I SA/Wa 1853/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-11-23

Skład orzekający: Sędzia WSA Elżbieta Lenart

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba ubiegająca się o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, posiadająca oszczędności, może zostać uznana za osobę, która nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że wnioskodawczyni, pomimo niskiego dochodu i ponoszenia wydatków na czynsz, gaz i prąd, posiada znaczne oszczędności, które pozwalają jej na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Dodatkowo, koszty leków pokrywane są przez przyjaciół, co zmniejsza jej obciążenia finansowe.
Stan faktyczny
Skarżąca B. R. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości i jednocześnie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu wskazała na samotność, niski dochód z emerytury, wysokie opłaty za mieszkanie, wydatki na leki oraz posiadany majątek poniżej 3000 euro. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, co skarżąca zaskarżyła. Sąd rozpoznał sprzeciw, biorąc pod uwagę dodatkowe dokumenty dotyczące wydatków i oszczędności.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. B. R. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF. W oświadczeniu tym skarżąca wskazała, że prowadzi sama gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł. Dodała, że jest osobą samotną i nie ma nikogo bliskiego, kto mógłby jej pomóc. Mieszka w mieszkaniu komunalnym, ponosząc wysokie opłaty za czynsz. Dodała, że wydatki na leki stanowią wysoki procent jej emerytury oraz ujawniła, iż posiada majątek w kwocie poniżej 3000 euro. Powyższy wniosek rozpoznany został, wydanym przez referendarza sądowego postanowieniem z dnia 14 października 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1853/11 odmawiającym przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych W dniu 19 października 2011 r. skarżąca nadesłała dodatkowe dokumenty, z których wynika, że wydatki ponoszone na opłacenie czynszu stanowią kwotę [...] zł, prąd – [...] zł i gaz - [...] zł. Ponadto nadesłała wyciąg z posiadanych rachunków bankowych, na których ma zdeponowaną kwotę ponad [...] zł. Poinformowała także, iż koszty leków pokrywają jej przyjaciele. W dniu 24 października 2011 r. (data stempla pocztowego) skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw od ww. postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie z art. 245 § 1-3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 246 § 1 powołanej ustawy warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym jest wykazanie przez tą osobę, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie zaś takiej osobie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy). W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu skarżąca wyjaśniła, że jest osobą samotną, nie posiada nikogo bliskiego, a jej źródłem utrzymania jest dochód, na który składa się emerytura w wysokości [...] zł. Z nadesłanych przez skarżącą dokumentów wynika ponadto, że podnosi wydatki na czynsz w wysokości [...] zł, prąd – [...] zł, gaz - [...] zł oraz posiada oszczędności w wysokości ponad [...] zł. Oświadczyła ponadto, że koszy leków pokrywają jej przyjaciele. Sąd zwraca uwagę, że instytucja prawa pomocy przewidziana w przepisach prawa stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną faktycznie nie są w stanie uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Natomiast Sąd uznał, że w przypadku skarżącego taka sytuacja nie ma miejsca. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, tj. wpisu w wysokości 200 zł i następnie ewentualnie opłat kancelaryjnych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Dochód jej gospodarstwa domowego co prawda jest niski i wynosi ponad [...] zł, a jej wydatki na czynsz, gaz i prąd to kwota blisko [...] zł miesięcznie, jednak posiada ona oszczędności pieniężne w kwocie ok. [...] zł. Ponadto skarżąca w piśmie z dnia 19 października 2011 r. wskazała, że koszty lekarstw są pokrywane przez jej przyjaciół, zatem nie musi sama ich ponosić. W tej sytuacji Sąd uznał, że B. R. może ponieść koszty sądowe. Uzyskuje ona bowiem stały dochód w postaci emerytury oraz posiada znaczne oszczędności, co nie pozwala uznać jej za osobę, której grozi ryzyko poniesienia uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie - w razie poniesienia ww. wydatku w związku z toczącym się postępowaniem sądowym (246 § 1 pkt 2 ppsa). Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło