I SA/Wa 1851/21

WyrokWSA w Warszawie2021-10-25

Skład orzekający: Przemysław Żmich, Monika Sawa, Iwona Kosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zwróciło podanie dotyczące ustalenia, że wypowiedzenie dotychczasowej stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadnione, na podstawie art. 66 § 3 k.p.a., uznając, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie zwróciło podanie, uznając, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny. Sprawa dotyczyła ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, które zostało ustanowione przed 1 stycznia 1998 r. w trybie bezpłatnym, a zatem nie podlegało przepisom dotyczącym zmiany celu użytkowania wieczystego ani przekształcenia prawa użytkowania wieczystego na cele mieszkaniowe. Właściwym organem do rozpatrzenia sprawy był organ administracji, który powinien przeprowadzić postępowanie w przedmiocie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty rocznej zgodnie z art. 78-81 u.g.n.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o ustalenie, że wypowiedzenie dotychczasowej 1% stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości i zaproponowanie nowej 3% stawki jest nieuzasadnione. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło podanie, uznając, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny. Skarżąca Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i u.g.n. poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 66 § 3 k.p.a. i art. 73 ust. 2d u.g.n.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Sędziowie: WSA Monika Sawa WSA Iwona Kosińska po rozpoznaniu w dniu 25 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Projekt (...) Sp. z o.o. w (...) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia (...) maja 2021 r., nr (...) w przedmiocie zwrotu podania uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia (...) grudnia 2020 r. nr (...). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu wniosku [...] Sp. z o.o. w [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy, postanowieniem z [...] maja 2021 r. nr [...] utrzymało w mocy swoje postanowienie z [...] grudnia 2020 r. nr [...] o zwrocie wnoszącemu podania w przedmiocie uznania, że wypowiedzenie dotychczasowej stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej w [...] przy ul. [...], stanowiącej działkę nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 jest nieuzasadnione. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że oświadczeniem z [...] grudnia 2018 r. Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta [...] wypowiedział [...] sp. z o.o. spółka komandytowa ze skutkiem na [...] grudnia 2018 r. dotychczasową 1% stawkę procentową opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, położonej w [...] przy ul. [...], stanowiącej działkę nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 i zaproponował od [...] stycznia 2019 r. nową stawkę wynoszącą 3%. Kolegium podało, że [...] stycznia 2019 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wpłynął wniosek użytkownika wieczystego o ustalenie, że wypowiedzenie dotychczasowej 1% stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości i zaproponowanie nowej 3% stawki jest nieuzasadnione. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] grudnia 2020 r. zwróciło, na podstawie art. 66 § 3 kpa, przedmiotowe podanie. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że na mocy ustawy z dnia 13 czerwca 2019 r. o zmianie ustawy o Krajowym Zasobie Nieruchomości oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 1309) do art. 73 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami dodany został ustęp 2d zgodnie z którym właściwy organ przedstawia w formie pisemnego oświadczenia propozycję zmiany celu użytkowania wieczystego oraz wyznacza termin na zajęcie pisemnego stanowiska przez użytkownika wieczystego, nie krótszy niż 2 miesiące od dnia otrzymania propozycji. Jeżeli użytkownik wieczysty nie zgadza się z proponowaną zmianą celu użytkowania wieczystego lub nie przedstawił stanowiska, właściwy organ może wnieść powództwo do sądu powszechnego właściwego, ze względu na położenie nieruchomości. W ocenie Kolegium z powyższego wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, a zatem zaistniała przesłanka do zwrotu podania wnoszącemu. Od postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] grudnia 2020 r. odwołała się [...] sp. z o. o. (dawniej [...] sp. z o.o. spółka komandytowa). Skarżący wykazał następstwo prawne po stronie postępowania. W ocenie skarżącego brak było przesłanek do zwrotu podania na podstawie art. 66 § 3 kpa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] maja 2021 r. utrzymało w mocy swoje postanowienie z [...] grudnia 2020 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że istotą niniejszego postępowania jest ponowne rozpatrzenie sprawy o ustalenie, że wypowiedzenie dotychczasowej 1% stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, położonej w [...] przy ul. [...], stanowiącej działkę nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 jest nieuzasadnione. Dalej Kolegium podało, że zgodnie z art. 66 § 3 kpa, jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Następnie Kolegium wskazało, że brak zgody użytkownika wieczystego ma ten skutek, że wyłącznie właściwym do rozpoznania sporu staje się sąd powszechny właściwy ze względu na położenie nieruchomości. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 1 września 2011 r. sygn. akt I OSK 1466/10 art. 66 § 3 kpa reguluje m.in. sytuacje, w której organ administracji publicznej po dokładnym zbadaniu treści podania ustali, że nie tylko nie jest właściwy do wszczęcia i rozstrzygnięcia sprawy, ale sprawa należy do właściwości sądu powszechnego. Niewątpliwie organ, aby mógł zastosować art. 66 § 3 kpa i zwrócić podanie wnioskodawcy musi stwierdzić, że sprawa objęta podaniem jest sprawą z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego, prawa pracy, sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych bądź sprawą, do której przepisy Kodeksu postępowania cywilnego stosuje się z mocy ustaw szczególnych. Przy czym organ administracji nie jest związany podstawa prawną żądania wskazaną we wniosku (podaniu). Obowiązkiem organu jest ustalenie, czy załatwienie sprawy, która jest przedmiotem wniosku (podania) jest możliwe na podstawie przepisów prawa materialnego. Zgodnie z art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r. poz. 65 ze zm.) – dalej zwanej "ugn" opłaty z tytułu użytkowania wieczystego ustala się według stawki procentowej od ceny nieruchomości gruntowej określonej zgodnie z art. 67. Jak wskazuje art. 72 ust. 3 ugn wysokość stawek procentowych opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego jest uzależniona od określonego w umowie celu, na jaki nieruchomość gruntowa została oddana i wynosi: 1) za nieruchomości gruntowe oddane na cele obronności i bezpieczeństwa państwa, w tym ochrony przeciwpożarowej - 0,3% ceny; 2) za nieruchomości gruntowe pod budowę obiektów sakralnych wraz z budynkami towarzyszącymi, plebanii w parafiach diecezjalnych i zakonnych, archiwów i muzeów diecezjalnych, seminariów duchownych, domów zakonnych oraz siedzib naczelnych władz kościołów i związków wyznaniowych - 0,3% ceny; 3) za nieruchomości gruntowe na działalność charytatywną oraz na niezarobkową działalność: opiekuńczą, kulturalną, leczniczą, oświatową, wychowawczą, naukową lub badawczo-rozwojową - 0,3% ceny; 3a) za nieruchomości gruntowe oddane na cele rolne - 1% ceny; 3b) za nieruchomości gruntowe, na których położone są garaże lub stanowiska postojowe niewykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej albo nieruchomości przeznaczone na te cele - 1% ceny; 4) za nieruchomości gruntowe oddane na cele mieszkaniowe, na realizację urządzeń infrastruktury technicznej i innych celów publicznych oraz działalność sportową - 1% ceny; 4a) za nieruchomości gruntowe na działalność turystyczną - 2% ceny; 5) za pozostałe nieruchomości gruntowe - 3% ceny. Jak wskazało Kolegium w zaskarżonym postanowieniu [...] października 2018 r. weszła w życie ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz.U. z 2020 r. poz. 139 ze zm.) – dalej zwana "ustawą". Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 i 2 ustawy 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe przekształca się w prawo własności tych gruntów. Przez grunty zabudowane na cele mieszkaniowe należy rozumieć nieruchomości zabudowane wyłącznie budynkami: 1) mieszkalnymi jednorodzinnymi lub 2) mieszkalnymi wielorodzinnymi, w których co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne, lub 3) o których mowa w pkt 1 lub 2, wraz z budynkami gospodarczymi, garażami, innymi obiektami budowlanymi lub urządzeniami budowlanymi, umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych. Natomiast jak wskazuje art. 21 ust. 1 ustawy postępowania w sprawach aktualizacji opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego oraz aktualizacji lub ustalenia stawek procentowych tych opłat, wszczęte i niezakończone przed dniem przekształcenia, toczą się nadal po tym dniu na podstawie przepisów dotychczasowych. Z kolei [...] sierpnia 2019 r. nastąpiła zmiana stanu prawnego, skutkująca utratą właściwości Kolegium do rozpatrzenia sprawy, którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uwzględniło z urzędu. Ugn została znowelizowana ustawą z dnia 13 czerwca 2019 r. o zmianie ustawy o Krajowym Zasobie Nieruchomości oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 1309) – zwanej dalej "ustawą zmieniającą" i art. 73 został uzupełniony o ust. 2d, zgodnie z którym właściwy organ przedstawia w formie pisemnego oświadczenia propozycję zmiany celu użytkowania wieczystego oraz wyznacza termin na zajęcie pisemnego stanowiska przez użytkownika wieczystego, nie krótszy niż 2 miesiące od dnia otrzymania propozycji. Jeżeli użytkownik wieczysty nie zgadza się z proponowaną zmianą celu użytkowania wieczystego lub nie przedstawił stanowiska, właściwy organ może wnieść powództwo do sądu powszechnego właściwego, ze względu na położenie nieruchomości. Organ odwoławczy wskazał, że brak jest przepisów przejściowych w ustawie zmieniającej regulujących postępowanie w przypadku spraw w toku. W takiej sytuacji sprawy powinny zostać rozpatrzone, z uwzględnieniem nowej regulacji. Zdaniem organu odwoławczego obecne przepisy prawa materialnego nie zezwalają na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy przez Kolegium. Natomiast zgodnie z treścią wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 grudnia 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 708/08 jedynie wówczas organ administracji publicznej może rozstrzygać w formie decyzji zarówno zagadnienie wstępne, jak i każdą inną sprawę indywidualną (zgodnie z żądaniem strony lub odmawiając uwzględnienia żądania), gdy przepis prawa materialnego na to zezwala. Skoro zatem właściwym w sprawie jest sąd powszechny Kolegium prawidłowo orzekło o zwrocie podania wskazując na art. 66 § 3 kpa. Odnosząc się do zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Kolegium wskazało, że organy administracji działają w myśl zasady legalizmu i są zobowiązane uwzględniać stan prawny obowiązujący w dacie orzekania (a nie w dacie składania podania). Od postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] maja 2021 r. [...] Sp. z o.o. w [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonemu postanowieniu Spółka zarzuciła naruszenie: 1) art. 66 § 3 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na tym, że organ uznał, że w okolicznościach sprawy zachodzi podstawa do zastosowania tego przepisu, pomimo że przepis ten nie powinien mieć zastosowania, co doprowadziło do zastosowania przez organ II instancji art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 144 kpa i utrzymania w mocy postanowienia organu I instancji, co do zwrotu podania skarżącego, pomimo braku przesłanek do takiego zwrotu: 2) art. 73 ust. 2d ugn w ten sposób, że organ II instancji uznał, że w okolicznościach sprawy zachodzi podstawa do zastosowania tego przepisu z urzędu, pomimo że ten przepis w okolicznościach sprawy nie powinien mieć zastosowania, co doprowadziło do uznania że zachodzi podstawa do zastosowania przez organ II instancji art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 144 kpa i utrzymania w mocy postanowienia organu l instancji, co do zwrotu podania skarżącego, pomimo braku przesłanek do takiego zwrotu; 3) art. 78 ust. 2 ugn w ten sposób, że organ uznał, że w okolicznościach sprawy nie zachodzi podstawa do zastosowania tego przepisu z urzędu, pomimo że ten przepis powinien mieć zastosowanie, co doprowadziło do uznania że zachodzi podstawa do zastosowania przez organ II instancji art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 144 kpa i utrzymania w mocy postanowienia organu I instancji, co do zwrotu podania skarżącego, pomimo braku przesłanek do takiego zwrotu. W skardze Spółka wniosła o: 1) uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia; 2) zobowiązanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], aby w terminie dwóch miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydało orzeczenie w sprawie wniosku skarżącego z [...] stycznia 2019 r. o ustalenie niezasadności ustalenia stawki procentowej opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste oraz określenia wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego w oparciu o art. 78 ust. 2 ugn. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało prezentowane w sprawie stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Na wstępie Sąd zauważa, że SKO w [...], otrzymując wniosek z [...] stycznia 2019 r. o ustalenie, że ustalenie wysokości stawki procentowej opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste oraz określenie wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego było w całości nieuzasadnione, było związane zastosowanym przez Prezydenta [...] trybem ustalenia tejże wysokości stawki procentowej i wysokości opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste. Z treści pisma z [...] grudnia 2018 r. podpisanego z upoważnienia Prezydenta [...] wynika zaś, że oświadczenie to zostało złożone na podstawie art. 221 ust. 2 ugn. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli przy oddaniu nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste nie została określona wysokość stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, właściwy organ określi wysokość tej stawki, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 217 ust. 1, stosując tryb postępowania określony w art. 78-81. Przepis ten ma zastosowanie do sytuacji, gdy nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste przed dniem wejścia w życie ugn (przed 1 stycznia 1998 r.) i w dokumencie (umowie, decyzji administracyjnej) kreującej tenże tytuł prawny nie została określona wysokość stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego. Z przepisu tego wynika także, że tenże tryb określenia wysokości stawki procentowej opłaty rocznej nie znajduje zastosowania do osób, które w wyniku utraty własności nieruchomości otrzymały tytułem odszkodowania lub rekompensaty inne nieruchomości w użytkowanie wieczyste, oraz spadkobierców tych osób. Tej kategorii osobom przysługuje bowiem roszczenie o nieodpłatne przeniesienie na ich rzecz własności nieruchomości przyznanych z tytułu odszkodowania lub rekompensaty. Z akt sprawy wynika, że oddanie przedmiotowej nieruchomości w użytkowanie wieczyste (oznaczonej dawniej jako działka nr 8) nastąpiło na podstawie decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z [...] listopada 1968 r. Beneficjentem tego prawa był J. F.. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 53 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94). Ustanowienie użytkowania wieczystego do spornego gruntu stanowiło formę odszkodowania w naturze za przejęcie przez Państwo innej nieruchomości [...] przy ul. [...], w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (Dz.U. Nr 50, poz. 279). Decyzja ta została wydana ponadto na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz.U. Nr 32, poz. 159 ze zm.), a więc przyznanie nieruchomości zamiennej następowało poprzez ustanowienie użytkowania wieczystego, a beneficjent tego prawa był zwolniony z uiszczania opłat z tytułu użytkowania wieczystego. Ustanowienie tego prawa w tym przypadku następowało w formie decyzji administracyjnej, a prawomocna decyzja w tym przedmiocie skutkowała przejściem prawa użytkowania wieczystego na nabywcę i była podstawą wpisu tego prawa do księgi wieczystej (art. 53 ust. 1 w zw. z art. 30 ust. 2 i art. 31 ustawy wywłaszczeniowej z 1958 r.). Wpis prawa użytkowania wieczystego na rzecz J. F. w dziale II księgi wieczystej miał miejsce [...] kwietnia 1969 r., co potwierdza treść Kw nr [...]. Opisane wyżej bezopłatowe nabycie prawa użytkowania wieczystego stanowi przypadek uregulowany w art. 217 ust. 1 ugn. Ustanowienie użytkowania wieczystego na nieruchomości zamiennej nastąpiło w związku z przejęciem innego gruntu przez Państwo z mocy prawa, tj. z mocy art. 1 tzw. dekretu [...] w zw. z art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz.U. Nr 14, poz. 130). Jak wynika z treści decyzji z [...] listopada 1968 r. beneficjentem nieruchomości zamiennej był J. F. spadkobierca E. F.. Zatem [...] Sp. z o.o. spółka komandytowa, jako nabywca singularny (pod tytułem szczególnym) prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości (na mocy umowy przeniesienia prawa z [...] maja 2017 r. Rep. [...] nr [...] - wpisy w dziale II Kw nr [...]), nie była objęta regulacją z art. 217 ust. 1 ugn. Wspomniana wyżej Spółka nie była osobą od której przejęto z mocy prawa sporny grunt na podstawie dekretu warszawskiego, ani też spadkobiercą tej osoby. Spółce tej nie przysługiwało zatem roszczenie o nieodpłatne przeniesienie na jej rzecz własności przedmiotowej nieruchomości przyznanej tytułem odszkodowania. Z akt sprawy wynika, że przy oddaniu przedmiotowej nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste, na mocy decyzji z [...] listopada 1968 r., nie została określona wysokość stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego bowiem ten tryb ustanowienia użytkowania wieczystego był bezopłatowy. Z treści tej decyzji nie wynika również cel ustanowienia użytkowania wieczystego i sposób korzystania z nieruchomości. Skoro zatem J. F. zbył na rzecz osoby trzeciej prawo użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości, to i jemu nie przysługuje obecnie roszczenie z art. 217 ust. 1 ugn o nieodpłatne przeniesienie własności nieruchomości zamiennej. Skoro więc [...] Sp. z o.o. spółka komandytowa nabyła użytkowanie wieczyste do przedmiotowej nieruchomości na podstawie umowy (na zasadach ogólnych), to także tej spółce nie przysługiwało roszczenie z art. 217 ust. 1 ugn. Ta sytuacja prawna odnosi się obecnie do skarżącej Spółki (a poprzednio do [...] Sp. z o.o. spółki komandytowej). Wobec tego – zgodnie z art. 221 ust. 2 ugn - właściwy organ winien określić wysokość stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego oraz ustalić wysokość opłaty rocznej z tego tytułu, stosując tryb postępowania określony w art. 78-81 ugn. Zdaniem Sądu w realiach niniejszej sprawy tryb ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego rozciąga się na tryb ustalenia wysokości opłaty rocznej z tego tytułu. Ustalenie (a nie zmiana) wysokości stawki procentowej opłaty rocznej jest sprzężone z ustaleniem wysokości opłaty rocznej. Wysokości stawki procentowej opłaty rocznej nie ustala się in abstracto, dla samego ustalenia. Ustaleniu wysokości stawki procentowej opłaty rocznej towarzyszy ustalenie wysokości opłaty rocznej. W niniejszej sprawie Kolegium błędnie przyjęło, że w sprawie miał zastosowanie art. 73 ust. 2 ugn. Z treści oświadczenia z [...] grudnia 2018 r. i pozostałej dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy nie wynika, aby w sprawie miała miejsce trwała zmiana stawki procentowej opłaty rocznej wynikająca ze zmiany celu użytkowania wieczystego. Jak wskazano wyżej w decyzji z [...] listopada 1968 r. nie określono celu użytkowania wieczystego i sposobu korzystania z nieruchomości. Z treści działu [...] Kw nr [...] wynika, że przy założeniu księgi wieczystej ([...] kwietnia 1969 r.) dla nieruchomości oznaczonej wcześniej jako działka nr [...] i wpisaniu do księgi wieczystej ([...] kwietnia 1969 r.) prawa wynikającego z decyzji z [...] listopada 1968 r. nie został ujawniony sposób korzystania z tej nieruchomości. Skoro zatem pierwotnie nie określono w decyzji administracyjnej sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości i celu użytkowania wieczystego, ani też wysokości stawki procentowej opłaty rocznej, to nie mogła nastąpić w trybie art. 73 ust. 2 ugn zmiana tychże elementów (sposobu korzystania i celu) i w konsekwencji zmiana wysokości stawki procentowej opłaty rocznej. W konsekwencji w niniejszej sprawie nie miały zastosowania zmiany wprowadzone do art. 73 ugn, na mocy art. 10 pkt 5 ustawy zmieniającej. Zmiany te nie dotyczą zastosowanego w niniejszej sprawie trybu ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty rocznej, wynikającego z art. 221 ust. 2 ugn, a więc trybu dotyczącego użytkowania wieczystego ustanowionego przed 1 stycznia 1998 r. Błędne było też stanowisko SKO w [...], że w niniejszej sprawie miał zastosowanie art. 21 ustawy. Ustawa ta dotyczy gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe (budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi lub określonymi w ustawie budynkami mieszkalnymi wielorodzinnymi) wg stanu na gruncie na 1 stycznia 2019 r. Tymczasem z operatu szacunkowego z [...] września 2018 r. (pkt 5.2.5.) wynika, że przedmiotowy grunt jest niezabudowany. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie miał też zastosowania art. 4 ustawy z dnia 31 stycznia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz.U. z 2019 r. poz. 270). W niniejszej sprawie nie zostało złożone wypowiedzenie dotychczasowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, ale oświadczenie o ustaleniu wysokości stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego i o określeniu opłaty rocznej z tego tytułu. W niniejszej sprawie nie zostało więc uruchomione postępowanie w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, a tego rodzaju postępowania dotyczy art. 4 tejże ustawy. Trafnie zwróciła uwagę skarżąca Spółka w skardze, że art. 66 § 3 kpa ma zastosowanie do sytuacji, gdy osoba poprzez wniesienie podania do organu administracji publicznej zamierza uruchomić tryb postępowania administracyjnego do załatwienia sprawy cywilnej i taka sytuacja jest oczywista w tym sensie, że zamiar wnoszącego podanie wynika już z samej treści podania (żądania wniosku). Tymczasem w niniejszej sprawie taka oczywistość nie zachodziła, choćby z tego powodu, że przy ocenie zasadności wniosku z [...] stycznia 2019 r. należało zbadać tryb oddania przedmiotowej nieruchomości w użytkowanie wieczyste i stan faktyczny i prawny nieruchomości wynikający z księgi wieczystej, tryb ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty rocznej i tryb ustalenia wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego oraz stan prawny wynikający z przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Mając zatem powyższe na uwadze Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] orzekając o zwrocie podania - wniosku z [...] stycznia 2019 r. bez wyjaśnienia podniesionych wyżej okoliczności faktycznych i prawnych naruszyło art. 66 § 3 w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W ponownie prowadzonym postępowaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], mając na uwadze to, że oświadczenie z [...] grudnia 2018 r. zostało złożone w trybie art. 221 ust. 2 ugn i że nie zachodzi przypadek z art. 217 ust. 1 ugn (brak roszczenia o nieodpłatne przekształcenie) przeprowadzi postępowanie w przedmiocie zasadności ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego oraz zasadności ustalenia wysokości opłaty rocznej z tego tytułu stosując odpowiednio tryb postępowania, określony w art. 78-80 ugn. Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania art. 145a § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – dalej zwanej "ppsa". Trzeba mieć na uwadze, że w niniejszej sprawie SKO w [...] naruszyło przepisy prawa procesowego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa). Wydając zaskarżone postanowienie Kolegium, zwracając podanie, zakończyło postępowanie wywołane wnioskiem z [...] stycznia 2019 r. na wstępnym jego etapie. Organ ten nie przeszedł do fazy orzekania, co do istoty sprawy. Tego rodzaju okoliczności świadczą o tym, że SKO w [...] winno nadać bieg procesowy wnioskowi z [...] stycznia 2019 r. i przeprowadzić postępowanie w przedmiocie zasadności ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego oraz zasadności ustalenia wysokości opłaty rocznej z tego tytułu. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 ppsa orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło