I SA/Wa 1850/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-08-18
Skład orzekający: Marta Kołtun-Kulik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny powinien przyznać wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu za czynności podjęte w sprawie, mimo że referendarz sądowy odmówił jego przyznania, uznając, że pomoc prawna nie została udzielona?Ratio decidendi
Sąd administracyjny powinien przyznać wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu, jeśli podjęte przez niego czynności, takie jak analiza akt, kontakt ze stroną i sporządzenie pisma procesowego, uzasadniają przyznanie pomocy prawnej. W przypadku, gdy referendarz sądowy odmówił przyznania wynagrodzenia, sąd, rozpatrując sprzeciw, może zmienić postanowienie i przyznać należne koszty, stosując odpowiednie przepisy dotyczące stawek i podatku VAT.Stan faktyczny
Skarżąca T. G. wniosła skargę na zawiadomienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego i wystąpiła o przyznanie prawa pomocy. Sąd przyznał jej prawo pomocy i ustanowił adwokata K. S. Pełnomocnik wniósł o przyznanie wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Starszy referendarz sądowy odmówił przyznania wynagrodzenia, uznając, że pomoc prawna nie została udzielona. Adwokat K. S. wniósł sprzeciw od tego postanowienia, wskazując na podjęte przez siebie czynności. Sąd rozpoznał sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, iż przyznał ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata K. S. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 147,60 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu adwokata K. S. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 czerwca 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 1850/15 o odmowie przyznania wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi T. G. na zawiadomienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie przekazania pisma postanawia zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, iż przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata K. S. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 147,60 (sto czterdzieści siedem 60/100) złotych, w tym tytułem opłaty kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 27,60 (dwadzieścia siedem 60/100) złotych.
T. G., pismem z dnia [...] września 2015 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na zawiadomienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2013 r., nr [...], w przedmiocie przekazania pisma. Jednocześnie skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika.
Postanowieniem z dnia 27 listopada 2015 r., wydanym przez starszego referendarza sądowego, przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, na pełnomocnika skarżącej wyznaczony zaś został adwokat K. S.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. wyznaczony z urzędu pełnomocnik wniósł o przyznanie wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Jednocześnie oświadczył, że opłaty za czynności adwokackie nie zostały zapłacone w całości ani w części.
Postanowieniem z dnia 2 czerwca 2016 r. wydanym przez starszego referendarza sądowego, odmówiono adwokatowi K. S. przyznania wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W uzasadnieniu wskazano, że w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające przyznanie wynagrodzenia. Analizując zakres podjętych przez pełnomocnika czynności trudno uznać, że pełnomocnik ustanowiony w ramach prawa pomocy udzielił stronie rzeczywistej pomocy prawnej. Pomoc taka polega na udzielaniu porad prawnych, sporządzaniu wniosków procesowych i opinii prawnych, wyrażaniu stanowiska w sprawie, czy też występowaniu przed sądem. W rozpoznawanej sprawie tak rozumiana pomoc nie została udzielona.
Sprzeciw od postanowienia z dnia 2 czerwca 2016 r. wniósł adwokat K. S., zaskarżając je w całości oraz wnosząc o jego zmianę poprzez przyznanie wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W uzasadnieniu sprzeciwu wskazał, że w przedmiotowej sprawie zlecił aplikantowi sfotografowanie akt sprawy, przeanalizował akta sprawy, spotkał się z ze skarżącą celem omówienia przedmiotu sprawy oraz przygotował i wysłał do Sądu pismo procesowe z dnia [...] kwietnia 2016 r. Ponadto w dalszym ciągu pozostaje w telefonicznym kontakcie ze skarżącą, przekazując jej informacje o bieżącym stanie sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej w dalej jako "p.p.s.a.", rozpatrując sprzeciw od zarządzenia i postanowień referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a. (w tym od postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi za zastępstwo prawne wykonywane na zasadzie prawa pomocy na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a.), sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 250 § 1 p.p.s.a, wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W uzasadnionych przypadkach, sąd może obniżyć wynagrodzenie, o którym mowa w § 1 (§ 2).
Obecnie obowiązującą regulacją określającą stawki opłat i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r. poz. 1801), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. Jednakże zgodnie z § 22 ww. rozporządzenia do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W przedmiotowej T. G. wniosła skargę w dniu [...] września 2015 r., zatem odnośnie kosztów postępowania przed sądem pierwszej instancji, znajdują zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Stosownie do § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia z dnia 22 września 2002 r., stawki minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w "innej sprawie", to jest takiej, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, albo adwokata nie sporządził skargi i nie brał udziału w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego, wynosi 240 zł. Ponadto w myśl § 2 ust. 3 rozporządzenia, opłatę za czynności adwokata ustanowionego z urzędu podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach.
W ocenie Sądu zakres czynności podjętych przez pełnomocnika uzasadniał przyznanie mu wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Z uwagi na powyższe za zasadny należało uznać jego wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Stosownie do powołanych wyżej przepisów ustalono, że należna pełnomocnikowi z urzędu opłata wynosi 120 zł i powinna być podwyższona o kwotę 27,60 zł, stanowiącą podatek od towarów i usług, który wynosi 23%, co łącznie stanowi kwotę 147,60 zł. Sąd biorąc pod uwagę nakład pracy pełnomocnika, który polegał na sfotografowaniu i przeanalizowaniu akt sprawy, spotkaniu ze skarżącą celem omówienia sprawy oraz wniesieniu jednego pisma procesowego w sprawie, uznał za zasadne zastosowanie art. 250 § 2 p.p.s.a. oraz obniżenie należnego pełnomocnikowi wynagrodzenia o 50 % z 240 zł do 120 zł.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że zaskarżone sprzeciwem postanowienie starszego referendarza sądowego należy zmienić.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 250 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zw. z art. 260 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło