I SA/Wa 1857/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-12-05

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy w sprawie z zakresu pomocy społecznej, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy w sprawie z zakresu pomocy społecznej, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, jeśli wykaże, że jej sytuacja majątkowa jest trudna i nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zwolnienie z kosztów sądowych z mocy ustawy nie wyklucza możliwości przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika.
Stan faktyczny
E. M. złożyła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie udzielenia pomocy finansowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę. W związku z tym E. M. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżąca przedstawiła swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody i posiadanie jedynie domu zniszczonego przez powódź. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku E. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie udzielenia pomocy finansowej postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1857/11 odrzucił skargę E. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie udzielenia pomocy finansowej. W tej sytuacji E. M. wnioskiem z dnia 22 listopada 2011 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z córka A., która uczy się w Liceum i nigdzie nie pracuje. Źródłem utrzymania jest wynagrodzenie skarżącej oraz zasiłek rodzinny otrzymywany na córkę w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie. Poza domem o powierzchni [...] m² oraz nieruchomością rolną o powierzchni [...] ha wnioskodawczyni nie posiada żadnego majątku, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podkreśliła, że posiadany dom uległ zniszczeniu podczas ubiegłorocznej powodzi oraz że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w sprawie. Oświadczyła ponadto, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawczyni wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Sytuacja majątkowa skarżącej jest trudna i z posiadanych środków finansowych nie jest ona w stanie – bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Jednocześnie wskazać należy, że w sprawie nie orzekano w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem wnioskodawczyni zwolniona jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło