I SA/Wa 1857/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie: WSA Marek Leszczyński WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2013 r. sprawy ze skargi B. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (zwane dalej "SKO") decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania B. N., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] orzekającą o odmowie przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka M. N. Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy. Pismem z dnia 23 grudnia 2012 r. B. N. zwróciła się do Prezydenta W. z wnioskiem o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego na M. N. z tytułu urodzenia dziecka. Prezydent W. decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. odmówił B. N. przyznania tego dodatku do zasiłku rodzinnego. Od powyższej decyzji B. N. wniosła odwołanie. SKO, utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2011 r. W uzasadnieniu SKO przytoczyło treść art. 4 ust. 1 i ust. 2, art. 5 ust. 1, art. 8 pkt 1, art. 9 ust. 1 i ust. 9 oraz art. 3 pkt 23 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) – zwanej dalej "ustawą" i podkreśliło, że z akt sprawy wynika, iż wniosek B. N. wpłynął do Prezydenta W. w dniu 23 grudnia 2011 r., a zatem jeszcze przed ukończeniem przez M. N., która urodziła się w dniu [...] stycznia 2011 r. pierwszego roku życia. SKO zaznaczyło, że dochód w rodzinie B. N. w dniu złożenia wniosku przekraczał kryterium dochodowe. SKO zwróciło uwagę, że B. N. znajduje się na urlopie wychowawczym od dnia [...] stycznia 2012 r. Zdaniem organu odwoławczego okoliczność ta, oznacza utratę dochodu i w jej wyniku dochód w rodzinie B. N. nie będzie przekraczać kwoty 504 zł, tym samym uprawniając do przyznania zasiłku rodzinnego. SKO stwierdziło jednak, że w dniu złożenia wniosku o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia się dziecka dochód rodziny przekraczał kryterium dochodowe. SKO stwierdziło, że z uwagi na treść art. 24 ust. 2 ustawy, wystąpiła podstawa do odmowy przyznania tego dodatku. Skargę na decyzję SKO z dnia [...] lipca 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła B. N. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że obliczanie dochodu na członka rodziny w dniu złożenia wniosku jest celowym działaniem na jej szkodę, gdyż jest rzeczą oczywistą, że swoje dochody utraciła w dniu rozpoczęcia urlopu wychowawczego. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Sąd zwraca uwagę, że w decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] orzekającej o odmowie przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia się dziecka na M. N., Prezydent W. błędnie uznał, że przeszkodą do przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka, o którym mowa w art. 9 ustawy, jest to, że dziecko ukończyło pierwszy rok życia przed nabyciem prawa do zasiłku rodzinnego. Uszło uwadze Prezydenta W., że wymóg związany z ukończeniem przez dziecko pierwszego roku życia odnosi się wyłącznie do opiekuna faktycznego dziecka (art. 9 ust. 2 ustawy), natomiast w niniejszej sprawie o dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka wystąpiła matka M. N. W przypadku wystąpienia o tego rodzaju dodatek przez rodzica dziecka przepis art. 9 ustawy nie wprowadza kryterium ukończenia przez dziecko pierwszego roku życia, jako przeszkody do przyznania tego rodzaju świadczenia. Prawidłowe było natomiast stanowisko Prezydenta W., że w dacie wydania decyzji pierwszoinstancyjnej dochód czteroosobowej rodziny skarżącej za 2010 r. (suma dochodów członków rodziny osiągniętych w okresie poprzedzającym okres zasiłkowy 2011-2012 –art. 3 pkt 2, 2a i 10 ustawy), w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekraczał ponad dwukrotnie kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy (504 zł) i w związku z tym była podstawa do odmowy przyznania B. N. wnioskowanego świadczenia. Jak trafnie wskazało SKO sytuacja, jeżeli chodzi o zachowanie kryterium dochodowego, zmieniła się na etapie postępowania odwoławczego. Skarżąca utraciła bowiem dochód w rozumieniu art. 3 pkt 23a ustawy, ponieważ w dniu [...] stycznia 2012 r. uzyskała prawo do urlopu wychowawczego (pismo dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w W. z dnia 5 grudnia 2011 r.). Wobec tego organ odwoławczy oceniając to, czy skarżąca spełniła kryterium dochodowe uprawniające do zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego, nie mógł uwzględnić dochodów, które B. N. uzyskała w 2010 r. W takim bowiem przypadku zastosowanie znajdował przepis art. 5 ust. 4 ustawy, zgodnie z którym w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. Poza sporem jest to, że dochód rodziny skarżącej w przeliczeniu na osobę w rodzinie (obliczony z pominięciem dochodu uzyskanego przez skarżącą) był niższy od kwoty 504 zł, a zatem skarżąca w momencie wydawania decyzji przez SKO spełniała kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy. Nie można się natomiast zgodzić z SKO, że na przeszkodzie w przyznaniu B. N. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia M. N. stał przepis art. 24 ust. 2 ustawy. Z przepisu tego wynika, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Uszło uwadze organu odwoławczego, że przepis ten nie odnosi się do przesłanki dotyczącej zachowania kryterium dochodowego (taką regulację zawiera art. 5 ustawy). Przepis art. 24 ust. 2 ustawy określa jedynie ramy czasowe w jakich następuje przyznanie w decyzji administracyjnej prawa do świadczenia rodzinnego (przy świadczeniach jednorazowych istotne znaczenie ma miesiąc, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, ponieważ świadczeń tego rodzaju nie przyznaje się na okres zasiłkowy). SKO pominęło też to, że w momencie wydawania decyzji odwoławczej przepis art. 24 ust. 2 ustawy nie miał zastosowania. W sytuacji utraty dochodu przez skarżącą zastosowanie miał przepis art. 24 ust. 6 ustawy, zgodnie z którym w razie utraty dochodu prawo do świadczeń rodzinnych ustala się od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła utrata dochodu, nie wcześniej jednak niż od miesiąca złożenia wniosku. Zatem początek ustalenia prawa do dodatku z tytułu urodzenia dziecka przypadał w niniejszej sprawie na miesiąc luty 2012 r., czego nie wziął pod uwagę organ odwoławczy. Wobec tego Sąd uznał, że w niniejszej sprawie SKO wydało zaskarżoną decyzję z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 24 ust. 2 ustawy, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy SKO weźmie pod uwagę zaprezentowaną w niniejszym wyroku ocenę prawną. Organ odwoławczy wyjaśni również, czy w momencie wydawania decyzji nie wystąpiła sytuacja uzyskania dochodu przez skarżącą, spowodowana zakończeniem urlopu wychowawczego (art. 3 pkt 24a ustawy), skoro z pisma pracodawcy z dnia 5 grudnia 2011 r. wynika, że koniec urlopu wychowawczego przypadał na dzień [...] czerwca 2012 r. Jeżeli okaże się, że wystąpiła przesłanka uzyskania dochodu organ odwoławczy uwzględni to zdarzenie przy rozstrzyganiu o prawie B. N. do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z lit. a oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.