocy skarżący wskazał zaś, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie oraz wyjaśnił, że ponosi dodatkowe koszty związane z koniecznością zabezpieczenia spalonego budynku, tj. wydatki w wysokości 200 zł (raz na 2-3 miesiące). Dodał również, że w sądzie administracyjnym rozpoznawane są również inne jego sprawy związane z zabytkowym obiektem, co powoduje konieczność poniesienia przez niego kosztów sądowych w innych postępowaniach. Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje: Złożony wniosek swym zakresem obejmuje żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, podlega zatem rozpoznaniu na podstawie przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Ocena spełnienia przez wnioskodawcę warunków przyznania prawa pomocy następuje więc przez pryzmat przesłanek wskazanych w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako: p.p.s.a. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści powołanego przepisu wynika zatem, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W odniesieniu do tak ukształtowanych przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym oraz okoliczności faktycznych przedstawionych przez wnioskodawcę w rozpoznawanym wniosku należało uznać, że wykazana przez skarżącego sytuacja majątkowa nie może być obiektywnie oceniona jako spełniająca przesłankę z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wysokość dochodu, który pozostaje do dyspozycji skarżącego umożliwia mu zabezpieczenie środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych w sprawie. Aczkolwiek skarżący podjął próbę wykazania, że jego miesięczne wydatki niemal w całości bilansują się z osiąganym dochodem, to nie można w sposób uprawniony przyjąć, że dochody uzyskiwane przez wnioskodawcę (3429,65 zł) nie pozwalają na takie zaplanowanie budżetu domowego, aby wygospodarować środki na poniesienie kosztów postępowania w sprawie, której dotyczy rozpoznawany wniosek. Nie budzi bowiem wątpliwości, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy nie można abstrahować od wysokości kosztów postępowania, którego wniosek dotyczy, a zatem sytuację majątkową strony oraz jej zdolności płatnicze należy ocenić na tle wysokości kosztów postępowania w sprawie. Należy zauważyć, że na obecnym etapie postępowania jedyną wymagalną opłatę stanowi wpis od skargi w wysokości 200 zł. Pozostałe, potencjalne koszty postępowania, których uiszczenie rozłożone jest w czasie (ewentualna opłata za sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, wpis od skargi kasacyjnej, koszty ewentualnych opłat kancelaryjnych) każdorazowo nie przekroczą zaś kwoty 100 zł. Wysokość tak oszacowanych kosztów sądowych w sprawie odniesiona do wysokości dochodów osiąganych przez skarżącego nakazuje przyjąć, że bez znaczenia dla oceny możliwości partycypowania przez skarżącego w kosztach tego postępowania sądowego, którego dotyczy rozpoznawany wniosek o prawo pomocy, pozostaje również znany referendarzowi sądowemu z urzędu fakt, że obecnie przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie zawisła jest jeszcze jedna sprawa ze skargi skarżącego, a zatem oprócz obowiązku pokrycia kosztów sądowych w sprawie I SA/Wa 1849/11, na stronie ciąży obowiązek uiszczenia kosztów w sprawie równolegle prowadzonej pod sygnaturą akt I SA/Wa 1807/11. Niezależnie od powyższego należy podkreślić, że ciążące na skarżącym zobowiązania finansowe (spłata pożyczki oraz kredytu konsumpcyjnego), w świetle ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych, nie mogą być traktowane priorytetowo w stosunku do obowiązku ponoszenia kosztów wszczętego przez skarżącego postępowania sądowego. Wynikający z art. 199 p.p.s.a. obowiązek ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie nie dotyczy bowiem wyłącznie osób posiadających nadwyżkę środków finansowych. Obejmuje on wszystkie osoby posiadające jakiekolwiek majątek czy dochody, z których możliwe jest poczynienie pewnych oszczędności, które mogą być następnie przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Obowiązek partycypowania w kosztach postępowania dotyczy w szczególności strony, która posiada stały miesięczny dochód przewyższający minimalne wynagrodzenie za pracę. Reasumując, wysokość oraz jednorazowy charakter kosztów postępowania, w odniesieniu do sytuacji finansowej skarżącego, który posiada stałe źródło dochodów nakazują stwierdzić, że poniesienie kosztów postępowania nie przekracza możliwości finansowych wnioskodawcy i nie sprowadzi na niego zagrożenia, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z powołanych względów, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.